Kopciuszki dla młodzieży. O rewritingach motywu ATU 510A w literaturze young adult

Magdalena Bednarek

doi:10.32798/dlk.840

Published: 2021-12-31

Vol. 3 No. 2 (2021)

Cinderellas for Adolescents: On Rewritings of the Tale Type ATU 510A in Young Adult Literature

Magdalena Bednarek

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Studies

https://doi.org/10.32798/dlk.840

Abstract

The folk theme ATU 510A is extremely popular in children’s literature. We also encounter Cinderella in popular culture, in various branches of journalistic discourse, in advertisements, on signboards. Surely, then, she is also a significant character for adults. But can a story about an orphan who marries a prince be attractive to young adults? The aim of this article is to present the direction of changes in the 510A plot, which make its presence in young adult (YA) prose possible. The author analyses novels by three writers (Kelly Oram, Ashley Poston, and Marissa Meyer) addressed to the audience in this age group and present on the Polish book market. Psychologisation of characters, development of socio-cultural background and side plots, striving to eliminate the category of the miraculous, endowing the protagonist with agency – these are common elements of these rewritings. What differs in these narratives is Meyer’s rescue of the universality of the motif and its historical-cultural concretisation in the works of Oram and Poston.

Keywords:

Ashley Poston, fairy tale, intertextuality, Kelly Oram, Cinderella, young adult literature, Marissa Meyer, rewriting

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Bednarek, M. (2021). Cinderellas for Adolescents: On Rewritings of the Tale Type ATU 510A in Young Adult Literature. Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 3(2), 11–34. https://doi.org/10.32798/dlk.840

Cited by / Share

References

Bednarek, M. (2020). Baśni przeobrażone. Transformacje bajki i baśni w polskiej epice po 1989 roku. WN UAM.
Google Scholar

Bettelheim, B. (1985). Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni (D. Danek, tłum. i przedm., t. 2). PIW. (wyd. oryg. 1977).
Google Scholar

Braidotti, R. (2014). Po człowieku (J. Bednarek, A. Kowalczyk, tłum., J. Bednarek, wstęp). WN PWN. (wyd. oryg. 2013).
Google Scholar

Całek, A. (2017). Retelling w literaturze fantasy. Od renarracji do metafikcji. W: M. M. Leś, W. Łaszkiewicz, P. Stasiewicz (red.), Tekstowe światy fantastyki (s. 45–66). Prymat, Mariusz Śliwowski.
Google Scholar

Cart, M. (2016). Young adult literature: From romance to realism (wyd. 3). ALA Neal-Schuman.
Google Scholar

Cwynar-Horta, J. (2016). The commodification of the body positive movement on Instagram. Stream, 8(2). https://doi.org/10.21810/strm.v8i2.203.
Google Scholar

Genette, G. (2014). Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia (T. Stróżyński, A. Milecki, tłum.). Słowo/Obraz Terytoria. (wyd. oryg. 1982).
Google Scholar

Głowiński, M. (1992). O intertekstualności. W: Poetyka i okolice (s. 87–124). WN PWN. (wyd. oryg. 1986).
Google Scholar

Grimm, W., Grimm, J. (2010). Kopciuszek. W: Baśnie dla dzieci i dla domu (E. Pieciul-Karmińska, tłum., t. 1, s. 126–135). Media Rodzina. (wyd. oryg. 1857).
Google Scholar

Hains, R. C. (2014). The princess problem: Guiding our girls through the princess-obsessed years. Sourcebooks.
Google Scholar

Hajnicz, W. (2000). Komunikat edukacyjny w baśniach – przekaz doświadczenia życiowego i nakazów społecznych. Kultura i Edukacja, 1–2, 84–98.
Google Scholar

Izdebska, A., Szajnert, D. (2015). Wstęp. W: A. Izdebska, D. Szajnert (red.), Literatura prze-pisana: od Hamleta do slashu. Wydawnictwo UŁ.
Google Scholar

Jolles, A. (1965). Proste formy. Baśń (R. Handke, tłum.). Przegląd Humanistyczny, 5, 65–84. (wyd. oryg. 1929).
Google Scholar

Kowalczyk, K. (2016). Baśń w zwierciadle popkultury. Renarracje baśni ze zbioru Kinder- und Hausmärchen Wilhelma i Jakuba Grimmów w przestrzeni kultury popularnej. Stowarzyszenie Badaczy Popkultury i Edukacji Popkulturowej „Trickster”, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Google Scholar

Lasoń-Kochańska, G. (2012). Gender w literaturze dla dzieci i młodzieży. Wzorce płciowe i kobiecy repertuar topiczny, WN AP.
Google Scholar

Lieberman, M. R. (2012). ‘Some day my prince will come’: Female acculturation through the fairy tale. W: J. Zipes, Don’t bet on the prince: Contemporary feminist fairy tales in North America and England (s. 185–200). Routledge. (wyd. oryg. 1972).
Google Scholar

Ługowska, J. (1981). Ludowa bajka magiczna jako tworzywo literatury. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Maj, K. M. (2018). Wymiary transfikcjonalności. Przestrzenie Teorii, 30, 147–166. https://doi.org/10.14746/pt.2018.30.7.
Google Scholar

Marciniak, P. (2015). Transfikcjonalność. Forum Poetyki, 2, 102–107. https://doi.org/10.14746/fp.2015.2.26696.
Google Scholar

Martuszewska, A., Pyszny, J. (2003). Romanse z różnych sfer. Wydawnictwo UWr.
Google Scholar

Meyer, M. (2017). Cinder. Saga Księżycowa tom 1 (M. Grajcar, tłum.). Papierowy Księżyc. (wyd. oryg. 2012).
Google Scholar

Meyer, M. (2018). Scarlet. Saga Księżycowa tom 2 (M. Grajcar, tłum.). Papierowy Księżyc. (wyd. oryg. 2013).
Google Scholar

Meyer, M. (2019). Cress. Saga Księżycowa tom 3 (M. Grajcar, tłum.). Papierowy Księżyc. (wyd. oryg. 2014).
Google Scholar

Meyer, M. (2020). Winter. Saga Księżycowa tom 4 (E. Zarembska, tłum.). Papierowy Księżyc. (wyd. oryg. 2015).
Google Scholar

Olkusz, K. (2019). Transfikcjonalność w literaturze. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 61(1), 159–165. https://doi.org/10.26485/ZRL/2018/61.1/12.
Google Scholar

Oram, K. (2018a). Cinder i Ella (J. Nykiel, tłum.). Wydawnictwo Dolnośląskie. (wyd. oryg. 2014).
Google Scholar

Oram, K. (2018b). Cinder i Ella. Tak kończy się bajka (J. Nykiel, tłum.). Wydawnictwo Dolnośląskie. (wyd. oryg. 2017).
Google Scholar

Orenstein, P. (2011). Cinderella ate my daughter: Dispatches from the front lines of the new girlie-girl culture. Harper.
Google Scholar

Otnes, C. C., Pleck, E. H. (2003). Cinderella dream: The allure of the lavish wedding. University of California Press.
Google Scholar

Perrault, C. (2010). Kopciuszek. W: Baśnie, czyli opowieści z dawnych czasów (B. Grzegorzewska, tłum., s. 65–77). Agencja Librone. (wyd. oryg. 1697).
Google Scholar

Pieciul-Karmińska, E. (2009–2010). Polskie dzieje baśni braci Grimm. Przekładaniec, 22–23(2–1), 80–96.
Google Scholar

Poston, A. (2018). Geekerella (A. Brodzik, tłum.). We need YA. (wyd. oryg. 2017).
Google Scholar

Rothschild, S. (2013). The princess story: Modelling the feminine in twentieth-century American fiction and film. Peter Lang.
Google Scholar

Ryan, M.-L. (2013). Transmedial storytelling and transfictionality. Poetics Today, 34(3), 361–388. https://doi.org/10.1215/03335372-2325250.
Google Scholar

Saint-Gelais, R. (2011). Fictions transfuges. La transfictionnalité et ses enjeux. Seuil.
Google Scholar

Saint-Gelais, R. (2008). Transfictionality. W: D. Herman, M. Jahn, M.–L. Ryan (red.), Routledge encyclopedia of narrative theory (s. 612–613). Routledge.
Google Scholar

Sapkowski, A. (2001). Rękopis znaleziony w smoczej jaskini. Kompendium wiedzy o literaturze fantasy. superNOWA.
Google Scholar

Swann Jones, S. (1993). The innocent persecuted heroine genre: An analysis of its structure and themes. Western Folklore, 52(1), 13–41. https://doi.org/10.2307/1499491.
Google Scholar

Skowera, M. (2016). Postmodernistyczny retelling baśni – garść uwag terminologicznych. Creatio Fantastica, 53(2), 41–56.
Google Scholar

Szczuka, K. (2001). Kopciuszek, Frankenstein i inne. Feminizm wobec mitu. eFKa.
Google Scholar

Urbańczyk, A. (2018). Fan labor jako praca. Ekonomia fandomu w dobie Internetu. Teksty Drugie, 5, 276–289.
Google Scholar

Tatar, M. (1987). The hard facts of the Grimms’ fairy tales. Princeton University Press.
Google Scholar

Tatar, M. (red.). (1999). The classic fairy tales: Texts, criticism. Norton.
Google Scholar

von Franz, M.-L. (1976). Problems of the feminine in fairytales. Spring. (wyd. oryg. 1972).
Google Scholar

Weagel, E. S. (2017). Religious rites and female spirituality in cinematic adaptations of Cinderella. Journal of Comparative Literature and Aesthetics, 40(2), 169–186.
Google Scholar

Wolf, N. (2014). Mit urody (M. Rogowska-Stangret, tłum., K. Dunin, wstęp do wyd. pol.). Czarna Owca. (wyd. oryg. 1990).
Google Scholar

Woźniak, M. (2010). Autor bez tekstu – tekst bez autora. Polskie tłumaczenia i adaptacje baśni Perraulta Kopciuszek. Filoteknos, 1, 132–145.
Google Scholar

Zadurska, O. (2016–2018). Sierota. W: V. Wróblewska (red.), Słownik polskiej bajki ludowej. Pobrane 30 lipca 2021 z: https://bajka.umk.pl/slownik/lista-hasel/haslo/?id=154.
Google Scholar

Zawadzki, P., Adamczyk, A. A. (2019). Post- i transhumanizm w kontekście wybranych zjawisk artystycznych. Avant, 10(3), 1–27. https://doi.org/10.26913/avant.2019.03.13.
Google Scholar

Zipes, J. (2006). Why fairy tales stick: The evolution and relevance of a genre. Routledge.
Google Scholar

Magdalena Bednarek

magbed@amu.edu.pl
https://orcid.org/0000-0003-3903-5529

Affiliation:

Adam Mickiewicz University in Poznań Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Magdalena Bednarek – PhD, works at the Institute of Polish Studies of the Faculty of Polish and Classical Philology at the Adam Mickiewicz University in Poznań (Poland). Her research interests include fairy tales, 20^th- and 21^st-century literature, and feminist criticism. Contact: magbed@amu.edu.pl.