Chleb w świetle polskiej frazematyki gwarowej

Anna Tyrpa

doi:10.32798/pf.1040

Opublikowane: 2022-12-04

Tom 77 (2022)

Chleb w świetle polskiej frazematyki gwarowej

Anna Tyrpa

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY TEMATYCZNE

https://doi.org/10.32798/pf.1040

Abstrakt

Materiał do artykułu pochodzi głównie ze Słownika gwar polskich Polskiej Akademii Nauk i z Nowej księgi przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich. Słownik gwar polskich wyróżnia siedem znaczeń wyrazu chleb, z czego wzięto pod uwagę tylko pierwsze, podstawowe: ‘niesłodkie pieczywo z mąki zbożowej na zakwasie lub drożdżach, uformowane w bochenki i tak pieczone’. Charakterystyka chleba w kulturze ludowej została ukazana na podstawie frazemów – te pozwalają wyeksplikować stereotypowe sądy zgrupowane w następujących fasetach: wypiek chleba, części chleba, cechy chleba, ilość chleba, chleb i dodatki, miejsce chleba w hierarchii pokarmów, przeciwieństwa chleba, rola chleba w życiu człowieka, szacunek dla chleba. W wielu wypadkach za frazemami zawierającymi leksem chleb kryją się znaczenia przenośne, odnoszące się do sytuacji życiowych i postaw ludzkich.

Słowa kluczowe:

polska kultura ludowa, definicja kognitywna, zwrot, fraza, przysłowie

Podobne artykuły

Hubert Kowalewski, Katarzyna Prorok, cognitive analysis of Polish folk plant names , Prace Filologiczne: Tom 78 (2023)
Agnieszka Libura, Perspektywy poszerzenia badań nad relacją między językiem a kulturą o analizy humoru. Na przykładzie stereotypu „madki” w memach internetowych , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska, Definicja kulturowa na przykładzie leksemów OKNO i DRZWI , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Emil Popławski, Nie tylko o przeróżnych wyrobach piekarniczych. Leksem KOŁACZ w polszczyźnie , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Gabriela Wilk, Nowe życie przysłów w polskich i rosyjskich memach internetowych , Prace Filologiczne: Nr 75/2 (2020)
Renata Grzegorczykowa, Dzieje i znaczenia współczesne słów WŁASNY i WŁAŚNIE w świetle ich powiązań etymologicznych , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Славка Керемидчиева, Лексикографско представяне на диалектна кулинарна лексика , Prace Filologiczne: Nr 74 (2019): Tom dedykowany Profesorowi Januszowi Siatkowskiemu
Joanna Pędzisz, Przemysław Staniewski, Językowe wykładniki propriocepcji w tańcu współczesnym: perspektywa kognitywna , Prace Filologiczne: Nr 75/2 (2020)
Magdalena Danielewiczowa, Afiksy, leksemy czy jednostki operacyjne? Rekonesans , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Katarzyna Sobolewska, Nazwy i skład codziennych posiłków w gwarach Warmii i Mazur , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)

1 2 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Tyrpa, A. (2022). Chleb w świetle polskiej frazematyki gwarowej. Prace Filologiczne, 77, 435–450. https://doi.org/10.32798/pf.1040

Cited by / Share