Kompetencje słowotwórcze polskich dzieci dwujęzycznych mieszkających w Irlandii (na przykładzie derywatów modyfikacyjnych)

Natalia Siudzińska

doi:10.32798/pf.1216

Opublikowane: 2023-12-16

Tom 78 (2023)

Kompetencje słowotwórcze polskich dzieci dwujęzycznych mieszkających w Irlandii (na przykładzie derywatów modyfikacyjnych)

Natalia Siudzińska

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.1216

Abstrakt

Słowotwórstwo języków słowiańskich, a w szczególności języka polskiego, jest bardzo rozbudowane i produktywne, a przez to trudne do opanowania, zwłaszcza dla tych dzieci dwujęzycznych, w przypadku których drugi język nie należy do grupy języków słowiańskich. Głównym problemem, który chciałabym poruszyć w artykule, jest ocena poziomu kompetencji słowotwórczych w zakresie derywatów modyfikacyjnych (nazw deminutywnych i augmentatywych oraz nazw żeńskich) polskich dzieci w wieku 5–9 lat mieszkających w Irlandii, a więc władających dwoma językami: polskim i angielskim. Chciałabym też porównać ich umiejętności z umiejętnościami dzieci w takim samym przedziale wiekowym, mieszkających w Polsce. Materiał językowy, stanowiący podstawę analizy, został pozyskany podczas badań przeprowadzonych na grupie 30 dzieci dwujęzycznych. Wyniki badań pozwoliły ustalić różnice w rozwoju językowym dzieci jedno- i dwujęzycznych oraz wskazać czynniki, które warunkują nabywanie kompetencji słowotwórczych.

Słowa kluczowe:

rozwój mowy, słowotwórstwo, derywaty deminutywne, derywaty augmentatywne, nazwy żeńskie, dwujęzyczność

Podobne artykuły

Aneta Müller, Pole leksykalno-semantyczne MIÓD PITNY w polszczyźnie XVI wieku , Prace Filologiczne: Nr 75/2 (2020)
Krystyna Kleszczowa, Reguły walencyjne polskich adwerbalnych derywatów mutacyjnych , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Jadwiga Waniakowa, Polskie gwarowe nazwy chabra bławatka, Centaurea cyanus L. na tle słowiańskim i europejskim , Prace Filologiczne: Nr 74 (2019): Tom dedykowany Profesorowi Januszowi Siatkowskiemu
Iwona Ewa Nobis, Językowo-kulturowy obraz ziemi świętokrzyskiej utrwalony w mikrotoponimii (na przykładzie nazw terenowych powiatu kazimierskiego) , Prace Filologiczne: Tom 78 (2023)
Renata Kucharzyk, Trunki w języku i zwyczajach pogórzańskiej wsi , Prace Filologiczne: Tom 79 (2024)
Irena Jaros, PRAŻOKI I PRAŻUCHY, PRAŻUCHA I PORKA – czyli o regionalnych wariantach nazwy pewnej ziemniaczanej potrawy , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Tomasz Korpysz, O Norwidowskich obrazach barwy żółtej , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Anna Kostecka-Sadowa, Nazwy potraw w mowie mieszkańców dawnych Kresów południo-wschodnich (na przykładzie kilku wsi z obwodu lwowskiego) , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Ilona Kulak, Co o zwyczajach żywieniowych mieszkańców wsi podhalańskich mówią ludowe nazwy roślin? , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Krystyna Kleszczowa, Walencja odczasownikowych nazw wykonawców czynności , Prace Filologiczne: Nr 75/1 (2020)

1 2 3 4 5 6 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Siudzińska, N. (2023). Kompetencje słowotwórcze polskich dzieci dwujęzycznych mieszkających w Irlandii (na przykładzie derywatów modyfikacyjnych). Prace Filologiczne, 78, 361–374. https://doi.org/10.32798/pf.1216

Cited by / Share

Bibliografia

Baudouin-de Courtenay, J. (1974). Spostrzeżenia nad językiem dziecka (opracowanie M. Chmura-Klekotowa). Wrocław: Ossolineum.
Google Scholar

Chmura-Klekotowa, M. (1971). Neologizmy słowotwórcze w mowie dzieci, Prace Filologiczne, XXI, 103–104.
Google Scholar

Dąbrowska, E. (2006). Low-level schemas or general rules? The role of diminutives in the acquisition of Polish case inflections, Language Sciences, 28, 120–135. DOI: 10.1016/j.langsci.2005.02.005
Google Scholar

Garrod, S. (2005). Psycholinguistic Research Methods. W: K. Brown (ed.), Encyclopedia of Language & Linguistics, 2nd Edition (251–257). Glasgow: Elsevier Science.
Google Scholar

Haman, E. (2002). Derived words in the lexicon of Polish children: The role of word structure in derivational rule acquisition, Annual Review of Language Acquisition, 2, 59–84. DOI: 10.1075/arla.2.04ham
Google Scholar

Haman, E. (2003). Early productivity in derivation. A case study of diminutives in the acquisition of Polish, Psychology Language and Communication, 7, 1, 37–57.
Google Scholar

Haman, E. (2004). Teorie nabywania słowotwórstwa a różnice międzyjęzykowe, Psychologia Rozwojowa, 9, 5, 35–48.
Google Scholar

Haman, E. (2013). Słowotwórstwo dziecięce w badaniach psycholingwistycznych. Piaseczno: Studio LEXEM.
Google Scholar

Haman, E., Bokus, B. (2002), Butnik czy szewc? – dziecięce słowotwórstwo, Przegląd Eureka, 1(6), 4–5.
Google Scholar

Jędryka, B. (2012). Język polski w polonijnej szkole. Warszawa: Elipsa.
Google Scholar

Kleszczowa, K. (2000). Rola pożyczek w przekształcaniu polskiego systemu słowotwórczego. W: K. Kleszczowa, L. Selimski (red.), Słowotwórstwo a inne sposoby nominacji (203–208). Katowice: Wydawnictwo Naukowe i Artystyczne Gnome.
Google Scholar

Kuros-Kowalska, K. (2020). Metody stymulowania rozwoju słownictwa w języku polskim u dzieci dwujęzycznych na emigracji. Katowice: Wydawnictwo UŚ.
Google Scholar

Lica, A., Walencik-Topiłko, A., Lica, Z. (2018). Nazwy wykonawców czynności – teoria a umiejętności dzieci w wieku przedszkolnym, Prace Językoznawcze XX/4, 101–120.
Google Scholar

Montrul, S. (2016). The acquisition of heritage languages. Cambridge: Cambridge University Press.
Google Scholar

Muzyka-Furtak, E. (2011). Konstrukcje słowotwórcze w świadomości językowej dzieci niesłyszących. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Google Scholar

Olpińska-Szkiełko, M. (2013). Wychowanie dwujęzyczne w przedszkolu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Kulturologii i Lingwistyki Antropocentrycznej Uniwersytet Warszawski.
Google Scholar

Siudzińska, N. (2021). Kompetencje słowotwórcze polskich dzieci dwujęzycznych mieszkających w Irlandii (na przykładzie nazw osobowych żeńskich), Orbis Linguarum, 19/3, 83–88. DOI: 10.37708/ezs.swu.bg.v19i3.8
Google Scholar

Szuman, S. (1968). O rozwoju języka i myślenia dziecka. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Żurek, A. (2018). Strategie komunikacyjne osób dwujęzycznych. Na przykładzie polszczyzny odziedziczonej w Niemczech. Kraków: Universitas.
Google Scholar