Chimera w sporach o Trójcę Świętą w latach 60. XVI wieku (na przykładzie sylwy IV Andrzeja Trzecieskiego)

Marta Wojtkowska-Maksymik

doi:10.32798/pflit.97

Opublikowane: 2017-06-01

Nr 7(10) (2017)

Chimera w sporach o Trójcę Świętą w latach 60. XVI wieku (na przykładzie sylwy IV Andrzeja Trzecieskiego)

Marta Wojtkowska-Maksymik

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Temat Numeru

https://doi.org/10.32798/pflit.97

Abstrakt

The article discusses the way in which the symbolism of chimera, a mythic monster from Lycia (with lion’s mouth, goat’s torso and serpent’s tail) slayed by Bellerophon, was used in Silva Rerum IV (In sophistats Serveticos et novorum arianorum faecem censurae catholicae, around 1565) by Andrzej Trzecieski junior. This work is also a testimony to the stormy disputes with Arianism followers which engaged Stanisław Orzechowski through, inter alia, a treatise known to Trzecieski, namely Chimaera sive de Stancari Fvnesta Regno Poloniae Secta (1562). The author of Sylvarum libri II undoubtedly based his work on Orzechowski’s piece, but referred to chimera in a different way. Chimera in Trzecieski’s view was used not as a direct attack against particular persons, to defend the papacy, the ecclesiastical power and king’s majesty, but above all to exemplify the heretics’ beliefs upon the Holy Trinity or the everlasting divinity of Christ, and to show the reasons for the heretics’ mistakes.

Słowa kluczowe:

Andrzej Trzecieski Młodszy, Chimera, antytrynitarze, Stanisław Orzechowski

Podobne artykuły

1 2 3 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wojtkowska-Maksymik, M. (2017). Chimera w sporach o Trójcę Świętą w latach 60. XVI wieku (na przykładzie sylwy IV Andrzeja Trzecieskiego). Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (7(10), 347–362. https://doi.org/10.32798/pflit.97

Cited by / Share

Bibliografia

Akta synodów różnowierczych w Polsce, vol. 2: 1560-1570, ed. M. Sipayłło. Warszawa: Wydawnictwa UW, 1972.
Google Scholar

Barnes, Michel René. „Latin trinitarian theology”. In The Cambridge Companion to the Trinity, ed. Peter C. Phan. Cambridge: Cambridge University Press, 2011, 70-85.
Google Scholar

Biblia brzeska 1563, ed. Peter Królikowski. Clifton-Kraków: Kalwin Publishing et Collegium Columbinum, 2003.
Google Scholar

Calonaci, Stefano. „Gentile Valentino”. In Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 10 (1968), www.treccani.it.
Google Scholar

Czubek, Jan. „Krzysztof Trecy. Przywódca kalwinów małopolskich”. Reformacja w Polsce, vol. 1 (1921): 35-42.
Google Scholar

Dingel, Irene et Kęstutis Daugirdas, Historische Einleitung. In Antitrinitarische Streitigkeiten. Die tritheistische Phase (1560-1568), ed. Irene Dingel. Göttingen: Vanderhoeck & Ruprecht, 2013.
Google Scholar

Dużyk, Józef. „Trzecieski Andrzej mł”. In Słownik pracowników książki, ed. Irena Treichel, Mieczysław Adrianek et al. Warszawa: PWN, 1972.
Google Scholar

Erasmi Gliczneri Znenensis, De sacrosanctissima Trinitate, orthodoxae ac verissimae observationes, quibus cumulatissime ostenditur, Trinitatem ... esse unum illum ac verum Deum. Francoforti ad Oderam: Officina Io. Eichorni, 1565.
Google Scholar

Górka, Bogusław. „Credo Janowego Prologu a credo nicejsko-konstantynopolitańskie”. Przegląd Religioznawczy, vol. 3 (2005): 45-62.
Google Scholar

Górski, Konrad. Grzegorz Paweł z Brzezin. Monografia z dziejów polskiej literatury arjańskiej XVI wieku. Kraków: PAU, 1929.
Google Scholar

Grzegorz Paweł z Brzezin. O rożnicach teraźniejszych to jest co o jednym Bogu Ojcu i Synu Jego jednorodzonym i o Duchu Świętym prawdziwie rozumieć mamy, ed. Konrad Górski, Władysław Kuraszkiewicz. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1954.
Google Scholar

Hezjod. Narodziny bogów (Theogonia), Prace i dni, Tarcza, trans. et ed. Jerzy Łanowski. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999.
Google Scholar

Homer. Iliada, trans. Ignacy Wieniewski. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1984.
Google Scholar

Kawecka-Gryczowa, Alodia. „Jakób Sylvius a rozłam w zborze małopolskim”. Reformacja w Polsce, vol. 9-10 (1937-1939): 28-63.
Google Scholar

Kowalska, Halina, et Janusz Sikorski. „Sarnicki Stanisław h. Ślepowron”. In Polski Słownik Biograficzny, vol. 35. Warszawa: IH PAN, 1994, 217-223.
Google Scholar

Krókowski, Jerzy. Andrzej Trzecieski. Poeta-humanista i działacz reformacyjny. Warszawa: PIW, 1954.
Google Scholar

Krzywy, Roman. Sztuka wyborów i dar inwencji. Studium o strukturze gatunkowej poematów Jana Kochanowskiego. Warszawa: Wydawnictwo IBL et Stowarzyszenie „Pro Cultura Litteraria”, 2008.
Google Scholar

Listy Stanisława Orzechowskiego, w których który jest prawdziwy Kościół od Krystusa i od Apostołów postanowiony dostatecznie a mądrze naprzeciwko nowym Ewanjelikom dowodzi. Kraków: Łazarz Andrysowicz, 1561.
Google Scholar

Lukrecjusz, Tytus Carus. O naturze rzeczy, trans. Grzegorz Żurek. Warszawa: PIW, 1994.
Google Scholar

McGuckin, John Anthony. The Trinity in the Greek Fathers. In The Cambridge Companion to the Trinity, ed. Peter C. Phan. Cambridge: Cambridge University Press, 2011, 49-69.
Google Scholar

Michał Servet (1511-1553). Wybór pism i dokumentów, ed. Lech Szczucki. Warszawa: Książka i Wiedza, 1967.
Google Scholar

Modrzewski, Andrzej Frycz. Pisma 1560-1562, ed. Konrad Górski, trans. Edwin Jędrkiewicz, Irmina Lichońska, Wanda Germain. Warszawa: PIW, 1957.
Google Scholar

Owidiusz. Przemiany, trans. Brunon Kiciński, ed. Jerzy Krókowski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1953.
Google Scholar

Patrologia Latina, vol. 4, accurante Jean-Paul Migne. Brepols 1997: Sancti Isidori Hispalensis Episcopi Etymologiarum libri XX.
Google Scholar

Piotr z Goniądza. O Trzech, ed. Halina Górska, Konrad Górski, Zdzisław Zawadzki. Warszawa, PIW: 1962.
Google Scholar

Rej, Mikołaj. Zwierzyniec 1562, ed. Wilhelm Bruchnalski. Kraków: Akademia Umiejętności, 1895.
Google Scholar

Rotondò, Antonio. „Biandrata Giovanni Giorgio”. In Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 10 (1968), www.treccani.it.
Google Scholar

Ruffini, Francesco. Francesco Stancaro. Contributo alla storia della Riforma in Italia. Roma: Religio, 1935.
Google Scholar

Sławiński, Wojciech. „Stanisław Sarnicki jako działacz reformacyjny (część I)”. Czasy nowożytne, vol. 18-19 (2005): 9-113.
Google Scholar

Sławiński, Wojciech. „Stanisław Sarnicki jako działacz reformacyjny (część II)”. Czasy nowożytne, vol. 24 (2011): 11-35.
Google Scholar

Sordyl, Krzysztof. Wczesnochrześcijańskie pojęcie Boga. Polemiczne aspekty teologii Nowacjana w „De Trinitate”. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2007.
Google Scholar

Stanislai Orichovii Roxolani Chimaera sive De Stancari funesta Regno Poloniae secta. Coloniae: apud Maternum Cholinum, 1563.
Google Scholar

Stanisława Orzechowskiego i Franciszka Stankara pisma o państwie i religii – „Chimera” i „Reguły reformacji”, ed. Krzysztof Koehler. Kraków: Akademia Ignatianum, Wydawnictwo WAM, 2012.
Google Scholar

Szczucki, Lech. Marcin Czechowic (1532-1613). Studium z dziejów antytrynitaryzmu polskiego XVI w. Warszawa: PWN, 1964.
Google Scholar

Szczucki, Lech. Piotr z Goniądza. In Polski Słownik Biograficzny, vol. XXVI/2. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981, 398-401.
Google Scholar

Trzecieski, Andrzej. Carmina. Wiersze łacińskie, ed. Jerzy Krókowski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich et Wydawnictwo PAN, 1958.
Google Scholar

Wainwright, Elaine M. „Like a finger pointing to the moon: exploring the Trinity in/and the New Testament”. In The Cambridge Companion to the Trinity, ed. Peter C. Phan. Cambridge: Cambridge University Press, 2011, 33-48.
Google Scholar

Wajsblum, Marek. „O genezę antytrynitaryzmu polskiego”. Reformacja w Polsce, vol. 6 (1934): 8-90.
Google Scholar

Witczak, Tadeusz. „Trzecieski Andrzej”. In Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski. Przewodnik biograficzno-bibliograficzny, vol. 4. Warszawa: Fundacja Akademia Humanistyczna et IBL, 2003, 270-271.
Google Scholar

Wotschke, Theodor. „Francesco Stancaro. Ein Beitrag zur Reformationsgeschichte des Ostens”. Altpreussische Monatschrift, vol. 47 (1910), 465-498, 570-613.
Google Scholar