Antologizowanie jako forma polityki miejsca. Przypadek Bieszczadów – „Wiersze z Rzeszowskiego”

Andrzej Grzegorz Lewicki

doi:10.32798/pflit.788

Opublikowane: 2022-06-12

Nr 12 (15) (2022)

Antologizowanie jako forma polityki miejsca. Przypadek Bieszczadów – „Wiersze z Rzeszowskiego”

Andrzej Grzegorz Lewicki

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Temat Numeru

https://doi.org/10.32798/pflit.788

Abstrakt

Antologizowanie może stanowić jedną z form realizowania polityki miejsca, projektując przez odpowiedni dobór wierszy i komentarzy do nich wyobrażenie przestrzeni, odpowiadające przyjętej polityczno-ideologicznej narracji. W niniejszym artykule autor proponuje spojrzeć na antologię pod kątem wpisanej w nią topografii, wykorzystując do tego perspektywę kartograficzną (antologia jako mapa), a także uwzględniając przypisy jako część dopełniającą lekturę antologii. Na podstawie wierszy zawartych w antologii Wiersze z Rzeszowskiego z 1974 r. autor dokonał analizy topografii wyobrażonej Bieszczadów po drugiej wojnie światowej, zwracając uwagę na zbieżność polityki miejsca (i polityki narodowej) uprawianej przez władzę centralną PRL-u wobec Bieszczadów z polityką miejsca realizowaną w tej antologii: centralność Baligrodu i okolicy jako miejsc symbolicznie związanych z postacią Karola Świerczewskiego, dominację perspektywy (po)wojennej, nieobecność miejsc wysiedlonej ludności i konsekwentnie przemilczaną pamięć o nich (zarówno w wierszach, jak i w komentarzach do nich).

Słowa kluczowe:

antologizowanie, polityka miejsca, poezja, Bieszczady

Podobne artykuły

Kamila Budrowska, Lem, Gławlit i polska cenzura , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 15 (18) (2025): Cenzury
Andrzej Fabianowski, Słowacki mentorem Mickiewicza w wierszu „Mój Adamito...” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Radosław Okulicz-Kozaryn, W gościnie i u siebie. Karol Irzykowski w „Skamandrze”, „Ponowie” i „Krokwiach” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy
Katarzyna Kościewicz, Cenzorzy, redaktorzy, „ojcowie rodzin” i „matki”. O kilku aspektach cenzurowania twórczości Kazimierza Przerwy-Tetmajera , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 15 (18) (2025): Cenzury
Dariusz Pawelec, Problem metalepsy. Od tropu do konceptu , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy
Elżbieta Dutka, Góry wołają i milczą. O antropomorfizacji, personifikacji i prozopopei , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy
Leszek Zwierzyński, Wizja mistyczna − wizja poetycka. Sploty późnej poezji Mickiewicza i Słowackiego , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Bernadetta Kuczera-Chachulska, Mickiewicz−Słowacki. Estetyczna wartość opozycji , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Jerzy Fiećko, Mickiewicz ukryty za Słowackim? Nota o trój-antagonizmie wieszczów w Psalmie żalu Krasińskiego , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Anna Sobiecka, Od antologii do antologizowania. Przypadek nowego dramatu polskiego , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 12 (15) (2022): Antologie i antologizowanie

1 2 3 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Lewicki, A. G. (2022). Antologizowanie jako forma polityki miejsca. Przypadek Bieszczadów – „Wiersze z Rzeszowskiego”. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (12 (15), 163–178. https://doi.org/10.32798/pflit.788

Cited by / Share

Bibliografia

Antologia literacka. Przemiany, ekspansja i perspektywy gatunku, red. M. Kokoszka, B. Szałasta-Rogowska, Katowice 2017.
Google Scholar

Bajda, Łukasz, Baligród. Historia bieszczadzkiego miasteczka, Krosno 2018.
Google Scholar

Burghardt, Andrzej, Pada generał ranny śmiertelnie (personalistyczny mit heroiczny), „Litteraria” 2001, nr 32.
Google Scholar

Burghardt, Andrzej, Łuny w Bieszczadach (negatywny stereotyp Ukraińca), „Litteraria” 2000, nr 31.
Google Scholar

Drozd, Roman, Ukraińcy w Polsce wobec swojej przeszłości (1947−2005), Słupsk−Warszawa 2013.
Google Scholar

Dutka, Elżbieta, Pytania o miejsce. Sondowanie topografii literackich XX i XXI wieku, Kraków 2019.
Google Scholar

Geografia wyobrażona regionu. Literackie figury przestrzeni, red. D. Kalinowski, A. Kuik-Kalinowska, M. Mikołajczak, Kraków 2014.
Google Scholar

Gerhard, Jan, Bieszczady − tryptyk moich marzeń, „Profile. Kwartalnik Rzeszowski” 1968, nr 2.
Google Scholar

Jabłonki: Pomnik generała Karola Świerczewskiego, https://bieszczady.land/przewodnik/jablonki-pomnik-generala-karola-swierczewskiego/ (d.d. 15.03.2021).
Google Scholar

Kmita, Małgorzata, Propaganda antyukraińska i kształtowanie negatywnego stereotypu Ukraińca w czasach PRL, w: Problemy Ukraińców w Polsce po wysiedleńczej akcji „Wisła” w 1947 roku, red. W. Mokry, Kraków 1997.
Google Scholar

Nijakowski, Lech, Domeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym, Warszawa 2006.
Google Scholar

Potaczała, Krzysztof, Świerczewski. Śmierć i kult bożyszcza komunizmu, Warszawa 2021.
Google Scholar

Rybicka, Elżbieta, Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich, Kraków 2014.
Google Scholar

Skała, Magdalena, Wolski, Jacek, Osadnictwo i ludność, w: Bojkowszczyzna Zachodnia − wczoraj, dziś i jutro, t. 2, red. J. Wolski, Warszawa 2016.
Google Scholar

Syrnyk, Jarosław, Trójkąt bieszczadzki. Tysiąc dni i tysiąc nocy anarchii w powiecie leskim (1944−1947), Rzeszów 2018.
Google Scholar

Szałaśna, Anna, Z badań folkloru muzycznego we wsiach powiatu leskiego, „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku” 1972, nr 15.
Google Scholar

Time in maps. From the Age of Discovery to Our Digital Era, red. K. Wigen, C. Winterer, Chicago−London 2020.
Google Scholar

Trzeszczyńska, Patrycja, Pamięć o nie-swojej przeszłości. Przypadek Bieszczadów, Kraków 2016.
Google Scholar

Ulicka, Danuta, Siła antologii, w: Wiek teorii. Antologia 1, red. D. Ulicka, Warszawa 2020. Wiersze z Rzeszowskiego, oprac. J. Pleśniarowicz, Lublin 1974.
Google Scholar

Zyga, Aleksander, Bieszczady i Podkarpacie w rymotwórstwie, „Wierchy” 1968, r. 37.
Google Scholar

Andrzej Grzegorz Lewicki

ag.lewicki@student.uw.edu.pl
https://orcid.org/0000-0003-0976-9150

Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski Polska

Biogram

doktorant literaturoznawstwa w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Absolwent studiów I stopnia filozofii i studiów II stopnia filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. W pracy magisterskiej zajmował się łemkowską poezją Władysława Grabana, a rozprawę doktorską przygotowuje na temat polskiej powojennej poezji bieszczadzkiej, ze specjalnym uwzględnieniem pamięci/niepamięci o grupach wysiedlonych.