Przestrzenie grozy w utworach z uniwersum griszów Leigh Bardugo jako narzędzie krytyki społecznej

Joanna Głogowska

doi:10.32798/dlk.1197

Published: 2023-12-31

Vol. 5 No. 2 (2023)

Spaces of Horror in Leigh Bardugo’s Works Set in the Grishaverse as a Tool of Social Criticism

Joanna Głogowska

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Varia

https://doi.org/10.32798/dlk.1197

Abstract

This paper analyses selected works by Leigh Bardugo set in the Grishaverse. Its aim is to explore the way in which the writer consistently employs horror narrative mechanisms to critique non-literary reality. The unique aspect of Bardugo’s criticism, specifically her emphasis on individual responsibility for the oppressive nature of the social system, is one of the factors distinguishing the series from conventionally understood fantasy. The text achieves its goal by analysing spaces depicted through the poetics of horror (predominantly derived from Gothic literature), and by exploring the relationship between the hero and space, attempting to determine the scope of their mutual influences and the symbolic function of space. The author of the paper identifies the functions of appropriation practices and symbolic marking of space, considering them as possible expressions of rebellion against the system’s identified weaknesses. Ultimately, these considerations make an attempt to place the Grishaverse within the broader discourse of socially engaged fantasy.

Received: 30.05.2023
Accepted: 05.12.2023

Keywords:

Grishaverse, Leigh Bardugo, fantasy literature, young adult literature, spaces of horror, poetics, place and space studies

Similar Articles

Weronika Kostecka, Anna Mik, Marta Niewieczerzał, Maciej Skowera, Karolina Stępień, “Our literature will speak about victory, life, death, loss, love, and peace”: A Conversation with Olga Derkachova , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 4 No. 1 (2022): Dimensions of Multiculturality in the Latest Works for Children and Young Adults: Part 1
Anna Mik, Maciej Skowera, From the Editors , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 7 No. 2 (2025): Walt Disney – An Icon of Children’s and Young Adult Culture
Kinga Matuszko, In Search of The Fair Folk – Palingenesis of Some Celtic Folklore Motifs in Selected Young Adult fantasy novels , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 5 No. 2 (2023): The Magic of Childhood and Adolescence
Alicja Wang, Who is allowed to speak in contemporary children’s literature? , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 7 No. 1 (2025): Tradition and Folklore in Children’s and Young Adult Culture
Robert Gadowski, The Evantropian Project: Revitalising Critical Approaches to Young Adult Literature , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 2 No. 2 (2020): Breaking Down Anthropocentrism in Children’s and Young Adult Cultural Texts
Anna Kobylowska, Intersectionality of Queer Female Characters in Alice Oseman’s Young Adult Series of Graphic Novels Heartstopper , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 6 No. 1 (2024): Childhood, Adolescence, and Technology – Exploring the Culture of/for Generation Z and Generation Alpha
Zofia Grzesiak, The Theme of Outsiderness in Chicanx and Latinx Young Adult Literature: Self-Fashioning Identities, Canons, and Fields of Study , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 4 No. 2 (2022): Dimensions of Multiculturality in the Latest Works for Children and Young Adults: Part 2
Weronika Kostecka, Marta Niewieczerzał, Maciej Skowera, Karolina Stępień, “For me, a story is always everything at once – it exists only when it is told”: An Interview with Witold Vargas , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 3 No. 2 (2021): Myths, Legends, and Folk and Fairy Tales in the Context of Childhood and Adolescence: Cultural Texts of the Second Decade of the 21st Century
Weronika Kostecka, Marta Niewieczerzał, Maciej Skowera, Karolina Stępień, From the Editors , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 3 No. 2 (2021): Myths, Legends, and Folk and Fairy Tales in the Context of Childhood and Adolescence: Cultural Texts of the Second Decade of the 21st Century
Joanna Frużyńska, From Verne to Tullet: A Century of French Children’s and Young Adult Literature on the Polish Book Market , Dzieciństwo. Literatura i Kultura: Vol. 1 No. 2 (2019): Interpreting Childhood: Cultural Texts for Young People in Interlingual Translation

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Głogowska, J. (2023). Spaces of Horror in Leigh Bardugo’s Works Set in the Grishaverse as a Tool of Social Criticism. Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 5(2), 149–168. https://doi.org/10.32798/dlk.1197

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Aguirre, M. (2002). Geometria strachu. Wykorzystanie przestrzeni w literaturze gotyckiej (A. Izdebska, tłum.). W: G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik (red.), Wokół gotycyzmów (s. 15–32). TAiWPN Universitas.
Google Scholar

Bardugo, L. (2016a). Cień i kość (M. Strzelec, W. Szypuła, tłum.). Mag. (wyd. oryg. 2012).
Google Scholar

Bardugo, L. (2016b). Szóstka wron (M. Strzelec, W. Szypuła, tłum.). Mag. (wyd. oryg. 2015).
Google Scholar

Bardugo, L. (2019a). Oblężenie i nawałnica (M. Strzelec, W. Szypuła, tłum.). Mag. (wyd. oryg. 2013).
Google Scholar

Bardugo, L. (2019b). Król z bliznami (M. Strzelec, W. Szypuła, tłum.). Mag.
Google Scholar

Bethke, B. (1997). The ethymology of ‘cyberpunk’. Pobrane 10 października 2023 z: https://web.archive.org/web/20130716211015/http://www.brucebethke.com/articles/re_cp.html.
Google Scholar

Clute, J., Grant, J. (1995). The encyclopedia of fantasy. St Martin’s Press.
Google Scholar

Dixon, W. W. (2000). Film genre 2000. State University of New York Press.
Google Scholar

Fiske, J. (2010). Zrozumieć kulturę popularną (K. Sawicka, tłum.). Wydawnictwo UJ. (wyd. oryg. 1989).
Google Scholar

Hall, E. T. (2005). Ukryty wymiar (T. Hołówka, tłum.). PIW. (wyd. oryg. 1966).
Google Scholar

Gentry, B. (2018, 2 lutego). Unstoppable: YA fantasy author Leigh Bardugo on world-building and having faith in your abilities. Writer’s Digest. Pobrane 15 października 2023 z: https://www.writersdigest.com/be-inspired/the-wd-interview-ya-fantasy-author-leigh-bardugo.
Google Scholar

Gemra, A. (2006). Twarz pod maską. Kilka uwag na marginesie wybranych ikon grozy. W: J. Kolbuszewski (red.), Literatura i wyobraźnia. Prace ofiarowane Profesorowi Tadeuszowi Żabskiemu w 70 rocznicę urodzin (s. 501–510). Agencja Wydawnicza a linea.
Google Scholar

Gemra, A. (2008). Od gotycyzmu do horroru. Wilkołak, wampir i monstrum Frankensteina w wybranych utworach. Wydawnictwo UWr.
Google Scholar

Głowiński, M. (1975). Zarys teorii literatury (wyd. 4). WSiP.
Google Scholar

Głowiński, M., Sławiński, J. (red.). (1988). Słownik terminów literackich (wyd. 2). Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Has-Tokarz, A. (2010). Horror w literaturze współczesnej i filmie. Wydawnictwo UMCS.
Google Scholar

Jałowiecki, B. (2011). Miejsce, przestrzeń, obszar. Przegląd Socjologiczny, 60(2–3), 9–28.
Google Scholar

James, K. (2009). Death, gender and sexuality in contemporary adolescent literature. Routlege.
Google Scholar

Janion, M. (2001). Zło i fantazmaty. TAiWPN Universitas.
Google Scholar

Jędrych, K. (2016). Uwięzione w „idealnych” światach. Bohaterki współczesnych powieści dystopijnych dla młodzieży i przestrzeń, w której żyją. W: W. Kostecka, M. Skowera (red.), Geografia krain zmyślonych. Wokół kategorii miejsca i przestrzeni w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej (s. 213–230). Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Keyes, L. (2012, 25 kwietnia). Genre friction: What is Tsarpunk? by Leigh Bardugo. Age of Steam. Pobrane 6 maja 2023 z: https://ageofsteam.wordpress.com/2012/04/25/genre-friction-what-is-tsarpunk-by-leigh-bardugo/.
Google Scholar

King, S. (2009). Danse macabre (P. Braiter, P. Ziemkiewicz, tłum.). Prószyński i S-ka. (wyd. oryg. 1981).
Google Scholar

Kostecka, W. (2023). Fizyczne i społeczno-kulturowe rany bohaterek współczesnej fantastyki młodzieżowej w świetle feminizmu korporalnego. Er(r)go, 46, 113–130. https://doi.org/10.31261/errgo.13419.
Google Scholar

Kozdraś, G. (2011). Między domem a miastem. Podbój i zawłaszczanie przestrzeni publicznych przez subkultury młodzieżowe. Forum Socjologiczne, 2, 89–105.
Google Scholar

Kubicka, H. (2010). Tam, gdzie czai się zło. Przestrzeń w horrorze jako mechanizm budzenia strachu. Literatura i Kultura Popularna, 16, 71–89.
Google Scholar

Leś, M. M. (2008). Fantastyka socjologiczna. Poetyka i myślenie utopijne. Wydawnictwo UwB.
Google Scholar

Maj, K. M. (2019). Światotwórstwo w fantastyce. Od przedstawienia do zamieszkiwania. TAiWPN Universitas.
Google Scholar

Markiewicz, H. (1984). Czas i przestrzeń w utworach narracyjnych. W: Wymiary dzieła literackiego (s. 123–144). Wydawnictwo Literackie.
Google Scholar

Mason, E. (2016, 19 sierpnia). How Leigh Bardugo uses fantasy to shine a light on real world issues. Washington Post. Pobrane 14 października 2023 z: https://www.washingtonpost.com/entertainment/books/leigh-bardugo-crooked-kingdom-six-of-crows-book-interview/2016/08/19/e8d28998-661f-11e6-8b27-bb8ba39497a2_story.html.
Google Scholar

Matlock, M. (2018). “Those maps would have to change”: Remapping the borderlines of the posthuman body in Leigh Bardugo’s Grisha trilogy. W: A. Tarr, D. R. White (red.), Posthumanism in young adult fiction: Finding humanity in a posthuman world (s. 97–116). University Press of Mississippi.
Google Scholar

Papuzińska, J. (2008). Zatopione królestwo. O polskiej literaturze fantastycznej XX wieku dla dzieci i młodzieży (wyd. 2 rozsz.). Literatura.
Google Scholar

Phillips, L. (2020). Mythopoeic YA: Worlds of possibility. W: R. Fitzsimmons, C. A. Wilson (red.), Beyond the blockbusters: Themes and trends in contemporary young adult fiction (s. 123–139). University Press of Mississippi. https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496827135.003.0009.
Google Scholar

Pomieciński, A. (2011). Cyberpunk: pomiędzy technologią a kontrkulturą. Świat Tekstów. Rocznik Słupski, 9, 205–212.
Google Scholar

Rose, N. A. (2020). Heterotopia of Little Palace in Leigh Bardugo’s Shadow and Bone. Litera Kultura, 8(2), 1–9. https://doi.org/10.26740/lk.v8i2.37859.
Google Scholar

Rybicka, E. (2006). Geopoetyka (o mieście, przestrzeni i miejscu we współczesnych teoriach i praktykach kulturowych). W: M. P. Markowski, R. Nycz (red.), Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy (s. 471–490). TAiWN Universitas.
Google Scholar

Rybicka, E. (2008). Od poetyki przestrzeni do polityki miejsca. Zwrot topograficzny w badaniach literackich. Teksty Drugie, 4, 21–38.
Google Scholar

Stasiewicz, P. (2016). Między światami. Intertekstualność i postmodernizm w literaturze fantasy. Wydawnictwo UwB.
Google Scholar

Stasiewicz-Bieńkowska, A. (2022). Migracje, motyw domu i obrazy inności w twórczości fantastycznej Leigh Bardugo. W: M. Kijewska-Trębecka, E. Michna (red.), Pomiędzy starym a nowym światem. Historie, migracje, etniczność (s. 307–322). Wydawnictwo UJ.
Google Scholar

Sterling, B. (1988). Preface. W: B. Sterling (red.), Mirrorshades: The cyberpunk anthology (s. ix–xvi). Ace Books.
Google Scholar

Tischner, J. (2006). Filozofia dramatu (wyd. 2). Znak.
Google Scholar

Turello, E. (2021). Modern-day fantasy: The progressive role of the active female. Sacred Heart University Scholar, 4(1), 4–18.
Google Scholar

Wallis, A. (1967). Socjologia wielkiego miasta. PWN.
Google Scholar

Wydmuch, M. (1975). Gra ze strachem. Fantastyka grozy. Czytelnik.
Google Scholar

Yourcenar, M. (1984). The dark brain of Piranesi and other essays (G. Frick tłum.). Farrar, Strauss and Giroux. (wyd. oryg. 1978).
Google Scholar

Joanna Głogowska

j.glogowska2@student.uw.edu.pl
https://orcid.org/0009-0008-6335-3731

Affiliation:

University of Warsaw Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Joanna Głogowska – MA, a graduate of the Faculty of Polish Studies at the University of Warsaw (Poland), is currently pursuing studies in Modern Publishing at the same university. Her research interests include fantasy literature, game studies, and social aspects of popular culture. Contact: j.glogowska2@student.uw.edu.pl.