O sposobie definiowania terminów gramatycznych w słownikach Knapiusza i Trotza

Martyna Sabała-Bolek

Published: 2024-11-27

Vol. 817 No. 8 (2024)

Defining grammatical terms in dictionaries by Knapiusz and Trotz

Martyna Sabała-Bolek

Abstract

This paper presents the ways of defining lexical units (including grammatical terms) used to describe the Polish language system recorded in Grzegorz Knapiusz’s Thesaurus (ed. 1621, 1643, 1644) and in Nowy dykcjonarz by Michał Abraham Trotz (ed. 1764). The material analysed included units with synonymic definitions, having equivalents or extensive definitions in foreign languages only, as well as lexemes without Polish or foreign-language equivalents. The article attempts to determine to what extent the collected linguistic terms and the ways in which they are presented in both dictionaries may be relevant to diachronic studies of Polish grammatical terminology.

Keywords:

definition, grammar, Polish language, lexicography, dictionary, grammatical term

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Sabała-Bolek, M. (2024). Defining grammatical terms in dictionaries by Knapiusz and Trotz. Poradnik Językowy, 817(8), 30–39. Retrieved from https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pj/article/view/1512

Cited by / Share

References

Będkowski, M. 2011. Thesaurus polono-latino-graecus, Kraków 1621, Grzegorz Knapiusz. Online: http://www.leksykografia.uw.edu.pl/slowniki/39/thesaurus-polono-latino-graecus-krakow-1621 [dostęp: 10.01.2024].
Google Scholar

Biniewicz, J. 2002. Kształtowanie się polskiego języka nauk matematyczno-przyrodniczych. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Google Scholar

Decyk-Zięba, W. 2022. O kształtowaniu się polskiej terminologii gramatycznej. Poradnik Językowy 5, s. 60–75.
Google Scholar

Gajda, S. 1990. Zawartość treściowa terminu a nauka o terminach. Poradnik Językowy 5, s. 307–316.
Google Scholar

Gołąb, Z., Heinz, A., Polański, K. 1968. Słownik terminologii językoznawczej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Grochowski, M. 1982. Zarys leksykologii i leksykografii. Toruń: Wydawnictwa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Google Scholar

Jakubczyk, M. 2016. Leksykografia polsko-francuska XVIII wieku w perspektywie metaleksykograficznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Jankowiak, L.A. 2005. Słownictwo medyczne Stefana Falimirza, t. 1. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Google Scholar

Kępińska, A. 2011. Nowy dykcjonarz, to jest Mownik polsko-niemiecko-francuski, Lipsk, 1764. Michał Abraham Trotz. Online: http://www.leksykografia.uw.edu.pl/slowniki/38/nowy-dykcjonarz-to-jest-mownik-polsko-niemiecko-francuski-lipsk-1764 [dostęp: 2.02.2024].
Google Scholar

Kurzyńska, A.M. 2012. O problemie ekwiwalencji terminów w polonistycznej i niemieckojęzycznej literaturze z zakresu lingwistyki tekstu. W: Termin w językoznawstwie, red. D. Brzozowska, W. Chłopicki, s. 347–354. Kraków: Krakowskie Towarzystwo Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej „Tertium”.
Google Scholar

Małecki, A. 1863. Gramatyka języka polskiego większa. Lwów: Drukarnia E. Winiarza.
Google Scholar

Michałowski, P. 2017. Podstawy modelowania terminograficznego. Warszawa: Instytut Rusycystyki UW.
Google Scholar

Migdał, J., Piotrowska-Wojaczyk, A. 2018. Słowniki jako źródło do badań historycznojęzykowych. W: Historia języka w XXI wieku: stan i perspektywy, red. M. Pastuch, M. Siuciak, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Google Scholar

Pieńkos, J. 2003. Podstawy przekładoznawstwa: od teorii do praktyki. Kraków: Zakamycze.
Google Scholar

Piotrowski, T. 1994. Z zagadnień leksykografii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Polański, K. red. 1999. Encyklopedia językoznawstwa ogólnego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Puzynina, J. 1958. Semantyka w Thesaurusie Grzegorza Knapskiego. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 17, s. 127–145.
Google Scholar

SHTG – Słownik historyczny terminów gramatycznych. Online: https://shtg.uw.edu.pl [dostęp: 4.01.2024].
Google Scholar

SL – Linde, S.B. 1807–1814. Słownik języka polskiego, t. 1–6. Warszawa: Drukarnia XX. Pijarów.
Google Scholar

SPXVII – Gruszczyński W. red. Słownik języka polskiego XVII i 1. połowy XVIII wieku. Online: https://sxvii.pl/ [dostęp: 24.07.2024].
Google Scholar

Szczaus, A. 2013. Leksyka specjalistyczna w Informacyi matematycznej Wojciecha Bystrzonowskiego z 1749 roku na tle polszczyzny XVIII wieku. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Google Scholar

Urbańczyk, S. red. 1991. Encyklopedia języka polskiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

USJP – Dubisz, S. red. nauk. 2003. Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1–4. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar