Apozjopeza religijna w poemacie „Katastrofa statku Deutschland” Gerarda Manleya Hopkinsa oraz w wierszu „Final Soliloquy of the Interior Paramour” Wallace’a Stevensa

Tomasz Garbol

doi:10.32798/pflit.971

Opublikowane: 2023-06-25

Nr 13 (16) (2023)

Apozjopeza religijna w poemacie „Katastrofa statku Deutschland” Gerarda Manleya Hopkinsa oraz w wierszu „Final Soliloquy of the Interior Paramour” Wallace’a Stevensa

Tomasz Garbol

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Temat Numeru

https://doi.org/10.32798/pflit.971

Abstrakt

Aposiopesis – to figura retoryczna, która jest stosunkowo rzadko przedmiotem zainteresowania badaczy. Artykuł stanowi porównanie dwóch udanych artystycznie oraz interesujących intelektualnie realizacji aposiopesis w poezji języka angielskiego: w poemacie Katastrofa statku „Deutschland” Gerarda Manleya Hopkinsa oraz w wierszu Final Soliloquy of the Interior Paramour Wallace’a Stevensa.Wnawiązaniu do syntezy Heinricha Lausberga charakter aposiopesis w tych dwóch dziełach dookreślono poprzez ukazanie konfliktu pomiędzy treścią pominiętej wypowiedzi a siłą powstrzymującą ujawnienie owej treści. Dostrzeżenie różnicy pomiędzy dwiema realizacjami tej samej figury pozwala wskazać na zmianę, która dokonała się w poezji w zakresie sposobów poruszania kwestii religijnych. Tę zmianę określa przejście w „tryb języka”, które jest cechą poezji Stevensa. Zarazem analiza aposiopesis w jego wierszu pozwala zauważyć subtelne przełamanie tego językowego trybu mówienia o kwestiach religijnych.

Słowa kluczowe:

aposiopesis, religia, „tryb języka”, Gerard Manley Hopkins, Wallace Stevens

Podobne artykuły

1 2 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Garbol, T. (2023). Apozjopeza religijna w poemacie „Katastrofa statku Deutschland” Gerarda Manleya Hopkinsa oraz w wierszu „Final Soliloquy of the Interior Paramour” Wallace’a Stevensa. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (13 (16), 167–180. https://doi.org/10.32798/pflit.971

Cited by / Share

Bibliografia

Baran, Henryk et al., ‘Aposiopesis’, w: The Princeton Encyclopedia of Poetry & Poetics, ed. R. Greene et al., Princeton 2012.
Google Scholar

Barańczak, Stanisław, Nieśmiertelny diament. O poezji Hopkinsa, w: G. M. Hopkins, Wybór poezji, tłum., wyb. i wstęp S. Barańczak, Kraków 1981.
Google Scholar

Bloom, Harold, Wallace Stevens: The Poems of Our Climate, Ithaca 1976.
Google Scholar

Cole, Rachel, Rethinking the Value of Lyric Closure: Giorgio Agamben, Wallace Stevens, and the Ethics of Satisfaction, „PMLA” 2011, Vol. 126, Iss. 2, s. 383–397.
Google Scholar

Cotter, James Finn, Inscape: The Christology and Poetry of Gerard Manley Hopkins, Pittsburgh 1972.
Google Scholar

Cotter, James Finn, The Mystery of ‘It’ in ‘The Wreck of the Deutschland’, „The Hopkins Quarterly” 1991, Vol. 17, No. 4, s. 131–138.
Google Scholar

Dudek, Katarzyna, Gerard Manley Hopkins: Elected Silence, w: eadem, Vanishing Voices: Silence(s) in the Poetry of Gerard Manley Hopkins, T. S. Eliot and R. S. Thomas, Newcastle 2019.
Google Scholar

Grodecka, Aneta, Aposiopesis albo figury myśli w dobie ucieleśnionego umysłu, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” 2018, nr 34, s. 87–105.
Google Scholar

Hartman, Geoffrey H., Hopkins revisited, w: idem, Beyond Formalism: Literary Essays 1958–1970, New Haven 1970.
Google Scholar

Hopkins, Gerard Manley, The Wreck of the Deutschland. Katastrofa statku „Deutschland”, w: idem, Wybór poezji, tłum., wyb. i wstęp S. Barańczak, Kraków 1981.
Google Scholar

Korolko, Mirosław, ‘Aposiópesis’, w: idem, Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1990.
Google Scholar

Korwin-Piotrowska, Dorota, Apozjopeza – zamilknięcie, rozsunięcie, kontynuacja, brak; Milczenie a retoryka, w: Białe znaki. Milczenie w strukturze i znaczeniu utworów narracyjnych (na przykładach z polskiej prozy współczesnej), Kraków 2015.
Google Scholar

Lausberg, Heinrich, Retoryka literacka. Podstawy wiedzy o literaturze, tłum., oprac. i wstęp A. Gorzkowski, Bydgoszcz 2002.
Google Scholar

Leggett, B. J., God, Imagination, and the Interior Paramour, „The Wallace Stevens Journal” 2005, Vol. 29, No. 1, s. 171–177.
Google Scholar

Martin, Philip M., Mastery and Mercy: A Study of Two Religious Poems – ‘The Wreck of The Deutschland’ by G. M. Hopkins and ‘Ash Wednesday; by T. S. Eliot, London 1957.
Google Scholar

Miller, Hillis J., The Linguistic Moment in ‘The Wreck of The Deutschland’, w: The New Criticism and After, ed. T. D. Young, Charlottesville 1976.
Google Scholar

Mussio, Thomas E., The Poetics of Compression. The Role of ‘aposiopesis’ in the Representation of Conversion in Dante’s ‘Commedia’, „Italica” 2004, Vol. 81, No. 2, s. 157–169.
Google Scholar

Mutter, Matthew, Conclusion: Evil and the Adequacy of the Earth; ‘The World Was Paradise Malformed’: Poetic Language, Anthropomorphism, and Secularism in Wallace Stevens, w: idem, Restless Secularism: Modernism and the Religious Inheritance, New Haven 2017.
Google Scholar

Okopień-Sławińska, Aleksandra, ‘Aposiopesis’, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.
Google Scholar

Stevens, Wallace, Final Soliloquy of the Interior Paramour, w: idem, The Collected Poems of Wallace Stevens: The Corrected Edition, ed. J. N. Serio, Ch. Beyers, New York 2015.
Google Scholar

Stevens, Wallace, from Adagia; Imagination as Value, w: idem, Collected Poetry & Prose, ed. F. Kermode, J. Richardson, New York 1997.
Google Scholar

Stevens,Wallace, To Herbert Weinstock, November 29, 1951, w: Letters of Wallace Stevens, ed. H. Stevens, New York 1961.
Google Scholar

Virkar-Yeats, Aakanksha, The Heart’s Bower: Emblematics in Gerard Manley Hopkins’s ‘The Wreck of The Deutschland (1876)’, „Literature and Theology” 2008, Vol. 22, No. 1, s. 32–47.
Google Scholar

Wimsatt, James I., Hopkins’s Poetics of Speech Sound: Sprung Rythm, Lettering, Inscape, Toronto 2006.
Google Scholar

Tomasz Garbol

tomeus@kul.pl
https://orcid.org/0000-0001-5411-0780

Afiliacja:

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Polska

Biogram

dr hab., Ośrodek Badań nad Literaturą Religijną, autor m.in. książek: „Chrzest ziemi”. Sacrum w poezji Zbigniewa Herberta; Po Upadku. O twórczości Czesława Miłosza; Czesław Miłosz. Los; Literatura a religia w stanie podejrzenia. Interesuje się relacją literatura a religia oraz teorią i metodologią badań dotyczących tej relacji.