(Auto-)biografia okładkowa i jej długie trwanie na przykładzie paratekstów polskich tłumaczeń utworów Oty Filipa

Anna Gnot

doi:10.32798/pflit.1886

Opublikowane: 2026-06-20

Nr 16 (19) (2026)

(Auto-)biografia okładkowa i jej długie trwanie na przykładzie paratekstów polskich tłumaczeń utworów Oty Filipa

Anna Gnot

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Temat Numeru

https://doi.org/10.32798/pflit.1886

Abstrakt

Nota biograficzna umieszczana na okładkach książek jest gatunkiem pierwszego kontaktu czytelniczego z biografią twórcy lub twórczyni, uwzględniającym dynamiczny rozwój ich dzieła. Jej sytuacja zmienia się w przypadku przerwania ciągłości komunikacji literackiej, np. w obiegu emigracyjnym, drugim obiegu, obiegu samizdatowym, regionalnym lub przekładowym. Tematem artykułu będzie rekonstrukcja obrazu biografii czeskiego pisarza Oty Filipa oparta na analizie wybranych paratekstów, zamieszczonych w jego utworach od końca lat sześćdziesiątych XX w. po ostatnie tłumaczenia na język polski – powieści Siódmy życiorys (2022) i Café Slavia (2024).

Słowa kluczowe:

literatura czeska, Ota Filip, parateksty, przekłady literackie, biografia, autobiografia

Podobne artykuły

1 2 3 4 5 6 7 8 9 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Gnot, A. (2026). (Auto-)biografia okładkowa i jej długie trwanie na przykładzie paratekstów polskich tłumaczeń utworów Oty Filipa. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (16 (19), 397–414. https://doi.org/10.32798/pflit.1886

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Archiv bezpečnostních složek, f. Vyšetřovacích spisů, arch. č. V-4569/5: Dopis napsaný Karin Wiesmannovou z NSR dne 12.03.1968 Otto Filipovi; Fotografie přebalu knihy napsané Filipem a vydané v NSR, nazvané Das Café an der Straße zum Friedhof; Kopie německého dopisu napsaného Otto Filipem bez data Ottové do NSR.
Google Scholar

Bode, Frauke, Paratext, w: Handbook of Autobiography/Autofiction, vol. 1: Theory and Concepts, ed. M. Wagner-Egelhaaf, Berlin 2019.
Google Scholar

Dudek, Dorota, Czeska literatura w polskim drugim obiegu lat osiemdziesiątych, „Bohemistyka” 2001, nr 3, s. 221–233.
Google Scholar

Filip, Ota, Jestem Czechem, który miał ojca Niemca, a matkę Polkę – rozmowa z Otą Filipem, rozm. przepr. A. S. Jagodziński, w: A. S. Jagodziński, Banici – rozmowy z czeskimi pisarzami emigracyjnymi, Kraków 1988.
Google Scholar

Filip, Ota, Jestem wszędzie na wpół cudzoziemcem, rozm. przepr. A. S. Jagodziński, „Literatura na Świecie” 2008, nr 11/12, s. 347–353.
Google Scholar

Gnot, Anna, Opisuji doslova: strategie využití citace z archivních dokumentů v „Sedmém životopise” Oty Filipa, „Česká literatura” 2020, č. 6, s. 655–676.
Google Scholar

Gnot, Anna, Vzájemné kolonizování české a německé kultury v románu Oty Filipa „Cesta ke hřbitovu”, w: Vorstellungen vom Anderen in der tschechisch- und deutschprachigen Literatur: Imaginationen und Interrelationen, Hrsg. P. James, H. Mitterbauer, Berlin 2021.
Google Scholar

Goszczyńska, Joanna, Przekłady literatury czeskiej w Polsce po roku 1989, w: eadem et al., Česká literatura v polských překladech (1989–2020) / Literatura czeska w tłumaczeniach polskich (1989–2020), tłum. K. Slowiková, Brno 2020.
Google Scholar

Jagodziński, Andrzej S., Spowiedź grzesznika, „Literatura na Świecie” 2008, nr 11/12, s. 317–322.
Google Scholar

Kovala, Urpo, Translations, Paratextual Mediation, and Ideological Closure, „Target. International Journal of Translation Studies” 1996, Vol. 8(1), s. 119–147. DOI: https://doi.org/10.1075/target.8.1.07kov
Google Scholar

Zemský archiv v Opavě, f. Nakladatelství Profil Ostrava, č. pomůcky 1646, inventární č. 46, karton 19: Nakladatelské smlouvy a korespondence s autory na vydané tituly v roce 1968, časový rozsah 1966–1968, https://digi.archives.cz/da/permalink?xid=9C8BAFA083BE11E187A40025649FEBC7 (d.d. 1.05.2025).
Google Scholar

Anna Gnot

gnot@ucl.cas.cz
https://orcid.org/0000-0002-5191-4668

Afiliacja:

Instytut Literatury Czeskiej Akademii Nauk Republiki Czeskiej Czechy

Biogram

dr, Ústav pro českou literaturu, Akademie věd České republiky. Literaturoznawczyni, bohemistka. Pracuje jako bibliografka w Instytucie Literatury Czeskiej Akademii Nauk Republiki Czeskiej (Ústav pro českou literaturu AV ČR) w ramach infrastruktury badawczej Czeska Bibliografia Literacka (Česká literární bibliografie). W swojej pracy naukowej zajmuje się literaturą autobiograficzną oraz emigracyjną, przede wszystkim twórczością literacką czesko--niemieckiego pisarza Oty Filipa. Jest autorką artykułów naukowych: Tamizdat translation agent as cultural mediator: an archival exploration of trajectories in the case of Ota Filip („Translation Studies” 2025, Vol. 18, Iss. 1) czy Opisuji doslova: strategie využití citace z archivních dokumentů v „Sedmém životopise” Oty Filipa („Česká literatura” 2020, č. 6).