Filtry Słowiańszczyzny. Prolegomena (Część II)

Anna Katarzyna Kobylińska

doi:10.32798/zl.1051

Published: 2022-12-10

Vol. 57 (2022)

Slavdom filters. Prolegomena (Part II)

Anna Katarzyna Kobylińska

Zeszyty Łużyckie

Section: Articles

https://doi.org/10.32798/zl.1051

Abstract

The main aim of the article is to reflect on the features that define Slavic studies as a scientific discipline and to trace how they can, as an autonomous discipline, meet the challenge of developing their own research method. This article is a continuation of a text published under the same title (in “Zeszyty Łużyckie” No. 55), in which I put forward the thesis that Slavic studies constitute a kind of research filter. In its second part, I consider the principle of the operation of the Slavic filter, taking as a point of reference the use of the concept of filter conceived by the Slovak historian Ľubomír Lipták to describe the cultural locus of Bratislava. Anchored in the cultural imaginarium shaped by the Slavic filter, I show the analysis of the ‘Bratislava’ toponym as a punctum of Slovak culture that would be more difficult to capture and describe in a different research procedure. Consideration of the ways in which the notion of the filter is used in Slavic discourse leads to the conclusion that Slavic studies as a hermeneutics of the filter scientifically have an eminently operational character, which determines their scientific identity and influences their methodological staffage.

Supporting Agencies

własne

Keywords:

Slavdom, Slavic studies, filter, hermeneutics, Ľubomír Lipták

Similar Articles

1 2 3 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Kobylińska, A. K. (2022). Slavdom filters. Prolegomena (Part II). Zeszyty Łużyckie, 57(1), 235–255. https://doi.org/10.32798/zl.1051

Cited by / Share

References

Awierincew, S. (1988). Słowiańskie słowo a tradycja hellenizmu. W: Awierincew, S., Na skrzyżowaniu tradycji (szkice o literaturze i kulturze wczesnobizantyjskiej), przeł. D. Ulicka. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 354–369.
Google Scholar

Barthes, R. (2008). Światło obrazu. Uwagi o fotografii, przeł. J. Trznadel. Warszawa: Wydawn. Aletheia.
Google Scholar

Cegielski, T. (1994). „Ordo ex Chao”. Wolnomularstwo i kryzysy światopoglądowe XVII i XVIII wieku. Warszawa: Wydawn. Bellona.
Google Scholar

Cichocki, M. A. (2018). Sekretna mapa Europy. W: M. A. Cichocki, Północ i Południe. Teksty i polskiej kulturze i historii (11–23). Warszawa: Teologia Polityczna.
Google Scholar

Deleuze, G. i Guattari, F. (2016). Kafka. Ku literaturze mniejszej, przeł. A.Z. Jaksender i K.J. Jaksender. Kraków: Wydawn. Esperons–Ostrogi.
Google Scholar

Derrida, J. (2017). Inny kurs. Pamiętanie, odpowiadanie, zobowiązanie. W: J. Derrida, Inny kurs, przeł. T. Załuski. Warszawa: Wydawn. Naukowe PWN.
Google Scholar

Foucault, M. (2006). Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, przeł. T. Komendant. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
Google Scholar

Gáfriková, G. (2003). Od historie litterarie k literárnej histórii. W: G. Gáfriková i in., Pannonia docta. Učená Pannónia. Z predhistórie uhorsko-slovenskej literárnej historiografie (11–37). Bratislava: VEDA – Vydavateľstvo Slovenskej akadémie vied.
Google Scholar

Geertz, C. (2005). Zmącone gatunki. Nowa formuła myśli społecznej. W: C. Geertz, Wiedza lokalna. Dalsze eseje z zakresu antropologii interpretatywnej, przeł. D. Wolska (29–44). Kraków: Wydawn. Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Goszczyńska, J. (2008). Synowie słowa. Myśl mesjanistyczna w słowackiej literaturze romantycznej. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar

Hall, E.,T. (1987). Zwodnicze diakryty. W: E.T. Hall, Bezgłośny język, przeł. R. Zimand, A. Skarbińska (119–123). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Google Scholar

Hamada, M. (2011). Európa – naša druhá vlasť. W: M. Hamada, Kritické komentáre. Prvý zväzok. Levice: Koloman Kertész Bagala.
Google Scholar

Kerényi, K. (2004). Eleusis. Archetypowy obraz matki i córki, przeł. I. Kania. Kraków: Wydawn. Homini.
Google Scholar

Kobylińska, A. (2021). Filtry Słowiańszczyzny. Prolegomena (Część I). Zeszyty Łużyckie, 55, 125–141.
Google Scholar

Kunce, A. (2010). Ekstra-wagancje myśli. Kultura Współczesna, 4, 209–213.
Google Scholar

Kunce, A. (2012). Punctum, stigma, semeion – terytoria humanistyczne. Studia Kulturowe, 2, 19–43.
Google Scholar

Kundera, M. (2001). Niekochane dziecko rodziny. W: J. Baluch, Hrabal, Kundera, Havel... Antologia czeskiego eseju (49–63). Kraków: Universitas.
Google Scholar

Lipták, Ľ. (2019). Miejsce Słowacji na scenie europejskiej historii; Niestołeczna stolica? W: Lipták, Ľ. Słowacy. Stulecie dłuższe niż sto lat (31–46; 215–237), przeł. M. Bystrzak. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Google Scholar

Mačak, I. (1999). Symboly fujary. W: M. Csáky, E. Mannová, Kolektívne identity v strednej Európe v období moderny. Bratislava: Academic Electronic Press.
Google Scholar

Mannová, E. (2006). Historiografia Bratislavy. Diferencovaná prezentácia minulosti multietnického mesta po politických zlomoch 19. a 20. storočia. W: G. Czoch, A. Kocsis, Á. Tóth (red.). Kapitoly z dejín Bratislavy (49–62). Bratislava: Kalligram.
Google Scholar

Moravčiková, H. (2005). Architektúra na Slovensku. Stručné dejiny. Bratislava: Slovart.
Google Scholar

Parczewski M. (2002). Początki dziejów słowiańskich. W: K. Handke (red.). Słowianie, Słowiańszczyzna – pojęcia i rzeczywistość (9–17). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Google Scholar

Passia, R. (2019). Na granicy. Literatura wschodnich Karpat, przeł. T. Grabiński. Herito, 36, 69–77.
Google Scholar

Rapacka, J. (2001). Czy istnieje literaturoznawstwo słowiańskie? W: Slawistyka u progu nowego wieku, B. Zieliński (red.), Poznań 2001, s. 19–24.
Google Scholar

Ratkoš, P. (1960). Dejiny bratislavského hradného panstva a hradu. W: P. Ratkoš, J. Lichner, B. Polla, T. Štefanovičová, Bratislavský hrad (7–46).
Google Scholar

Rykwert, J. (2016). Idea miasta. Antropologia formy miasta w Rzymie, w Italii iwświecie starożytnym, przeł. T. Wujewski. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Google Scholar

Semka, P. (2012). Bratysława, miasto ukarane. Rzeczpospolita: Plus Minus, 14–15 kwietnia, 18–19.
Google Scholar

Suchodolski, B. (1979). Komeński. Warszawa: Państwowe Wydawn. „Wiedza Powszechna”.
Google Scholar

Symotiuk, S. (2014). Cywilizacje floralne, fauniczne i mineralne. W: S. Symotiuk, Kultura, cywilizacja, barbarzyństwo. Eseje historiozoficzne (47–64). Lublin: Wydawn. Uniwersytetu Marii Curie–Skłodowskiej.
Google Scholar

Szwat–Gyłybowa, G. (2016). Ballada o zamurowanej niewieście i intelektualni kłusownicy. W: M. Bogusławska, J. Goszczyńska, J. Šuler–Galos, (red.). Czytać, wędrować, być. Tom dedykowany Profesorowi Zdzisławowi Daraszowi. Warszawa: Wydział Polonistyki UW.
Google Scholar

Tancer, J. (2013). Neviditeľné mesto. Prešporok/Bratislava v cestopisnej literatúre. Bratislava: Kalligram.
Google Scholar

Tatarka, D. (1996). Hovory o kultúre III. W: D. Tatarka, Kultúra ako obcovanie. Výber z úvah (79–83). Bratislava: Nadácia Milana Šimečku.
Google Scholar

Warburg, A. (2016). Atlas obrazów Mnemosyne, przeł. P. Brożyński, M. Jędrzejczyk. Warszawa – Kraków: Narodowe Centrum Kultury – Fundacja Splot.
Google Scholar

Żywot Konstantyna (2000). W: Żywoty Konstantyna i Metodego (obszerne), przeł. T. Lehr–Spławiński (2–93). Warszawa: Wydawn. ALFA.
Google Scholar

Anna Katarzyna Kobylińska

a.kobylinska@uw.edu.pl

Affiliation:

Uniwersytet Warszawski, Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Anna Kobylińska, doktor, slawistka, słowacystka, adiunkt w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowo zajmuje się badaniem kultury i literatury słowackiej, szczególnie w szerszych kontekstach kulturowych: habsburskim, środkowoeuropejskim, słowiańskim. Od 2011 roku kieruje działającym przy Uniwersytecie Warszawskim Zespołem Badania Kultur Słowiańskich w Monarchii Habsburskiej. Autorka m.in. książek: Tropem Hermesa. Przypadek słowackiego księdza, myśliciela i literata Jonáša Záborskiego (2012), Peryferyjność. Habsbursko-słowiańska historia nieoczywista (2016), we współautorstwie z Maciejem Falskim i Marcinem Filipowiczem. Ostatnio we współredakcji naukowej z M. Falskim przygotowała monografię Architects and their Societies. Cultural Study on Habsburg-Slavic Area (1861–1938) (2021).