Tak samo, tylko lepiej? Jana Křesadly potyczki literackie

Anna Gawarecka

doi:10.32798/pflit.576

Opublikowane: 2020-04-26

Nr 10 (13) (2020)

Tak samo, tylko lepiej? Jana Křesadly potyczki literackie

Anna Gawarecka

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Temat Numeru

https://doi.org/10.32798/pflit.576

Abstrakt

The literary works of Jan Křesadlo, which were “discovered” just after 1989, from the very beginning have caused controversy among the reviewers and readers, and the writer himself was treated as a typical outsider who deliberately decided to function on the periphery of the contemporary Czech culture. His answer to this uncomfortable situation included ceaseless polemics and disputes with the other writers. Most often he used the postmodern narrative strategies based on the intertextual and autotelic means of literary representation. In this way, he aimed at the parodistic ridiculing of his adversaries (first and foremost it was Milan Kundera). Extensive fragments of his works can be read as belonging to the category of “novels with a key”. On the other hand, it is difficult to avoid the impression that his intertextual reliance on the esteemed (in common opinion) authors is caused by the “anxiety of influence” (the term of Harold Bloom) and by a need to overcome these “strong” role models.

Słowa kluczowe:

intertekstualność, parodia, powieść z kluczem, autoteliczność, lęk przed wpływem

Podobne artykuły

Magdalena Bąk, Nienawidzę i kocham. Miejsce Mickiewicza i rola autorytetu w korespondencji Słowackiego , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Joanna Orska, Metalepsa – trop tłumaczy , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy
Barbara Milewska-Waźbińska, [Zbiór łacińskich wierszy zatytułowany Septem sidera – kilka uwag na temat autorstwa, symboliki chrześcijańskiej i ikonografii] , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 6(9) (2016): Alegorie i symbole
Jadwiga Linde-Usiekniewicz, Paulina Nalewajko, [Dialog i komentarze narracyjne w prozie: opowiadanie Gabriela Garcíi Márqueza “Buen viaje, señor presidente” i jego polskich tłumaczeniach] , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Zbigniew Wałaszewski, Cywilizacja przeciw chaosowi. „Dracula” Brama Stokera jako powieść gotycka o nowoczesności , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Tom 59 Nr (3) (2010): „Prace Filologiczne. Seria Literaturoznawcza”: Gotycyzmy
Wojciech Pietras, Wers na pograniczach wersologii , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Elżbieta Flis-Czerniak, Potęgowanie agonu, czyli o literackim starciu Józefa Albina Herbaczewskiego z Tadeuszem Micińskim , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Marta Tomczok, Nieagonistyczny charakter polskich studiów o literaturze Zagłady , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Jan Potkański, Prekursorzy Rymkiewicza , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Magdalena Siwiec, „Sytuacja” Norwida – „sytuacja” Baudelaire’a , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury

1 2 3 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Gawarecka, A. (2020). Tak samo, tylko lepiej? Jana Křesadly potyczki literackie. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (10 (13), 307–320. https://doi.org/10.32798/pflit.576

Cited by / Share

Bibliografia

Bloom, Harold, Lęk przed wpływem. Teoria poezji, tłum. A. Bielik-Robson, M. Szuster, Kraków 2002.
Google Scholar

Bolecki, Włodzimierz, Pre-teksty i teksty. Z zagadnień związków międzytekstowych w literaturze polskiej XX wieku, Warszawa 1998.
Google Scholar

Genette, Gérard, Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia, tłum. T. Stróżyński, A. Milecki, Gdańsk 2014.
Google Scholar

Głowiński, Michał, Parodia konstruktywna (O „Pornografii”), w: idem, Gombrowicz i nadliteratura, Kraków 2002.
Google Scholar

Hrtánek, Petr, Rustikální lži, sex a prachy podle Křesadla, „Host” 2007, R. 23, nr 5.
Google Scholar

Komárek, Stanislav, Básník bizarnosti. O Janu Křesadlovi, „Tvar” 2008, nr 20.
Google Scholar

Kratochvil, Jiřı, Vyznání príběhovosti, Brno 2000.
Google Scholar

Křesadlo, Jan, Kravex aneb Potíže stavu beztíže, Olomouc 2002.
Google Scholar

Krˇesadlo, Jan, Obětina. Románovỳ triptych, Praha 2006.
Google Scholar

Křesadlo, Jan, Jak to bylo s Foltýnem, w: K. Čapek, Život a dílo skladatele Foltýna, Praha 2009.
Google Scholar

Kristeva, Julia, Séméiotikè. Studia z zakresu semanalizy, tłum. T. Stróżyński, Gdańsk 2015.
Google Scholar

Kundera, Milan, Sztuka powieści. Esej, tłum. M. Bieńczyk, Warszawa 1998.
Google Scholar

Kupcová, Helena, Křesadlovy prózy, w: Česká a slovenská literatura dnes, ed. P. Janáček, Praha–Opava 1997.
Google Scholar

Kupcová, Helena, Helena Vyplelová, Jan Křesadlo: Obětina, w: V souřadnicích volnosti. Česká literatura devadesátých let dvacátého století v interpretacích, ed. P. Hruška, L. Machala, L. Vodička, J. Zizler, Praha 2008.
Google Scholar

Laskowska, Ewa, Prawne aspekty cytatu z perspektywy instytucji utworu zależnego, w: Opus
Google Scholar

citatum. O cytacie w kulturze, red. A. Jarmuszkiewicz, J. Tabaszewska, Kraków 2014.
Google Scholar

Le Grand, Eva, Kundera aneb pamět’ touhy, přel. Z. Hrbata, Olomouc 1998.
Google Scholar

Machala, Lubomír, Kunderovské stopy a ohlasy v dílech českých prozaiků, w: In Hommage à Milan Kundera/Pocta Milanu Kunderovi. Sborník k 80. spisovatelovým narozeninám, ed. A. Haman, V. Novotný, Praha 2009.
Google Scholar

McHale, Brian, Powieść postmodernistyczna, tłum. M. Płaza, Kraków 2012.
Google Scholar

Moldanová, Dobrava, Chvála nekanonických autorů, w: Otázky českého kánonu. Hodnoty a hranice. Svět v české literatuře, česká literatura ve světě, ed. S. Fedrová, Praha 2006.
Google Scholar

Nycz, Ryszard, Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze, Kraków 2000.
Google Scholar

Peňás, Jiří, Žert a nesnesitelnost Jana Křesadla. Recenze: román Rusticalia jako záminka k porovnání dvou protikladů, „Týden” 2007, nr 2.
Google Scholar

Prokop, Jan, Literatura z kluczem, „Teksty” 1977, nr 1.
Google Scholar

Świerkocki, Maciej, Postmodernizm. Paradygmat nowej kultury, Łódź 1997.
Google Scholar

Zawadzki, Andrzej, Literatura a myśl słaba, Kraków 2009.
Google Scholar

Anna Gawarecka

https://orcid.org/0000-0002-0930-0064

Afiliacja:

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Polska

Biogram

dr hab., profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Adama Mickiewicza, bohemistka, literaturoznawca, pracownik Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Główne zainteresowania naukowe: czeska literatura i kultura, imaginarium narodowe, modernizm, postmodernizm, procesy umasowienia kultury, geografia kulturowa, intersemiotyczność. Opublikowała dwie monografie: Margines i centrum. Obecność form kultury popularnej w literaturze czeskiej dwudziestolecia międzywojennego (2012) i Wygnańcy ze światów minionych (2007), oraz kilkadziesiąt artykułów poświęconych literaturze czeskiej XIX, XX i XXI w.