Między alegoryzmem a panegiryzmem: Tomasza Tretera „Theatrum virtutum Divi Stanislai Hosii” (rozpoznania)

Krzysztof Obremski

Opublikowane: 2016-06-01

Nr 6(9) (2016)

Między alegoryzmem a panegiryzmem: Tomasza Tretera „Theatrum virtutum Divi Stanislai Hosii” (rozpoznania)

Krzysztof Obremski

Abstrakt

Theatrum virtutum Divi Stanislai Hosii (Rome, 1588), an emblematic work by Tomasz Treter, is the subject of analysis aiming at diagnostic indication of its two dimensions, namely those related to emblems and panegyrics. Comparing apologias of one of the most significant persons in the Catholic church and merely moderate results of Hosius’ combats against evangelists in his diocese (first in the Bishopric of Culm, then diocese of Warmia) allows to call the inhibition of Counter-Reformation in Warmia only a limited success at the very most. The discrepancies between the contents of poems and chalcographies by Treter and their historical veracity reflect the scheme of allegory, which allowed even contradiction of signs and their meanings, and panegyric, with its truth about the past versus lie being fabrication or fiction.

Słowa kluczowe:

Kościół katolicki, kontrreformacja, emblematyka, Toruń, Elbląg

Podobne artykuły

1 2 3 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Obremski, K. (2016). Między alegoryzmem a panegiryzmem: Tomasza Tretera „Theatrum virtutum Divi Stanislai Hosii” (rozpoznania). Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (6(9), 271–282. Pobrano z https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pfl/article/view/144

Cited by / Share

Bibliografia

Abramowska, Janina. „Rehabilitacja alegorii”. In Alegoria, ed. Janina Abramowska, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2003.
Google Scholar

Chrzanowski, Tadeusz. Działalność artystyczna Tomasza Tretera. Warszawa: PWN, 1984.
Google Scholar

Cyzman, Marzenna. Nieznośna płynność rzeczy. Dyskurs, retoryka, interpretacja w nie-dualizującym sposobie mówienia. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2015.
Google Scholar

Czechowicz, Agnieszka. „Wszystko to pod figurą”. Studia o miejscu alegorii w poematach heroicznych XVII wieku. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2015.
Google Scholar

Eco, Umberto. Sztuka i piękno w średniowieczu, trans. Mikołaj Olszewski, Magdalena Zabłocka. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1994.
Google Scholar

Górska, Magdalena. Polonia – Respublica – Patria. Personifikacje Polski w sztuce XVI-XVIII wieku. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005.
Google Scholar

Iłowiecki, Maciej. Krzywe zwierciadło. O manipulacji w mediach. Lublin: Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium”, 2003.
Google Scholar

Karpowicz, Mariusz. Sztuka oświeconego sarmatyzmu. Warszawa: PWN, 1986.
Google Scholar

Kelly, John N. D. Początki doktryny chrześcijańskiej, trans. Julia Mrukówna. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1988.
Google Scholar

Kijas, Zdzisław. „Marcina Lutra i Stanisława Hozjusza wizja Kościoła”. In Kardynał Stanisław Hozjusz (1505-1579). Osoba, myśl, dzieło, czasy, znaczenie, ed. Stanisław Achremczyk, Jan Guzowski, Jacek Jezierski. Olsztyn: Studio Poligrafii Komputerowej „SQL” s.c., Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej „Hosianum”, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2005.
Google Scholar

Ks. Piotr Skarga a dialog ekumeniczny, ed. Krzysztof Obremski, Litteraria Copernicana 15 (2015). Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Google Scholar

Lausberg, Heinrich. Retoryka literacka. Podstawy wiedzy o literaturze, trans. et ed. Albert Gorzkowski. Bydgoszcz: Wydawnictwo Homini, 2002.
Google Scholar

Lessing, Gotthold Ephraim. Laokoon, czyli o granicach malarstwa i poezji, trans. Henryk Zymon-Dębicki. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN, 1962.
Google Scholar

Małłek, Janusz. „Kardynał Hozjusz i książę Albrecht Pruski”. In .Kardynał Stanisław Hozjusz (1505-1579). Osoba, myśl, dzieło, czasy, znaczenie, ed. Stanisław Achremczyk, Jan Guzowski, Jacek Jezierski. Olsztyn: Studio Poligrafii Komputerowej „SQL” s.c., Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej „Hosianum”, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2005.
Google Scholar

Meller, Katarzyna. „Antagoniści Stanisława Hozjusza. Idea powrotu do źródeł wiary w ujęciu XVI-wiecznego piśmiennictwa reformacyjnego”. n Kardynał Stanisław Hozjusz (1505-1579). Osoba, myśl, dzieło, czasy, znaczenie, ed. Stanisław Achremczyk, Jan Guzowski, Jacek Jezierski. Olsztyn: Studio Poligrafii Komputerowej „SQL” s.c., Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej „Hosianum”, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2005.
Google Scholar

Niedźwiedź, Jakub. „Nieśmiertelne teatra sławy”. Teoria i praktyka twórczości panegirycznej na Litwie w XVI-XVIII w. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2003
Google Scholar

Obremski, Krzysztof. „Ks. Piotr Skarga, jubileuszowy rok 2012 i (post)sarmacka dominacja Kościoła katolickiego”. In Tradycje szlacheckie we współczesnej kulturze polskiej. Przybliżenia i perspektywy badawcze, ed. Marcin Lutomierski. Toruń: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Oddział w Toruniu, 2014.
Google Scholar

Obremski, Krzysztof. Panegiryczna sztuka postaciowania: August II Mocny (J. K. Rubinkowski, „Promienie cnót królewskich...”). Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu M. Kopernika, 2003.
Google Scholar

Obremski, Krzysztof. „Panegiryk biskupi Prus Królewskich? Biskupi chełmińscy Stanisław Hozjusz i Kazimierz Opaliński w Toruniu”. In Panegiryk jako element życia literackiego doby staropolskiej i oświeceniowej, ed. Monika Sulejewicz-Nowicka, Zbigniew Gruszka. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2013.
Google Scholar

Panuś, Kazimierz. Piotr Skarga. Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy, 2012.
Google Scholar

Pelc, Janusz. Słowo i obraz. Na pograniczu literatury i sztuk plastycznych. Kraków: TAiWPN Universitas, 2002.
Google Scholar

Sarnowska-Temeriusz, Elżbieta. „Alegoria”, in Słownik literatury staropolskiej. Średniowiecze – renesans – barok, ed. Teresa Michałowska, Barbara Otwinowska, Elżbieta Sarnowska-Temeriusz. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. Wydawnictwo, 1998.
Google Scholar

Szorc, Alojzy. „Rola dziejowa kardynała Stanisława Hozjusza”. In Kardynał Stanisław Hozjusz (1505-1579). Osoba, myśl, dzieło, czasy, znaczenie, ed. Stanisław Achremczyk, Jan Guzowski, Jacek Jezierski. Olsztyn: Studio Poligrafii Komputerowej „SQL” s.c., Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej „Hosianum”, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2005.
Google Scholar

Wojtkowski, Julian. „Czynności religijne Stanisława Hozjusza w diecezjach: chełmińskiej i warmińskiej 1549-1569”. In Kardynał Stanisław Hozjusz (1505-1579). Osoba, myśl, dzieło, czasy, znaczenie, ed. Stanisław Achremczyk, Jan Guzowski, Jacek Jezierski. Olsztyn: Studio Poligrafii Komputerowej „SQL” s.c., Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej „Hosianum”, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2005.
Google Scholar