Porównanie strategii translatorskich w polskich przekładach wybranych komiksów z serii Asteriks

Joanna Kierska

doi:10.32798/dlk.160

Published: 2019-12-31

Vol. 1 No. 2 (2019)

Comparison of Translation Strategies in Polish Versions of Selected Comics in the Asterix Series

Joanna Kierska

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Studies

https://doi.org/10.32798/dlk.160

Abstract

The aim of the article is to compare the translation strategies used by Jolanta Sztuczyńska and Jarosław Kilian in Polish translations of the same ten volumes of the comic series Asterix by René Goscinny and Albert Uderzo. The most difficult task faced by Sztuczyńska and Kilian was translating the humorous elements of the books, both these addressed to the child reader and those appealing to the adult. The differences between their methods of translation are visible, above all, in the translations of proper names, dialects, texts embedded in the picture, citations, lyrics, and other content that includes cultural and linguistic allusions.

Keywords:

adaptation, Albert Uderzo, Asterix, Jarosław Kilian, Jolanta Sztuczyńska, French comics, double addressee, translation, René Goscinny

Similar Articles

1 2 3 4 5 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Kierska, J. (2019). Comparison of Translation Strategies in Polish Versions of Selected Comics in the Asterix Series. Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 1(2), 108–131. https://doi.org/10.32798/dlk.160

Cited by / Share

References

Adamczyk-Grabowska, M. (1988). Polskie tłumaczenia angielskiej literatury dziecięcej. Problemy krytyki przekładu. Wrocław, Warszawa, Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Barańczak, S. (2004). Mały, lecz maksymalistyczny Manifest translatologiczny albo: Tłumaczenie się z tego, że tłumaczy się wiersze również w celu wytłumaczenia innym tłumaczom, iż dla większości tłumaczeń wierszy nie ma wytłumaczenia. W: Ocalone w tłumaczeniu (s. 13–62). Kraków: Wydawnictwo a5. (wyd. oryg. 1990).
Google Scholar

Bell, A. (1980). Translator’s notebook. W: N. Chambers (red.), The Signal approach to children’s books: A collection (s. 129–139). London: Kestrel.
Google Scholar

Busnel, F. (b. d.). Wywiad z Albertem Uderzo – moja prawda. Gildia.pl. Pobrane z: https://www.komiks.gildia.pl/wywiady/moja_prawda.
Google Scholar

Cataldi, A. (2009) Nieprzekładalność słownictwa a zawartość podtekstu kulturowego. Rocznik przekładoznawczy, 5, 69–81. https://doi.org/10.12775/RP.2009.005.
Google Scholar

Chantry, X. (2002). Stereotypy i ich przekład w komiksie Asterix chez les Bretons i jego polska recepcja. W: E. Skibińska, M. Cieński (red.), Język – stereotyp – przekład (s. 45–55). Wrocław: Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne.
Google Scholar

Collins Swabey, M. (1961). Comic laughter: A philosophical essay. New Heaven, CT & London: Yale University Press.
Google Scholar

Dąmbska-Prokop, U. (1997). Przekłady na język polski Asterix le Gaulois. W: Śladami tłumacza. Szkice (s. 77–89). Kraków: Viridis.
Google Scholar

Dymel-Trzebiatowska, H. (2017). Skandynawska książka (nie tylko) dla dzieci w czasach transgresji. Jednak Książki, 7, 31–44.
Google Scholar

Głowiński, M. (1988). Komizm. W: M. Głowiński, J. Sławiński (red.), Słownik terminów literackich (s. 230). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1962). La Serpe d’or. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1963). Astérix et les Goths. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1964). Astérix gladiateur. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1965a). Astérix et Cléopâtre. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1965b). Le Tour de Gaule d’Astérix. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1966a). Astérix chez les Bretons. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1966b). Astérix et les Normands. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1966c). Le Combat des chefs. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1967). Astérix légionnaire. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1968). Le Bouclier arverne. Paris: Dargaud.
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1990). Przygody Gala Asteriksa (A. Frybes, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1961).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1991b). Złoty sierp (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1962).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1992a). Asteriks gladiator (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1964).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1992b). Asteriks i Goci (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1963).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1992c). Asteriks i Kleopatra (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1965).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1992d). Asteriks u Brytów (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1966).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1992e). Walka wodzów (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1966).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1992f). Wyprawa Asteriksa dookoła Galii (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1965).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1993a). Asteriks i Normanowie (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1966).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1993b). Asteriks legionista (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1967).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1993c). Tarcza Arwernów (J. Sztuczyńska, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1968).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1998a). Asteriks gladiator (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1964).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1998b). Asteriks i Kleopatra (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1965).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1998c). Asteriks u Brytów (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1966).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1998d). Walka wodzów (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1966).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1998e). Wyprawa dookoła Galii (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1965).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1998f). Złoty sierp (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1962).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1999a). Asteriks i Goci (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1963).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1999b). Asteriks i Normanowie (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1966).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1999c). Asteriks legionista (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1967).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (1999d). Tarcza Arwernów (J. Kilian, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 1968).
Google Scholar

Goscinny, R., Uderzo, A. (2013). Galijskie początki (M. Puszczewicz, tłum.). Warszawa: Egmont Polska. (wyd. oryg. 2003).
Google Scholar

Jankowski, J. (2014). O przekładzie komiksu, czyli uwagi teoretyczno praktyczne o tłumaczeniu graficznym. Między Oryginałem a Przekładem, 20, 67–85.
Google Scholar

Kessler, P. (1995). The Complete Guide to Asterix. London: Hodder.
Google Scholar

Klingberg, G. (1976). The different aspects of research into the translation of children’s books and its practical application. W: G. Klingberg, M. Orvig, S. Amor (red.), Children’s books in translation: The situation and the problems (s. 84–89). Stockholm: Almqvist & Wiksell International.
Google Scholar

Klingberg, G. (1986). Children’s fiction in the hands of the translators. Lund: Gleerup.
Google Scholar

Krajewska, K., Lipińska, E. (2013). Przekład komiksów – przekład audiowizualny?. W: A. Filipek, M. Osiecka, A. Kamińska (red.), Wkład w przekład 2. Materiały pokonferencyjne 8. Studenckich Warsztatów Tłumaczeniowych Zapętleni w przekładzie (s. 207–215). Kraków: Korporacja Ha!art.
Google Scholar

Obremski, W. (2005). Krótka historia sztuki komiksu w Polsce (1945–2003). Toruń: Adam Marszałek.
Google Scholar

Oittinen, R. (1993). I am me – I am the Other: On the dialogics of translating for children. Tampere: University of Tampere.
Google Scholar

Oittinen, R. (2000). Translating for children. New York, NY & London: Garland.
Google Scholar

Pindel, T. (2005). Tłumacz scenarzystą – Mafalda po polsku. Kilka uwag o przekładzie komiksu. Między Oryginałem a Przekładem, 10, 113–124.
Google Scholar

Sadowska-Dobrowolska, K. (2015). Le Tour de Pologne d’Astérix ?. Traduire, 232, 67– 85. https://doi.org/10.4000/traduire.698.
Google Scholar

Shavit, Z. (1986). Poetics of children’s literature. Athens, GA, London: University of Georgia Press.
Google Scholar

Teodorowicz-Hellman, E. (1997). Komizm w przekładzie prozy dla dzieci (Pippi Pończoszanka Astrid Lindgren po polsku). W: P. Fast (red.), Komizm a przekład (s. 197–212). Katowice: Śląsk.
Google Scholar

Wróblewski, M. (2011). Komiks a literatura. Narracyjne zabawy literackie na przykładzie Tristama Shandy’ego Martina Rowsona. W: G. Gajewska, R. Wójcik (red.), Kontekstowy miks. Przez opowieści graficzne do analiz kultury współczesnej (s. 53–67). Poznań: PTPN.
Google Scholar

Joanna Kierska

jm.kierska@student.uw.edu.pl
https://orcid.org/0000-0001-6983-0297

Affiliation:

University of Warsaw Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Joanna Kierska – BA, prepares her double master’s thesis at the Faculty of Polish Studies at the University of Warsaw (Poland) and at the Unit of Formation and Research (UFR) in Slavic Studies at the Sorbonne University (France) on the image of childhood in autobiographical comics. Contact: jm.kierska@student.uw.edu.pl.