Makabrycznie małe, okropnie odważne i potwornie perfekcyjne. O postaciach czarownic w dziecięcych książkach obrazkowych

Joanna Dardzińska

doi:10.32798/dlk.1207

Published: 2023-12-31

Vol. 5 No. 2 (2023)

Monstrously Minute, Cripplingly Courageous, and Frightfully Flawless: On the Characters of Witches in Children’s Picturebooks

Joanna Dardzińska

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Studies

https://doi.org/10.32798/dlk.1207

Abstract

The figure of the witch is a vivid element in the 21^st-century collective imagination, as evidenced by a plethora of popular culture texts recycling fairytale heroines. The interference with the mythological imagery of the witch is often so strong that one can speak of a blurring of her cultural meaning. Picturebooks for young readers frequently feature witches, but with a modern twist. These contemporary interpretations often modify key aspects of the witch stereotype, including age, appearance, and moral attributes. Magic is used in these stories in a tongue-in-cheek manner, serving as a carnivalesque tool and a form of costume to make stories about children’s problems and desires more attractive. These depictions are clearly influenced by feminist and antipedagogical perspectives, particularly evident in children’s literature. They combine respect for Otherness and individuality with a positive portrayal of the female community in the spirit of sisterhood. This analysis aims to examine these depictions based on several 21^st-century English-language works: City Witch, Country Switch by Wendy Wax and Scott Gibal-Broxholm (2008), Only A Witch Can Fly by Alison McGhee and Taeeun Yoo (2009), A Very Brave Witch by Alison McGhee and Harry Bliss (2009), It’s Raining Bats & Frogs by Rebecca Colby and Steven D’Amico (2015), The Itty-Bitty Witch by Trisha Speed Shaskan and Xindi Yan (2019), The Littlest Witch (A Littlest Book) by Brandi Dougherty and Jamie Pogue (2019), and Leila, the Perfect Witch by Flavia Zorilla Drago (2022).

Received: 02.06.2023
Accepted: 29.11.2023

Keywords:

antipedagogy, witch, feminism, picturebook, sisterhood, stereotype

Similar Articles

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Dardzińska, J. (2023). Monstrously Minute, Cripplingly Courageous, and Frightfully Flawless: On the Characters of Witches in Children’s Picturebooks. Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 5(2), 40–55. https://doi.org/10.32798/dlk.1207

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Baczyńska-Hryhorowicz, A. (2022). Jaki kolor ma wiedźma? Wizerunki kolorystyczne czarownic w filmach animowanych wytwórni Walta Disneya. Literatura Ludowa, 66(4), 61–75. https://doi.org/10.12775/LL.4.2022.004.
Google Scholar

Baschwitz, K. (1999). Czarownice. Dzieje procesów o czary. (T. Zabłudowski, tłum.). Cyklady. (wyd. oryg. 1963).
Google Scholar

Bednarek, M. (2020). Baśni przeobrażone. Transformacje bajki i baśni w polskiej epice po 1989 roku. WN UAM.
Google Scholar

Colby, R. (2015). It’s raining bats & frogs (S. D’Amico, il.). Feiwel & Friends.
Google Scholar

Dougherty, B. (2019). The littlest witch: A littlest book (J. Pogue, il.). Cartwheel Books.
Google Scholar

Drago, F. Z. (2022). Leila, the perfect witch. Candlewick.
Google Scholar

Dragoon, L. (2019). Little witches: Magic in Concord. Oni Press.
Google Scholar

Dymel-Trzebiatowska, H., Szyłak, J., Cackowska, M. (2021). Synergia słów i obrazów. Badania ikonotekstu w Polsce. Wydawnictwo UG.
Google Scholar

Escabasse, S. (2020). Witches of Brooklyn. Random House USA.
Google Scholar

Grimm, J., Grimm, W. (2010). Baśnie dla dzieci i dla domu (E. Pieciul-Karmińska, tłum., t. 1–2). Media Rodzina. (wyd. oryg. 1857).
Google Scholar

Hallberg, K. (2017). Literaturoznawstwo a badania nad książką obrazkową (H. Dymel-Trzebiatowska, tłum.). W: M. Cackowska, H. Dymel-Trzebiatowska, J. Szyłak (red.), Książka obrazkowa. Wprowadzenie (s. 49 –56). Instytut Kultury Popularnej. (wyd. oryg. 1982).
Google Scholar

Henesy, M. (2020). “Leaving my girlhood behind”: Woke witches and feminist liminality in Chilling Adventures of Sabrina. Feminist Media Studies, 21(7), 1–15. https://doi.org/10.1080/14680777.2020.1791929.
Google Scholar

Kostecka, W. (2022). Postfeminizm jako perspektywa rozważań nad kulturą popularną – propozycja metody badań literackiej fantastyki dla młodych dorosłych. Filoteknos, 12, 217–243. https://doi.org/10.23817/filotek.12-14.
Google Scholar

Kowalczyk, K. (2016). Baśń w zwierciadle popkultury. Renarracje baśni ze zbioru Kinder- und Hausmärchen Wilhelma i Jakuba Grimmów w przestrzeni kultury popularnej. Stowarzyszenie Badaczy Popkultury i Edukacji Popkulturowej „Trickster”, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Google Scholar

Kowalczyk, K. (2017). Transformacje wzorców baśniowych w literaturze dziecięcej obecnej na współczesnym rynku wydawniczym. Literatura i Kultura Popularna, 23, 135–151. https://doi.org/10.19195/0867-7441.23.9.10.
Google Scholar

Koźluk, M. (2015). Kielich Kirke – moc starożytnej „czarodziejki”. W: J. Pietrzak-Thébault, Ł. Cybulski (red.), Czary, alchemia, opętanie w kulturze na przestrzeni stuleci. Studia przypadków (s. 69–80). Wydawnictwo UKSW.
Google Scholar

Kruszyńska, E. (2012). Książka obrazkowa i jej rola w rozwoju dzieci – wprowadzenie w problematykę. Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy. Nauki Społeczne, 3, 183–190.
Google Scholar

Levack, B. P. (2009). Polowanie na czarownice w Europie wczesnonowożytnej. (E. Rutkowski, tłum.). Zakład Narodowy im. Ossolińskich. (wyd. oryg. 1987).
Google Scholar

Malita-Król, J. (2012). Fantastyczne czarownice. Tradycyjne postrzeganie kobiet parających się magią a ich wizerunek w literaturze fantasy. Maska, 13, 31–42.
Google Scholar

Martuszewska, A. (1998). Oswajanie potworów. W: P. Kowalski (red.), Wszystek krąg ziemski. Antropologia – historia – literatura. Prace ofiarowane Czesławowi Hernasowi (s. 307–315). Wydawnictwo UWr.
Google Scholar

McGhee, A. (2006). A very brave witch (H. Bliss, il.). Paula Wiseman Books.
Google Scholar

McGhee, A. (2009). Only a witch can fly (T. Yoo, il.). Feiwel & Friends.
Google Scholar

Mikinka, A. E. (2021). Wiedźmy, wojowniczki, opiekunki – bohaterki polskiej „fantastyki słowiańskiej”. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura, 13(3), 114–127. https://doi.org/10.24917/20837275.13.3.9.
Google Scholar

Niesporek-Szamburska, B. (2013). Stereotyp czarownicy i jego modyfikowanie. Na przykładzie tekstów dla dzieci i wypowiedzi dziecięcych. Wydawnictwo UŚ.
Google Scholar

Sikorska, K. (2019). Siostrzeństwo i jego dyskursywne użycia. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 70, s. 39–58. http://dx.doi.org/10.18778/0208-600X.70.03.
Google Scholar

Skowera, M. (2021). Nikczemne skrzaty i inne (nie)baśniowe potworności dzieciństwa w Złodziejach snów Małgorzaty Strękowskiej-Zaremby. Literatura i Kultura Popularna, 27, 95–107. https://doi.org/10.19195/0867-7441.27.8.
Google Scholar

Slany, K. (2016). Groza w literaturze dziecięcej. Od Grimmów do Gaimana. WN UP.
Google Scholar

Speed Shaskan, T. (2019). The Itty-Bitty Witch (X. Yan, il.). Brilliance.
Google Scholar

Stephens, J. (2011). Schemas and scripts: Cognitive instruments and the representation of cultural diversity in children’s literature. W: K. Mallan, C. Bradford (red.), Contemporary children’s literature and film: Engaging with theory (s. 12–35). Red Globe Press.
Google Scholar

Taplin, S. (2020). Twinkly, twinkly fairies (R. Hahessy, il.). Usborne.
Google Scholar

Ucherek, D. (2015). Sposoby funkcjonowania postaci czarownic i czarowników oraz magicznych przedmiotów w baśniach braci Grimmów. Literatura Ludowa, 59(4/5), 15–26.
Google Scholar

Ucherek, D. (2018). Baba Jaga, Kościej Nieśmiertelny i inne postacie władające magią w rosyjskich baśniach magicznych a wiedźmy i czarownicy Grimmowscy. Prace Literackie, 58, 249–271. https://doi.org/10.19195/0079-4767.58.22.
Google Scholar

Ucherek, D. (2020). Anny Brzezińskiej gry ze stereotypami. Konstrukcja postaci wiedźmy i przetworzenia motywów baśniowych w cyklu o Babuni Jagódce. Literatura Ludowa, (64)2, 50–66. https://doi.org/10.12775/LL.2.2020.004.
Google Scholar

von Schönebeck, H. (1994). Antypedagogika. Być i wspierać zamiast wychowywać (N. Szymańska, tłum.). Jacek Santorski & Co. (wyd. oryg. 1988).
Google Scholar

Wax, W. (2008). City witch, country switch (S. Gibala-Broxholm, il.). Marshall Cavendish.
Google Scholar

Wróblewska, V. (2014). „Od potworów do znaków pustych”. Ludowe demony w polskiej literaturze dla dzieci. WN UMK.
Google Scholar

Wydmuch, M. (1975). Gra ze strachem. Fantastyka grozy. Czytelnik.
Google Scholar

Joanna Dardzińska

j.dardzinska2@student.uw.edu.pl
https://orcid.org/0009-0008-4369-3042

Affiliation:

University of Warsaw Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Joanna Dardzińska –MA, a graduate of the Faculty of Polish Studies at the University of Warsaw (Poland), is currently pursuing studies in Modern Publishing at the same university. Her research interests include children’s and young adult literature and the theory of verse novels. Contact: j.dardzinska2@student.uw.edu.pl.