Canis lupus – dziki i oswojony, realny i antropomorfizowany, czyli ponad sto lat wilka w literaturze dziecięcej i młodzieżowej (wybrane problemy)

Aleksandra Butrymowicz

doi:10.32798/dlk.631

Published: 2020-12-31

Vol. 2 No. 2 (2020)

Canis lupus – Wild and Tame, Real and Anthropomorphised, or Over a Hundred Years of the Wolf in Children’s and Young Adult Literature (Selected Problems)

Aleksandra Butrymowicz

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Studies

https://doi.org/10.32798/dlk.631

Abstract

The aim of the article is to analyse the metamorphoses which the Canis lupus species is subjected to in selected examples of children’s and young adult literature. The author of the paper attempts to go beyond the anthropocentric perspective in order to show how the features considered in culture as wolfish contribute to the creation of the image of the wolf as an animal entering into a relationship with a particular book’s child character. The motifs and artistic devices discussed in the article, such as establishing human-animal relationships, taming, or anthropomorphisation, show the face of the nature-culture border while emphasising its problematic location. The main research material consists of Kazan by James Oliver Curwood (1914), The Wolf Wilder by Katherine Rundell (2015), and Czerwona baśń [A Red Fairy Tale] by Wiktoria Korzeniewska (2020), with contextual references to selected traditional fairy tales and other cultural texts for children and young people.

Keywords:

anthropomorphisation, fairy tale, Czerwona baśń, predator, wildness, James Oliver Curwood, Katherine Rundell, children’s and young adult literature, taming, Kazan, Wiktoria Korzeniewska, The Wolf Wilder, wolf

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Butrymowicz, A. (2020). Canis lupus – Wild and Tame, Real and Anthropomorphised, or Over a Hundred Years of the Wolf in Children’s and Young Adult Literature (Selected Problems). Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 2(2), 37–53. https://doi.org/10.32798/dlk.631

Cited by / Share

References

Barcz, A. (2015). Relacja człowieka i zwierzęcia w noweli Wilk, psy i ludzie Dygasińskiego. W: E. Łoch, A. Trześniewska, D. Piechota (red.), Emancypacja zwierząt? (s. 165–177). LTN.
Google Scholar

Baluch, A. (1993). Archetypy literatury dziecięcej. Wacław Bagiński i Synowie.
Google Scholar

Bekoff, M. (2013). Animal consciousness and science matter: Anthropomorphism is not anti-science. Relations: Beyond Anthropocentrism, 1(1), 61–68. https://doi.org/10.7358/rela-2013-001-beko.
Google Scholar

Bell, A., Gluck, B. (reż.). (2010). Alpha and Omega [Zakochany wilczek] [film]. Crest Animation Productions, Lionsgate Films.
Google Scholar

Bright, R., Field, J. (2019). Wilk, który się zgubił (B. Supeł, tłum.). Zielona Sowa. (wyd. oryg. 2018).
Google Scholar

Brzechwa, J. (2014). Zoo. Skrzat. (wyd. oryg. 1938).
Google Scholar

Cieślikowski, J. (1975). Literatura i podkultura dziecięca. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Curwood, J. O. (1961). Szara Wilczyca (J. Marlicz, tłum.). Iskry. (wyd. oryg. 1914).
Google Scholar

Dziki. (b.d.). Słownik sjp.pl. Pobrane 21 grudnia 2020 z: https://sjp.pl/dziki.
Google Scholar

Grimm, W., Grimm, J. (2010a). Czerwony Kapturek. W: Baśnie dla dzieci i dla domu (E. Pieciul-Karmińska, tłum., t. 1, s. 147–151). Media Rodzina. (wyd. oryg. 1857).
Google Scholar

Grimm, W., Grimm, J. (2010b). O wilku i siedmiu koźlątkach. W: Baśnie dla dzieci i dla domu (E. Pieciul-Karmińska, tłum., t. 1, s. 25–37). Media Rodzina. (wyd. oryg. 1857).
Google Scholar

Jans, N. (2016). Wilk zwany Romeo (A. Pluszka, tłum.). Marginesy. (wyd. oryg. 2014).
Google Scholar

Katherine Rundell. (b.d.). Poradnia K. Pobrane 21 grudnia 2020 z: https://sklep.poradniak.pl/blog/autorzy/katherine-rundell.
Google Scholar

Kipling, R. (2005). Księga dżungli (A. Dziarmaga, tłum.). Arkady. (wyd. oryg. 1894).
Google Scholar

Korzeniewska, W. (2020). Czerwona baśń. Aniversum.
Google Scholar

Kwapisz-Osadnik, K. (2012). „Jak pies z kotem”, czyli o stereotypach w języku. W: J. Kurek, K. Maliszewski (red.), Zwierzęta i ludzie (s. 31–39). MDK Batory.
Google Scholar

London, J. (2006). Biały Kieł (M. Golewska-Stafiej, tłum.). Rytm, Waza. (wyd. oryg. 1906).
Google Scholar

Mikołuszko, W. (2016, 26 kwietnia). Biologia baśni. Czerwony Kapturek traci niewinność. Wyborcza.pl. Pobrane 21 grudnia 2020 z: https://wyborcza.pl/1,145452,19974647,biologia-basni-czerwony-kapturek-traci-niewinnosc.html.
Google Scholar

Mittermeier, R. A., Mittermeier, C. G., Brooks, T. M., Pilgrim, J. D., Konstant, W. R., da Fonseca, G. A. B., Kormos, C. (2003). Wilderness and biodiversity conservation. Proceedings of the National Academy of Sciences, 100(18), 10309–10313. https://doi.org/10.1073/pnas.1732458100.
Google Scholar

Nikodem, M. (2014). Tańczący z wilkami, biegnąca z wilkami. Próba Ricoeurowskiej analizy symbolu wilka. W: D. Wężowicz-Ziółkowska, E. Wieczorkowska (red.), K. Jaglarz (współpr. red.), Wilki i ludzie. Małe kompendium wilkologii (s. 271–286). Grupa Kulturalna.
Google Scholar

Nosek, A. (2019). Przemiany symboliki wilka w literaturze dziecięcej. Ars Inter Culturas, 8, 53–66. https://doi.org/10.34858/AIC.8.2019.003.
Google Scholar

Nowak, S., Mysłajek, R. (2019). Po sąsiedzku z wilkami. Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”.
Google Scholar

Oswoić. (b.d.). Słownik sjp.pl. Pobrane 21 grudnia 2020 z: https://sjp.pl/oswoić.
Google Scholar

Parry, R. (2019). A wolf called Wander. Greenwillow Books.
Google Scholar

Piechota, D. (2018). Pozytywistów spotkania z naturą. Szkice ekokrytyczne. WN Katedra.
Google Scholar

Rąbkowska, E. (2016). „Śmieciowe” zwierzęta (trash animals) i „dzieci śmieci”. Relacje dziecka i zwierzęcia w literaturze dla dzieci i młodzieży. W: A. Mik, P. Pokora, M. Skowera (red.), Czytanie menażerii. Zwierzęta w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej (s. 31–51). Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Rąbkowska, E. (2017). Dzieci, zwierzęta i wielka zabawa. Przekształcenia wątków zwierzęcego folkloru w polskiej literaturze dla dzieci i młodzieży w perspektywie kulturowych studiów nad zwierzętami (cultural animal studies). Polonistyka. Innowacje, 5, 85–99. https://doi.org/10.14746/pi.2017.1.5.8.
Google Scholar

Rundell, K. (2019). Wilczerka (P. Braiter, tłum.). Poradnia K. (wyd. oryg. 2015).
Google Scholar

Sieroń, A. (2005). Wilk i wilkołak w kulturze. Anthropos?, 4–5. Pobrane 21 grudnia 2020 z: http://www.anthropos.us.edu.pl/anthropos3/teksty/tekstB5.htm.
Google Scholar

Skowera, M. (2016). Literackie spotkania istot podporządkowanych. Studium przypadku: Miasteczko Ostatnich Westchnień Grzegorza Gortata. W: A. Mik, P. Pokora, M. Skowera (red.), Czytanie menażerii. Zwierzęta w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej (s. 53–74). Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Slany, K. (2016a). Groza w literaturze dziecięcej. Od Grimmów do Gaimana. WN UP.
Google Scholar

Slany, K. (2016b). Orbis exterior w baśni magicznej i jego symbolika w Oblubienicy Tygrysa i Towarzystwie wilków Angeli Carter. W: W. Kostecka, M. Skowera (red.), Geografia krain zmyślonych. Wokół kategorii miejsca i przestrzeni w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej (s. 269–286). Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Tuan, Y.-F. (2007). Animal pets: Cruelty and affection. W: L. Kalof, A. Fitzgerald (red.), The animal reader: The essential classic and contemporary writings (s. 141–153). Berg. (wyd. oryg. 1984).
Google Scholar

Wagener, G. (2007). Wilczek (M. Wróbel-Lutz, tłum.). Tatarak. (wyd. oryg. 1993).
Google Scholar

Wieczorkowska, E. (2014). Canis lupus w sidłach popkultury. W: D. Wężowicz-Ziółkowska, E. Wieczorkowska (red.), K. Jaglarz (współpr. red.), Wilki i ludzie. Małe kompendium wilkologii (s. 115–132). Grupa Kulturalna.
Google Scholar

Aleksandra Butrymowicz

a.butrymowicz@student.uw.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-6394-2017

Affiliation:

University of Warsaw Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Aleksandra Butrymowicz – BA, prepares her master’s thesis at the Faculty of “Artes Liberales” at the University of Warsaw (Poland) on animals in children’s and young adult literature. Contact: a.butrymowicz@student.uw.edu.pl.