Alegoria i namiętności. Kartka z dziejów krytyki literackiej w XIX wieku

Magdalena Rudkowska

Opublikowane: 2016-06-01

Nr 6(9) (2016)

Alegoria i namiętności. Kartka z dziejów krytyki literackiej w XIX wieku

Magdalena Rudkowska

Abstrakt

The starting point for the present essay is the controversy that arose in the 1840s between Edward Dembowski and Józef Ignacy Kraszewski. It pertained to the poetics of George Sand’s Les sept cordes de la Lyre, published in 1839 in the Parisian Revue des Deux Mondes magazine. The argument between the two Polish critics can be summarised in one question, frequently formulated straightforwardly in the contemporary critical writing of the epoch: what is the point of using allegory in the 19^th century? What is more, in his article, Dembowski juxtaposed allegory and “fantasy”, essentially associated with the matter of subjectivity of a literary text, which topic was undertaken by Kraszewski. This essay aims to re-construct the Polish and French contexts, allowing us to understand both ends of the spectrum we use to evaluate the allegories in a literary work. The question about the point of using allegory by 19^th-century writers is asked anew to extract from the modern historical-literary perspective themes important for understanding the 19^th-century literary worldview, in which the tension between the conventionality and emotionality of the literary communication act is revealed.

Słowa kluczowe:

alegoria, Edward Dembowski, fantastyka, George Sand, Józef Ignacy Kraszewski, krytyka literacka XIX wieku

Podobne artykuły

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Rudkowska, M. (2016). Alegoria i namiętności. Kartka z dziejów krytyki literackiej w XIX wieku. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (6(9), 145–156. Pobrano z https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pfl/article/view/148

Cited by / Share

Bibliografia

Abramowska, Janina. „Alegoria i alegoreza w dawnej kulturze literackiej”. In Problemy odbioru i odbiorcy. Studia, ed. Janusz Sławiński, Tadeusz Bujnicki. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, 53–86.
Google Scholar

Abramowska, Janina. „Rehabilitacja alegorii”. In eadem, Alegoria. Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2003, 5–18.
Google Scholar

Burdziej, Bogdan. Super flumina Babylonis. Psalm 136 (137) w literaturze polskiej XIX–XX w. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 1999.
Google Scholar

Czechowicz, Agnieszka. „O alegorii naturalnej w dawnej teorii poezji heroicznej”. Teksty Drugie, no. 1 (2015): 253–272.
Google Scholar

Dembowski, Edward. Pisma, ed. Maria Śladkowska, Maria Żmigrodzka, vol. 3. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1955.
Google Scholar

Głowiński, Michał. „Symbol i alegoria”. In Słownik literatury polskiej XIX wieku, ed. Józef Bachórz, Alina Kowalczykowa. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991.
Google Scholar

Janion, Maria. Kobiety i duch inności. Warszawa: Sic!, 1996.
Google Scholar

Kraszewski, Józef Ignacy. „Literatura zagraniczna. Les sept cordes de la lyre”. Tygodnik Literacki, no. 18–19 (1839).
Google Scholar

Krzyżanowski, Julian. „Alegoria w prądach romantycznych”. Przegląd Humanistyczny, no. 5 (1962): 1–18.
Google Scholar

Kuczyńska, Alicja. Przemiany wyobraźni. Z problemów recepcji kultury renesansu. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1969.
Google Scholar

Labarthe, Patrick. Baudelaire et la tradition de l’allegorie. Genève: Librairie Droz, 1999.
Google Scholar

Lipszyc, Adam. „Symbol, ślad, alegoria (Benjamin i inni)”. Teksty Drugie, no. 1–2 (2004): 219–236.
Google Scholar

Markiewicz, Zygmunt. „Mickiewicz i George Sand. Dzieje przyjaźni i jej odbicie w literaturze”. Pamiętnik Literacki, no. 3 (1961): 51–76.
Google Scholar

Nasiłowska, Anna. „Alegoria”. In Słownik literatury polskiej XX wieku, ed. Alina Brodzka, Mirosława Puchalska, Małgorzaa Semczuk, Anna Sobolewska, Ewa Szary-Matywiecka. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992.
Google Scholar

Owczarz, Ewa. Między retoryką a dowolnością. Wśród romantycznych struktur powieściowych w okresie międzypowstaniowym. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 1993.
Google Scholar

Przybylski, Ryszard. Cień jaskółki. Esej o myślach Chopina. Warszawa: Sic!, 1995.
Google Scholar

Reverzy, Eléonore. „Zola et l’allégorie. L’emeple de La Joie de vivre”. In Déclins de l’allégorie, ed. Bernard Vouillaux. Bordeaux: Presses Universitaires de Bordeaux, 2006, 105–122.
Google Scholar

Rudkowska, Magdalena. „Alegoria”. In Słownik polskiej krytyki literackiej 1764–1918, ed. Józef Bachórz, Grażyna Borkowska, Teresa Kostkiewiczowa, Magdalena Rudkowska, Mirosław Strzyżewski. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2016, vol. 1.
Google Scholar

Sand, George. Les sept cordes de la lyre. Paris: Félix Bonnaire, 1840.
Google Scholar

Walsh, Théobalde. George Sand. Paris: Chez Hivert, 1837.
Google Scholar