Przestrzeń i tożsamość. Różne wymiary dystopii w powieściach „Uroda życia” Stefana Żeromskiego i W oczach Zachodu Josepha Conrada

Agnieszka Piwowarczyk

Opublikowane: 2014-06-02

Nr 4(7) (2014)

Przestrzeń i tożsamość. Różne wymiary dystopii w powieściach „Uroda życia” Stefana Żeromskiego i W oczach Zachodu Josepha Conrada

Agnieszka Piwowarczyk

Abstrakt

In this article I have shown various aspects of dystopic discourse, which refer not only to the ways of constructing space and depicted world, but also to the identity of the characters. In the initial parts of the text, I have defined the concept of dystopia and I refer it to the experience of modernity, noting its various components (positive and negative, its utopian and dystopian potential) and specificity in Central and Eastern Europe. Then, I have analysed selected novels by Stefan Żeromski and Joseph Conrad for the presence of these elements of dystopic discourse. Within the framework of the presented analysis and interpretation of the Beauty of Life and Under Western Eyes I have put special emphasis on the relationship between the specificity of modern reality in its dystopic variant and the dynamic, decaying identity of the characters.

Słowa kluczowe:

dystopia, nowoczesność, tożsamość, przynależność narodowa, kryzys

Podobne artykuły

Tomasz Jędrzejewski, Dystopia miejska w twórczości Czesława Miłosza , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Jerzy Fiećko, „Historie przyszłości” Mickiewicza i kwestia dystopii , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Magda Nabiałek, Teatr wyobrażony. Funkcja dystopii w „Śnie srebrnym Salomei” Juliusza Słowackiego , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Ewelina Drzewiecka, Dystopia w warunkach ponowoczesności? Przypadek bułgarski , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Magdalena Siwiec, „Sytuacja” Norwida – „sytuacja” Baudelaire’a , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Przemysław Michalski, Dystopie Philipa Larkina , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Ewa Rot-Buga, „Szczęśliwe niegdy ruskie [...] kraje” − Józefa Bartłomieja Zimorowica wizja Arkadii spopielonej , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Tomasz Garbol, „Œconomia divina” Czesława Miłosza jako projekt dystopii , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Anna Boguska, W kręgu dwudziestowiecznej dystopii. O czytaniu powieści „Otok snova” Damira Miloša , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Jan Wawrzyniec Czarnecki, Muzycznoliteracki agon tożsamości: „Konrad Wallenrod” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony

1 2 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Piwowarczyk, A. (2014). Przestrzeń i tożsamość. Różne wymiary dystopii w powieściach „Uroda życia” Stefana Żeromskiego i W oczach Zachodu Josepha Conrada. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (4(7), 363–382. Pobrano z https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pfl/article/view/221

Cited by / Share

Bibliografia

Berman Marshall. 2006. "Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu". Rzecz o doświadczeniu nowoczesności. Kraków: Universitas.
Google Scholar

Booker Keith. 1994. The Dystopian Impulse in Modern Literature, Fiction as Social Criticism. Westport: Greenwood Press.
Google Scholar

Conrad Joseph. 1974. W oczach Zachodu. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Google Scholar

Gordin Michael D., Helen Tilley, Gyan Prakash. 2010. Utopia and Dystopia beyond Space and Time. W Utopia/Dystopia: Conditions of Historical Possibility, red. Gordin Michael D., Helen Tilley, Gyan Prakash, 1-2. Princeton University Press.
Google Scholar

Hewitt Doughlas. 1974. W oczach Zachodu i Tajny agent. W Conrad w oczach krytyki światowej, red. Najder Zdzisław, 670. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Google Scholar

Hutnikiewicz Artur. 1970. Stefan Żeromski. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Google Scholar

Kowalska Aniela. 1986. Conrad i Gombrowicz w walce o swoją wybitność. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Google Scholar

Kumar Krishan. 2013. Utopia’s Shadow. W Dystopia(n) Matters. On the Page, on Screen, on Stage, red. Vieira Fátima, 19. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.
Google Scholar

Le Rider Jacques. 2013. "Indywidualizm, samotność, tożsamość w kryzysie". Przegląd Filozoficzno-Literacki. Modernizm(y) Europy Środkowo-Wschodniej 1-2.
Google Scholar

Marks Karol, Fryderyk Engels. 1981. Manifest komunistyczny. W Dzieła wybrane, 346. Warszawa: Książka i Wiedza.
Google Scholar

Marks Karol. 1967. Przemówienie wygłoszone w rocznicę "The People’s Paper" 14 kwietnia 1856 roku w Londynie. W Dzieła, t. 12. Marks Karol, Fryderyk Engels, 3. Warszawa: Książka i Wiedza.
Google Scholar

Najder Zdzisław. 2006. Życie Josepha Conrada Korzeniowskiego, t.2. Lublin: Wydawnictwo Gaudium.
Google Scholar

Niewiadowski Andrzej, Antoni Smuszkiewicz. 1990. Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej. Wydawnictwo Poznańskie.
Google Scholar

Oleś Piotr K. 2008. O różnych rodzajach tożsamości oraz ich stałości i zmianie. W Tożsamość i jej przemiany a kultura, red. Oleś Piotr K., Anna Batory, 75. Wydawnictwo KUL.
Google Scholar

Paczoska Ewa. 2013. Wspólnota pytań. Europa Środkowo-Wschodnia i modernizm. Przegląd Filozoficzno-Literacki. Modernizm(y) Europy Środkowo-Wschodniej 1-2.
Google Scholar

Piwowarczyk Agnieszka. 2014. "«Ja nie mam w sobie nic ze Scypiona żadnego... Jestem proch i popiół...». O kryzysie męskości na podstawie wybranych powieści Stefana Żeromskiego. W Mężczyzna w kulturze, red. Różańska Grażyna, 207-218. Pruszcz Gdański − Słupsk: Wydawnictwo JASNE.
Google Scholar

Sajewska Dorota. 2005. Choroba jako metafora epoki. W "Chore sztuki”. Choroba/ tożsamość/ dramat. Przemiany podmiotowości oraz formy dramatycznej w utworach scenicznych przełomu XIX i XX wieku, 14. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Sheppard Richard. 1998. Problematyka modernizmu europejskiego. W Odkrywanie modernizmu. Antologia przekładów, red. Nycz Ryszard, 96. Kraków: Universitas.
Google Scholar

Sobieraj Tomasz. 2005. Heroizm i antynomie nowoczesności. Wokół światopoglądu Stefana Żeromskiego. W Światy Stefana Żeromskiego, red. Olszewska Maria Jolanta, Grzegorz Paweł Bąbiak, 414. Nakładem Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar

Jan Tomkowski. 1985. Posłowie. W Joseph Conrad. W oczach Zachodu, 235. Wydawnictwo Łódzkie.
Google Scholar

Zdanowicz Anna. 2005. Metafizyka i życie społeczne. Stefan Żeromski wobec problemów współczesności. Warszawa: Biblioteka Narodowa.
Google Scholar

Żeromski Stefan. 1971. Uroda życia, red. Pigoń Stanisław. Warszawa: Czytelnik.
Google Scholar