Neosędziowie i neo-KRS. Znaczenie, funkcja i wartość ekspresywna nowych wyrazów złożonych z cząstką neo-

Przemysław Megger

Published: 2024-12-17

Vol. 818 No. 9 (2024)

Neosędziowie and neo-KRS. Meaning, function, and expressive value of new Polish compound words with the particle neo-

Przemysław Megger

Abstract

The article aims to describe the meaning, functions, and expressive value of new compound words with the initial segment neo- occurring in contemporary Polish, e.g., neosędzia, neo-KRS, neoprezes, neozarząd. To this end, a corpus analysis was carried out using data extracted from Monco Frazeo and a contextual analysis of examples from the Internet. A questionnaire was also conducted to investigate the expressive value of the words in question. The analysis shows that the meaning of the particle neo- in combination with some words has expanded. Apart from the semantic component denoting the novelty of what is referred to in the second segment, the neo-element also introduces information that the designate thus named is deemed fallacious, false, or politicised. At the same time, regardless of the context, it expresses the speaker’s negative attitude to what is being referred to.

Keywords:

neo-, compound words, neologisms, word formation, semantics, pragmatics

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Megger, P. (2024). Neosędziowie and neo-KRS. Meaning, function, and expressive value of new Polish compound words with the particle neo-. Poradnik Językowy, 818(9), 93–114. Retrieved from https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pj/article/view/1649

Cited by / Share

References

Andrulonis, K. 2022. Neologizmy słowotwórcze o podstawie zdezintegrowanej kato- we współczesnej polszczyźnie. Poradnik Językowy 2, s. 46–63.
Google Scholar

ISJP – Bańko, M. red. 2000. Inny słownik języka polskiego, t. 1–2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Bartmiński, J. 2000. Pasywne i aktywne paneuropeizmy we współczesnym języku polskim. W: Słownictwo współczesnej polszczyzny w okresie przemian, red. J. Mazur, s. 109–116. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar

Batko-Tokarz, B. 2019. Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego. Teoria, praktyka, leksykografia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Burkacka, I. 2010. Klasyfikacja słowotwórcza nowszych zapożyczeń. Linguistica Copernicana 2 (4), s. 229–240.
Google Scholar

Cierpich-Kozieł, A. 2022. O patocelebrytach i patointeligencji, czyli o nowych złożeniach z (produktywnym) członem pato-. Język Polski 102 (4), s. 5–20.
Google Scholar

SJPDor – Doroszewski, W. red. 1958–1969. Słownik języka polskiego, t. 1–11. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

USJP – Dubisz, S. red. 2003. Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1–4. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Dubisz, S. 2020. Najnowsze dzieje języka polskiego. Rozwój polszczyzny w latach 1918–2018. Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.
Google Scholar

Dunaj, B. 2000. O stanie współczesnej polszczyzny. W: Zbiór referatów z konferencji Język Trzeciego Tysiąclecia, Kraków, 2–4 marca 2000, red. G. Szpila, s. 25–34. Kraków: Tertium.
Google Scholar

SWJP – Dunaj, B. red. 2001. Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1–2. Warszawa: Reader’s Digest Przegląd.
Google Scholar

Gajda, S. 1990. Wprowadzenie do teorii terminu. Opole: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Powstańców Śląskich.
Google Scholar

Grabias, S. 1981. O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.
Google Scholar

Grzegorczykowa, R., Puzynina, J. 1979. Słowotwórstwo współczesnego języka polskiego. Rzeczowniki sufiksalne rodzime. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

GWJP – Grzegorczykowa, R., Puzynina, J. 1999. Słowotwórstwo. W: Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, red. R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel, s. 361–583. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Jadacka, H. 2001. System słowotwórczy polszczyzny (1945–2000). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Kaproń-Charzyńska, I. 2004. Prefiksy, sufiksy, prefiksoidy, sufiksoidy czy człony związane? Język Polski 84 (1), s. 16–28.
Google Scholar

Kaproń-Charzyńska, I. 2014. Pragmatyczne aspekty słowotwórstwa. Funkcja ekspresywna i poetycka. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Google Scholar

Kłosińska, K., Rusinek, M. 2019. Dobra zmiana. Czyli jak się rządzi światem za pomocą słów. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Google Scholar

Kopaliński, W. 2007. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM.
Google Scholar

Łachnik, J. 2018. Złożenia polskie – opis gniazdowy (charakterystyka strukturalna). Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar

Modzelewski, W. 2024. Szkice polsko-rosyjskie: „neosędziowie”, „neoprawo”, „neopaństwo”. Serwis Doradztwa Podatkowego 754.
Google Scholar

Monco Frazeo. Online: http://monco.frazeo.pl/ [dostęp: 19.08.2024].
Google Scholar

Ochmann, D. 2004. Nowe wyrazy złożone o podstawie zdezintegrowanej w języku polskim. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Rusinek, M. 2024. Neopremier Tusk, neosędzia… O walce na przedrostki, a nie o kabarecie Neo-Nówka. Gazeta Wyborcza. Online: https://wyborcza.pl/7,175992,30725195,neopremier-i-neo-polska-czy-juz-straszymy-dzieci-slowem-neo.html [dostęp: 19.08.2024].
Google Scholar

SGJP – Saloni, Z. i in. Słownik gramatyczny języka polskiego. Online: http://sgjp.pl/ [dostęp: 19.08.2024].
Google Scholar

Sambor, J. 1975. O słownictwie statystycznie rzadkim. Na materiale derywatów we współczesnej publicystyce polskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Szymczak, M. 1976. O interferencji językowej w zakresie formantów słowotwórczych (na przykładzie języka polskiego). Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 34, s. 17–23.
Google Scholar

Trudnowski, P. 2024. Duopolska, neo-Sejm i widmo polskiego bizona. O potrzebie ustrojowego konklawe. Klub Jagielloński. Online: https://klubjagiellonski.pl/2024/01/05/duopolska-neo-sejm-i-widmo-polskiego-bizona-o-potrzebie-ustrojowego-konklawe/ [dostęp: 19.08.2024].
Google Scholar

Waszakowa, K. 2002. Współczesne słowotwórstwo polskie i czeskie wobec ekspansji zapożyczeń, Poradnik Językowy 8, s. 3–18.
Google Scholar

Waszakowa, K. 2005. Przejawy internacjonalizacji w słowotwórstwie współczesnej polszczyzny. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar

Waszakowa, K. 2010. Composita – charakterystyczna struktura przełomu XX/XXI w. W: Człowiek – słowo – świat, red. J. Chojak, T. Korpysz, K. Waszakowa, s. 351–363. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar

Waszakowa, K. 2012. O derywatach analogicznych i słowotwórstwie analogicznym. W: Sprache im Kulturkontext. Festschrift für Alicja Nagórko, red. H. Burkhardt, R. Hammel, M. Łaziński, s. 161–171. Berlin: Peter Lang.
Google Scholar

Wawrzyńczyk, J. 2009. Słownik bibliograficzny języka polskiego. Wersja przedelektroniczna, t. 4, L-Nić. Warszawa: Bel Studio.
Google Scholar

Zarębski, R. 2012. Rzeczownikowe prefiksy obcego pochodzenia w historii języka polskiego. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Zarębski, R. 2014. Prefiksy genetycznie obce a początkowe człony złożeń w historii polszczyzny. Język Polski 94 (1), s. 51–62.
Google Scholar

Zarębski, R. 2015. Nowość czy dziedzictwo przeszłości? Złożenia rzeczownikowe z członami eks- i neo- w historii polszczyzny. W: Dialog z tradycją, t. 3: Język – komunikacja – kultura, red. R. Dźwigoł, I. Steczko, s. 69–80. Kraków: Collegium Columbinum.
Google Scholar