W poszukiwaniu Pięknego Ludu – palingeneza niektórych motywów folkloru celtyckiego w wybranych powieściach young adult fantasy

Kinga Matuszko

doi:10.32798/dlk.1202

Published: 2023-12-31

Vol. 5 No. 2 (2023)

In Search of The Fair Folk – Palingenesis of Some Celtic Folklore Motifs in Selected Young Adult fantasy novels

Kinga Matuszko

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Studies

https://doi.org/10.32798/dlk.1202

Abstract

The aim of the article is to trace the influence of folklore and Celtic mythology in YA fantasy prose and to examine how they are incorporated in selected works, such as Juliet Marillier’s The Sevenwaters Trilogy (1999–2001), Maggie Stiefvater’s The Raven Cycle (2012–2016) and her novel The Scorpio Races (2011), Melissa Marr’s series Wicked Lovely (2007–2011), Rebecca Ross’s novel A River Enchanted (2022), and the universes created by Cassandra Clare in her cycles The Mortal Instruments (2007–2014) and The Dark Artifices (2016–2018), and by Sarah J. Maas in her series A Court of Thorns and Roses (2015–2021), Crescent City (2020–2024), and Throne of Glass (2012–2018). The focus of the analysis is primarily on the depiction of the fairy, the most popular character from Celtic folklore in pop culture, and to a lesser extent, other aspects of beliefs and customs from this cultural sphere. The author points out that while not all writers have fully used their potential, these motifs offer an interesting and inspiring array of meanings and symbols. They serve as a diverse and alternative resource for authors seeking to craft new narratives that exploit mythologies and beliefs of (not only) European pre-Christian communities and address themes that remain relevant today.

Received: 31.05.2023
Accepted: 06.11.2023

Keywords:

Celtic folklore, Celtic mythology, myth palingenesis, young adult fantasy, fairies

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Matuszko, K. (2023). In Search of The Fair Folk – Palingenesis of Some Celtic Folklore Motifs in Selected Young Adult fantasy novels. Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 5(2), 89–113. https://doi.org/10.32798/dlk.1202

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Albouy, P. (1969). Mythes et mythologies dans la litérature française. Armand Colin.
Google Scholar

Barthes, R. (2008). Mitologie (A. Dziadek, tłum.). Aletheia. (wyd. oryg. 1957).
Google Scholar

Berresford Ellis, P. (1998). The ancient world of the Celts. Constable.
Google Scholar

Briggs, K. (1976). An encyclopedia of fairies, hobgoblins, brownies, boogies, and other supernatural creatures. Penguin Books.
Google Scholar

Briggs, K. (1976). The fairies in English tradition and literature. Routledge.
Google Scholar

Brunel, P. (2003). Mythopoétique des genres. PUF.
Google Scholar

Budgey, A. (2002). Musical relations between Scotland and Ireland. W: A. R. McDonald (red.), Literature and music in Scotland: 700–1560 (s. 208–232). University of Toronto Press.
Google Scholar

Całek, A. (2017), Retelling w literaturze fantasy: od renarracji do metafikcji. W: M. Leś, W. Łaszkiewicz, P. Stasiewicz (red.), Tekstowe światy fantastyki (s. 45–66). Prymat, Mariusz Śliwowski.
Google Scholar

Clare, C. (2009a). Miasto kości (A. Reszka, tłum.). Mag. (wyd. oryg. 2007).
Google Scholar

Clare, C. (2009b). Miasto popiołów (A. Reszka, tłum.). Mag. (wyd. oryg. 2008).
Google Scholar

Clare, C. (2010). Miasto szkła (A. Reszka, tłum.). Mag. (wyd. oryg. 2009).
Google Scholar

Clare, C. (2011). Miasto upadłych aniołów (A. Reszka, tłum.). Mag.
Google Scholar

Clare, C. (2012). Miasto zagubionych dusz (A. Reszka, tłum.). Mag.
Google Scholar

Clare, C. (2014). Miasto niebiańskiego ognia (A. Reszka, tłum.). Mag.
Google Scholar

Clare, C. (2016). Pani noc (W. Szypuła, M. Strzelec, tłum.). Mag.
Google Scholar

Clare, C. (2017). Władca cieni (W. Szypuła, M. Strzelec, tłum.). Mag.
Google Scholar

Clare, C. (2019). Królowa mroku i powietrza (W. Szypuła, M. Strzelec, tłum.). Mag. (wyd. oryg. 2018).
Google Scholar

Colum, P. (1997). The king of Ireland’s son. Dover Publications.
Google Scholar

Croker, T. C. (2001). Fairy legends and traditions of the south of Ireland. Scholars’ Facsimiles & Reprints.
Google Scholar

Crowley, V. (1989). Wicca: The old religion in the New Age. Aquarian Press.
Google Scholar

De Carlo, A. (2020). Arachne, Atena i ich córki. Strategia pajęczycy we współczesnej polskiej literaturze kobiecej. W: A. Amenta, K. Jaworska (red.), Boginie, bohaterki, syreny, pajęczyce. Polskie pisarki współczesne wobec mitów (s. 65–82). IBL PAN.
Google Scholar

de Rougemont, D. (1999). Miłość a świat kultury zachodniej (L. Eustachiewicz, tłum.). Instytut Wydawniczy Pax. (wyd. oryg. 1939).
Google Scholar

Deremetz, A. (1994). Petite histoire des définitions du mythe. Le mythe : un concept ou un nom?. W: P. Cazier (red.), Mythe et création (s. 15–32). Presses Universitaires de Lille.
Google Scholar

Ekman, S. (2016). Urban fantasy: A literature of the unseen. The Journal of the Fantastic in the Arts, 27, 452–469.
Google Scholar

Eliade, M. (1998). Aspekty mitu (P. Mrówczyński, tłum.). Wydawnictwo KR. (wyd. oryg. 1963).
Google Scholar

Evans-Wentz, W. Y. (1990). The fairy-faith in Celtic countries. Gerrards Cross, Colin Smythe Humanities Press. (wyd. oryg. 1911).
Google Scholar

Fimi, D. (2017). Celtic myth in contemporary children’s fantasy: Idealization, identity, ideology. Palgrave Macmillan.
Google Scholar

Fimi, D. (red.). (2023). Imagining the Celtic past in modern fantasy. Bloomsbury Academic.
Google Scholar

Fraser, A. (1990). The warrior queens. Penguin Books.
Google Scholar

Frye, N. (1969). Mit, fikcja i przemieszczenie (E. Muskat-Tabakowska, tłum.). Pamiętnik Literacki, 2, 289–307. (wyd. oryg. 1961).
Google Scholar

Frye, N. (1998). Wielki Kod. Biblia i literatura (A. Fulińska, tłum.). Homini. (wyd. oryg. 1981).
Google Scholar

Frye, N. (2012). Anatomia krytyki (M. Bokiniec, tłum.). Wydawnictwo UG. (wyd. oryg. 1957).
Google Scholar

Gąssowski, J. (1987). Mitologia Celtów. Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Google Scholar

Gély, V. (2008). Mythes et littérature : Bilan critique. W: S. Parizet (red.), Mythes et littérature (s. 179–195). Lucie éditions pour la SFLGC.
Google Scholar

Głos, M. (2023). Kto uratuje Ariadnę? – palingeneza kreteńskiego mitu w popfeministycznych retellingach (na przykładzie Pani Labiryntu Magdy Knedler i Ariadny Jennifer Saint). Zagadnienia Rodzajów Literackich, 66(1), 247–259. https://doi.org/10.26485/ZRL/2023/66.1/18.
Google Scholar

Huet-Brichard, M-C. (2001). Littérature et mythe. Hachette.
Google Scholar

Hull, V. (1930). The Four Jeweles of the Tuatha Dé Danann. ZCP, 18, 73–89.
Google Scholar

Hutton, R. (1996). The stations of the sun: A history of the ritual year in Britain. Oxford University Press.
Google Scholar

Jakobsson, Á. (2015). Beware of the Elf! A note on the evolving meaning of Álfar. Folklore, 126(2), 215–223. https://doi.org/10.1080/0015587X.2015.1023511.
Google Scholar

Jasionowicz, S. (1999). Roland Barthes – Gilbert Durand. Wizje pluralizmu kultury. WN AP.
Google Scholar

Jung, C. G. (2016). Archetypy i nieświadomość zbiorowa (R. Reszke, tłum.). Wydawnictwo KR. (wyd. oryg. 1959).
Google Scholar

Kajtoch, W. (2015). Jak badać literaturę popularną? Kolejna odpowiedź. W: J. Z. Lichański, W. Kajtoch, B. Trocha (red.), Literatura i kultura popularna. Metody, propozycje i dyskusje (s. 43–74). Pracownia Literatury i Kultury Popularnej oraz Nowych Mediów UWr.
Google Scholar

Karwowska, M. (2016). Mit we współczesnych badaniach literackich. W: M. Karwowska, M. Grabowski, K. Żukowska (red.), Trwała obecność mitu w literaturze i kulturze (s. 11–21). Wydawnictwo UŁ.
Google Scholar

Klik, M., Zych, J. (red.). (2014). Palingeneza mitu w literaturze XX i XXI wieku. Wydawnictwa UW.
Google Scholar

Klik, M. (2016). Teorie mitu. Współczesne literaturoznawstwo francuskie (1969–2010). Wydawnictwa UW.
Google Scholar

Koch, J. (2006). Celtic culture: A historical encyclopedia. ABC-CLIO.
Google Scholar

Kosiba, J. (2022). Krąg mitów arturiańskich w twórczości J.R.R. Tolkiena i A. Sapkowskiego. Tematy i Konteksty, 17, 363–388. https://doi.org/10.15584/tik.2022.24.
Google Scholar

Kostecka, W. (2022). Postfeminizm jako perspektywa rozważań nad kulturą popularną – propozycja metody badań literackiej fantastyki dla młodych dorosłych. Filoteknos, 12, 217–243. https://doi.org/10.23817/filotek.12-14.
Google Scholar

Kushner, E. (1981). Permanence et transformations des mythes dans le théâtre modern : quelques paramètres. W: J.-M. Grassin (red.), Mythes, images, représentations: actes du XIVe Congrès (Limoges, 1977) de la Société française de littérature générale et compare (s. 71–77). Éditions L’Harmattan.
Google Scholar

Lévi-Strauss, C. (2009). Antropologia strukturalna (K. Pomian, tłum.). Znak. (wyd. oryg. 1958).
Google Scholar

Lisiak, A. (2019). Poza girl power. Dziewczyński opór, kontrpubliczności i prawo do miasta. Praktyka Teoretyczna, 32, 47–63. https://doi.org/10.14746/prt.2019.2.3.
Google Scholar

Łozińska, A. (2021). Urban fantasy. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 64(1), 197–203. https://doi.org/10.26485/ZRL/2021/64.1/14.
Google Scholar

Maas, S. J. (2013). Szklany tron (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2012).
Google Scholar

Maas, S. J. (2014). Korona w mroku (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2013).
Google Scholar

Maas, S. J. (2015). Dziedzictwo ognia (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2014).
Google Scholar

Maas, S. J. (2016a). Dwór cierni i róż (J. Radzimiński, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2015).
Google Scholar

Maas, S. J. (2016b). Królowa cieni (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2015).
Google Scholar

Maas, S. J. (2017a). Dwór mgieł i furii (J. Radzimiński, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2016).
Google Scholar

Maas, S. J. (2017b). Dwór skrzydeł i zguby (J. Radzimiński, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Maas, S. J. (2017c). Imperium burz (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2016).
Google Scholar

Maas, S. J. (2018a). Dwór szronu i blasku gwiazd (J. Radzimiński, D. Radzimińska, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Maas, S. J. (2018b). Wieża świtu (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2017).
Google Scholar

Maas, S. J. (2019a). Królestwo popiołów. Część I (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2018).
Google Scholar

Maas, S. J. (2019b). Królestwo popiołów. Część II (M. Mortka, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2018).
Google Scholar

Maas, S. J. (2020). Dom ziemi i krwi (M. Mortka, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Maas, S. J. (2021a). Dwór srebrnych płomieni. Część 1 (M. Mortka, A. Suchocka, A. Stańczyk, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Maas, S. J. (2021b). Dwór srebrnych płomieni. Część 2 (M. Fabiańska, A. Szumacher, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Maas, S. J. (2022a). Dom nieba i oddechu. Część I (M. Fabianowska, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Maas, S. J. (2022b). Dom nieba i oddechu. Część II (M. Fabianowska, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Maas, S. J. (2024). House of flame and shadow. Bloomsbury.
Google Scholar

MacKillop, J. (2004). Bánánach. W: A dictionary of Celtic mythology. Oxford University Press.
Google Scholar

Madej-Reputakowska, M. (2009). Dekonstrukcja i rekonstrukcja mitu na przykładzie mitu arturiańskiego [praca doktorska]. Wydział Filozoficzny, Uniwersytet Jagielloński, Kraków.
Google Scholar

Majkowski, T. Z. (2013). W cieniu Białego Drzewa. Powieść fantasy w XX wieku. Wydawnictwo UJ.
Google Scholar

Marillier, J. (2001). Child of the prophecy. Pan Macmillan.
Google Scholar

Marillier, J. (2019). Córka lasu (M. Grajcar, E. Zarembska, tłum.). Papierowy Księżyc. (wyd. oryg. 1999).
Google Scholar

Marillier, J. (2021). Syn cieni (M. Grajcar, E. Zarembska, tłum.). Papierowy Księżyc. (wyd. oryg. 2000).
Google Scholar

Marr, M. (2010a). Królowa lata (N. Wiśniewska, tłum.). Nasza Księgarnia. (wyd. oryg. 2007).
Google Scholar

Marr, M. (2010b). Król mroku (N. Wiśniewska, tłum.). Nasza Księgarnia. (wyd. oryg. 2008).
Google Scholar

Marr, M. (2010c). Krucha wieczność (N. Wiśniewska, tłum.). Nasza Księgarnia. (wyd. oryg. 2009).
Google Scholar

Marr, M. (2011). Świetliste cienie (N. Wiśniewska, tłum.). Nasza Księgarnia. (wyd. oryg. 2010).
Google Scholar

Marr, M. (2012). Mroczna łaska (N. Wiśniewska, tłum.). Nasza Księgarnia. (wyd. oryg. 2011).
Google Scholar

Matthews, J., Matthews, C. (1997). Mitologia Wysp Brytyjskich (Z. Ziółkowska, tłum.). Dom Wydawniczy Rebis. (wyd. oryg. 1988).
Google Scholar

Mazurkiewicz, A. (2016a). Fantasy słowiańska. Próba opisu zjawiska. W: D. Aǰdačić (red.), Słowiańskaja fantastika. Zbirnik naukowych prac (t. 3, s. 133–144). Oswita Ukrajiny.
Google Scholar

Mazurkiewicz, A. (2016b). Polska współczesna powieść historyczna i kultura popularna (prolegomena). Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, 5, 13–35. https://doi.org/10.18778/2299-7458.05.02.
Google Scholar

Mikinka, A. E. (2020). Retelling mitów i legend w słowiańskiej fantastyce. Ruch Literacki, 5, 545–558. https://doi.org/10.24425/rl.2020.135910.
Google Scholar

Mizerkiewicz, T. (2001). Stylizacje mityczne w prozie polskiej po 1968 roku. Prace IFP UAM.
Google Scholar

Monaghan, P. (2004). The encyclopedia of Celtic mythology and folklore. Checkmark Books.
Google Scholar

Oziewicz, M. (2010). Stulecie fantastyczne, stulecie fantasy. Literatura fantasy, rehabilitacja Mitu. Kultura – Historia – Globalizacja, 7, 70–78.
Google Scholar

Pagé, A. J. (2012). The description of the Dond Cúalnge in the LL Táin Bó Cúalnge and Indo-European catalogue poetry. Proceedings of the Harvard Celtic Colloquium, 32, 229–256.
Google Scholar

Podogrocka, P. (2018). Ideologia na sprzedaż? Popfeminizm jako strategia wspierania konsumpcji. W: P. Szymczyk, M. Maciąg (red.), Społeczno-ekonomiczne aspekty życia w XXI wieku (s. 60–70). WN Tygiel.
Google Scholar

Powell, T. G. E. (1999). Celtowie (P. Taracha, tłum.). Wydawnictwo RTW. (wyd. oryg. 1980).
Google Scholar

Rojek, P. (2016). Dla kogo pracuje dziś Król Artur? Użycia i nadużycia mitu arturiańskiego. Images, 18, 111–121. https://doi.org/10.14746/i.2016.27.07.
Google Scholar

Ross, R. (2023). Rzeka zaklęta (E. Skórska, tłum.). Muza. (wyd. oryg. 2022).
Google Scholar

Siwor, D. (2019). Tropy mitu i rytuału. O polskiej prozie współczesnej – nie tylko najnowszej. Wydawnictwo UJ.
Google Scholar

Stableford, B. (2005). The A to Z of fantasy literature. Scarecrow Press.
Google Scholar

Stiefvater, M. (2013a). Król kruków (M. Kufel, P. Kucharski, tłum.). Uroboros. (wyd. oryg. 2012).
Google Scholar

Stiefvater, M. (2013b). Wyścig śmierci (M. Kufel, tłum.). Wilga. (wyd. oryg. 2011).
Google Scholar

Stiefvater, M. (2013c). Złodzieje snow (M. Kufel, P. Kucharski, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Stiefvater, M. (2014). Wiedźma z lustra (M. Kufel, P. Kucharski, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Stiefvater, M. (2016). Przebudzenie króla (M. Kufel, P. Kucharski, tłum.). Uroboros.
Google Scholar

Sullivan, C. W. (1989). Welsh Celtic myth in modern fantasy. Praeger.
Google Scholar

Szczuka, K. (2001). Kopciuszek, Frankenstein i inne. Feminizm wobec mitu. Wydawnictwo eFKa.
Google Scholar

Trocha, B. (2009). Degradacja mitu w literaturze fantasy. Oficyna Wydawnicza UZ.
Google Scholar

Williams, P. G. (2009). Owain Glyn Dŵr: Prince of Wales. Y Lolfa.
Google Scholar

Wunenburger, J. J. (1994). Principes d’une imagination mytho-poïetique. W: P. Cazier (red.), Mythe et creation (s. 33–52). Presses Universitaires de Lille.
Google Scholar

Yeats, W. B. (2011). Fairy and folk tales of the Irish peasantry. Dover Publications.
Google Scholar

Zatorska, M. (2023). Polska proza historyczna kobiet po 2000 roku [praca doktorska]. Kolegium Nauk Humanistycznych, Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów.
Google Scholar

Kinga Matuszko

kinga.matuszko@gmail.com
https://orcid.org/0000-0002-3853-6244

Affiliation:

University of Rzeszów Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Kinga Matuszko – MA, prepares her doctoral dissertation at the Doctoral School of the University of Rzeszów in the discipline of literary studies on identity paresis in popular Anglo-Saxon adaptations of cultural texts. Her research interests include pop culture, contemporary Polish and foreign literature, translation, pre-Christian European cultures and new trends in literary theory (e.g. gender studies, masculinity studies, ecocriticism, postfeminism). Contact: kinga.matuszko@gmail.com.