, „Tu Dafnis [...] pogrzebion” – próba alegorycznej lektury sielanki Szymona Szymonowica „Rocznica”

Ewa Rot-Buga

Opublikowane: 2016-06-01

Nr 6(9) (2016)

, „Tu Dafnis [...] pogrzebion” – próba alegorycznej lektury sielanki Szymona Szymonowica „Rocznica”

Ewa Rot-Buga

Abstrakt

The article is devoted to allegorical themes in Szymon Szymonowic’s Rocznica (Anniversary) in the context of the tradition of funeral idyll. Anniversary is a funeral idyll which contains biographical allegories and references to then current events. It commemorates Jan Zamoyski and his achievements in the field of culture. It was probably written memorialize the first anniversary of Zamoyski’s death (1606). Daphnis represents Zamoyski, whereas Thestylis - his wife Barbara, and the narrator is probably Szymonowic himself. The description of the burial is based on the framework of bucolic convention. There are other levels of the allegory, connected with the name of Daphnis as the supreme creator of poetry (Master Poet) and the sense of identifying a shepherd with a poet. Szymonowic consciously uses these and other biographical allegorical themes and intertextually refers to Vergil and Kochanowski. Anniversary is build according to the rules and convention of a funeral idyll as it contains many epicedial themes and levels of allegory. Thanks to the character of Dafnis-Zamoyski as well as many Polonization measures, it is strictly connected with the contemporary culture.

Słowa kluczowe:

Szymon Szymonowicz, sielanka, alegoria, śmierć w sielance, Jan Zamoyski

Podobne artykuły

1 2 3 4 5 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Rot-Buga, E. (2016). , „Tu Dafnis [.] pogrzebion” – próba alegorycznej lektury sielanki Szymona Szymonowica „Rocznica”. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (6(9), 253–270. Pobrano z https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pfl/article/view/147

Cited by / Share

Bibliografia

Abramowska, Janina. „Rehabilitacja alegorii”. In eadem, Alegoria, ed. Janina Abramowska. Gdańsk: słowo/ obraz terytoria, 2003, 5-18.
Google Scholar

Anthon, Charles. A Classical Dictionary: Containing an Account of the Principal Proper Names…. New York: Herper & Brothers Publishers, 1855.
Google Scholar

Barycz, Henryk. „Akademia Zamojska”. In Historia Nauki Polskiej. Wrocław: Ossolineum 1970).
Google Scholar

Barycz, Henryk. „Studia zagraniczne Jana Zamoyskiego”. In Czterysta lat Zamościa, ed. Jerzy Kowalczyk. Wrocław: Ossolineum, 1983, 229-230.
Google Scholar

Boccacio. A Critical Guide to the Complete Works, ed. Victoria Kirkham, Michael Shererg, Janet Levarie Smarr. Chicago and London: The University of Chicago Press.
Google Scholar

Buchwald-Pelcowa Paulina, „Drukarnia Akademii Zamoyskiej”. In Czterysta lat Zamościa, ed. Jerzy Kowalczyk. Wrocław: Ossolineum, 1983, 67-86.
Google Scholar

Chemperek, Dariusz. Poezja Jana Gawińskiego i kultura literacka drugiej połowy XVII wieku. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2005.
Google Scholar

Chrościcki, Juliusz A. Pompa funebris. Z dziejów kultury satropolskiej. Warszawa: PWN, 1974.
Google Scholar

Czubek, Jan. Wespazyan z Kochowa Kochowski. Studium biograficzne. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900.
Google Scholar

Dziama, Leszek Maria. Jan Gawiński. Studyum literackie. Kraków: Drukarnia Literacka, 1905.
Google Scholar

Encyklopedia staropolska, ed. Aleksander Brückner, Karol Estreicher, t. 1. Warszawa: PWN, 1990).
Google Scholar

Forstner, Dorothea. Świat symboliki chrześcijańskiej. Leksykon, ed. Wanda Zakrzewska, Paweł Pachciarek, Ryszard Turzyński. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 2001.
Google Scholar

Głębicka, Ewa Jolanta. Szymon Szymonowic. Poeta Latinus. Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN, 2001.
Google Scholar

Grzybowski, Stanisław. Król i kanclerz, Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988.
Google Scholar

Heck, Korneli. Szymon Szymonowicz (Simon Simonides). Jego żywot i dzieła, cz. 1. Kraków: Akademia Umiejętności, 1901.
Google Scholar

Heck, Korneli, Szymon Szymonowicz (Simon Simonides). Jego żywot i dzieła, cz. 2 i 3, Kraków: Akademia Umiejętności, 1903.
Google Scholar

Kalinowski, Wojciech. „Zamość – idealne miasto renesansu”. In Czterysta lat Zamościa, ed. Jerzy Kowalczyk. Wrocław: Ossolineum, 1983, 87-94.
Google Scholar

Kochanowski, Jan Karol. Dzieje Akademii Zamoyskiej (1594–1784). Kraków: Drukarnia W. L. Anczyca i Spółki, 1900.
Google Scholar

Kowalczyk, Jerzy. W kręgu kultury dworu Jana Zamoyskiego. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1980.
Google Scholar

Królińska, Janina. „Samosci vates inclyti (Jan Zamoyski w świetle literatury współczesnej)”. In Szymon Szymonowic i jego czasy. Studia, ed. Stanisław Łempicki. Zamość: Komitet Obchodu 300-nej rocznicy zgonu Sz. Szymonowicza, 1929), 244-259.
Google Scholar

Krzewińska, Anna. Sielanka staropolska. Jej początki, tradycje i główne kierunki rozwoju. Wrocław: Ossolineum, 1979.
Google Scholar

Levis, Richard. Allegory end the „Eclogues”, Electronic Antiquity: Communicating the classes, October, vol. 1, no. 5 (1993) (https://scholar.lib.vt.edu/ejournals/ElAnt/V1N5/levis.html, acc. 28.03.2016).
Google Scholar

Łempicki, Stanisław. Mecenat wielkiego kanclerza. Studia o Janie Zamoyskim, ed. S. Grzybowski. Warszawa: PIW, 1980.
Google Scholar

Łempicki, Stanisław. „Drobiazgi Szymonowiczowskie”. In idem, Renesans i humanizm w Polsce. Warszawa: Czytelnik, 1952, 409-450.
Google Scholar

Łempicki, Stanisław. Działalność Jana Zamoyskiego na polu szkolnictwa 1573–1605. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1921.
Google Scholar

Molenda, Jarosław. Tajemnice polskich grobowców: pielgrzymki, ukryte skarby, sensacje i anegdoty. Warszawa: Bellona, 2008.
Google Scholar

Murrin, Michael. The veil of Allegory. Some notes toward a theory of allegorical rhetoric in the English Renaissance. Chicago – London: Chicago University Press, 1969.
Google Scholar

Otwinowska, Barbara. „Humanistyczna koncepcja «otium» w Polsce na tle tradycji europejskiej”. In Studia porównawcze o literaturze staropolskiej, ed. Teresa Michałowska, et Jan Ślaski. Wrocław: Ossolineum, 1980, 169-186.
Google Scholar

Patterson, Annabel M. Pastoral and Ideology: Virgil to Valéry. Berkeley – Los Angeles, University of California Press, 1987.
Google Scholar

Perella, Nicholas J. Midday in Italian Literature. Variations on an Archetypal Theme. New York – London: Princeton University Press, 1979.
Google Scholar

Petrarch. A critical guide to the complete works, ed. Victoria Kirkham, Armando Maggi. Chicago and London: The University of Chicago Press, 2009.
Google Scholar

Pelc, Janusz. „Jan Zamoyski i poeci z nim związani”. In Czterysta lat Zamościa, ed. Jerzy Kowalczyk. Wrocław: Ossolineum, 1983, 47-66.
Google Scholar

Pelc, Janusz. „Renesansowy manifest Szymona Szymonowica”, Odrodzenie i Reformacja w Polsce, no 9 (1964): 105-138.
Google Scholar

Pelc, Janusz, Tomkiewicz, Władysław. „Rola mecenatu w rozwoju kultury i literatury polskiej w czasach Renesansu oraz Baroku”. In Problemy literatury staropolskiej. Wrocław: Ossolineum, 1973, 165-236.
Google Scholar

Riabinin, Jan. „Profesorowie Akademii Zamojskiej w świetle aktów”. In Szymon Szymonowicz i jego czasy. Rozprawy i studia. Zamość: Komitet Obchodu 300nej rocznicy zgonu Sz. Szymonowicza, 1929, 181–187.
Google Scholar

Rose, H. J. The eclogues of Vergil, Berkeley and Los Angelos: University of California Press, 1942.
Google Scholar

Rot, Ewa. Bukoliczna księga znaczeń. Problemy interpretacji i edycji „Sielanek” Jana Gawińskiego. Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN, 2009.
Google Scholar

Rot-Buga, Ewa. „«Krótka pociecha z kosztownych grobszczynów» – groby w «Sielankach nowych ruskich» Józefa Bartłomieja Zimorowica”. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, no 2 (2012): 237-256.
Google Scholar

Rot-Buga, Ewa. „«Przetoż ktokolwiek pieśni umie wiązać składnie, […] Niech się namniej nie boi cichej niepamięci»” – sława i nieśmiertelność w „Kobeźnikach” Józefa Bartłomieja Zimorowica. In: Arkadie staropolskie, ed. J. Krauze-Karpińska. Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN, 2010, 225-235.
Google Scholar

Samson, Lindsay Grant. The philosophy of desire in Theocritus' Idylls, [dysertacja doktorska]. University of Iowa, 2013, (http://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5051&context=etd, acc. 28.03.2016).
Google Scholar

Simonetti, Manlio. Między dosłownością a alegorią. Przyczynek do historii egzegezy patrystycznej, trans. Tomasz Skibiński. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2000.
Google Scholar

Stansbury, Mark. „Introduction”. In Christopher M. McDonough, Richard E. Prior, Mark Stansbury, Servius' Commentary on Book Four of Virgil's Aeneid. Wauconda: Bolchazy Carducci Publishers, 2004
Google Scholar

Stopniak, Franciszek. Dzieje Kapituły Zamojskiej. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1962.
Google Scholar

Spieralski, Zdzisław. Jan Zamoyski. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988.
Google Scholar

Starnawski, Jerzy. „Zamość – ostatnia reduta renesansu w Polsce”. In idem, Od zarania dziejów literatury polskiej po wiek XX. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2003, 207-218.
Google Scholar

Szydłowska-Ceglowa, Beata. Staropolskie nazewnictwo instrumentów muzycznych. Wrocław: Ossolineum, 1977.
Google Scholar

Śliwiński, Artur. Jan Zamoyski. Kanclerz i hetman wielki koronny. Warszawa: Trzaska, Evert i Michalski, 1947).
Google Scholar

The Virgilian Tradition: The First Fifteen Hundred Years, ed. Jan M. Ziolkowski et Michael C. J. Putnam. New Haven & London: Yale University Press, 2008.
Google Scholar

Tygielski, Wojciech, „Mecenat a polityka. W kręgu Zamościa i jego ordynatów”. In Tryumfy i porażki. Studia z dziejów kultury polskiej XVI – XVIII w., ed. Maria Bogucka. Warszawa: PWN, 1989, 121-152.
Google Scholar

Tyszka, Paweł. W cieniu wielkiego kanclerza. Barbara z Tarnowskich Zamoyska. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2015.
Google Scholar

Wadowski, Jan Ambroży. Wiadomość o profesorach Akademii Zamojskiej: rękopis z wieku XVII, ed. Jan Ambroży Wadowski. Warszawa: Drukarnia Gazety Rolniczej, 1899–1900.
Google Scholar

WójcikGóralska, Danuta. W służbie czterech monarchów. Opowieść o Janie Zamoyskim. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1978.
Google Scholar

Zabłocki, Stefan. Polsko-łacińskie epicedium renesansowe na tle europejskim. Wrocław: Ossolineum, 1968.
Google Scholar

Zarębska, Teresa, „Zamość – miasto idealne i jego realizacja”. In Zamość, miasto idealne, ed. Jerzy Kowalczyk. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1980, 7-77.
Google Scholar

Z dziejów mecenatu kulturalnego w Polsce. Studia, ed. Janusz Kostecki, Warszawa: Biblioteka Narodowa, 1999.
Google Scholar

Ks. Żórawski, Jacek. Katedra zamoyska (http://www.niedziela.pl/artykul/43105/nd/Katedra-zamojska, acc. 07.05.2016).
Google Scholar