Genom literatury i jego medialne oraz dyskursywne modelowanie

Ewa Szczęsna

doi:10.32798/pflit.1157

Opublikowane: 2024-06-18

Nr 14 (17) (2024)

Genom literatury i jego medialne oraz dyskursywne modelowanie

Ewa Szczęsna

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Pożytki filologiczne

https://doi.org/10.32798/pflit.1157

Abstrakt

Zastosowanie biosemiotyki w badaniach literatury pozwala analizować stan jej rozwoju jako efekt wpływu środowiska medialnego oraz dyskursywnego, w których jest ona zanurzona. Artykuł dowodzi, że zmiana środowiska z medium druku na medium cyfrowe spowodowała zmianę w genomie literatury. W literaturze cyfrowej w kształtowaniu literackości uczestniczą bowiem ruchoma warstwa wyrażania, działania użytkownika na tekście oraz dane dotyczące otoczenia. Wszystkie one są dynamicznymi elementami tekstowymi kształtującymi utwór wielowariantywny już na poziomie wyrażania. Powodują mutacje figur stylistycznych, powstawanie figur semiotycznych. Artykuł pokazuje też, że nieusuwalność perspektywy poznawczej ludzkiej naturokultury (środowiska antropocentrycznego jako interpretanta) sprawia, że relacje między tekstem natury i tekstem literackim (w tym ich strukturami) opierają się na myśleniu metaforycznym człowieka – zwrotnym przenoszeniu perspektywy poznawczej i doświadczeń podmiotu jako bytu biologiczno-intelektualnego. Reprezentacją tego procesu są dwa współzależne aspekty metafory – egzystencjalny i intelektualny.

Słowa kluczowe:

biosemiotyka, genom literatury, media literatury, literatura cyfrowa, środowisko medialne, metafora

Podobne artykuły

Weronika Kostecka, Grzegorz Leszczyński, Maciej Skowera, Kamienie milowe w dziejach polskiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Leśmian – Korczak – Brzechwa , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Ewa Paczoska, Progi i mosty. Kod temporalny w historiach literatury , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Agata Zawiszewska, Karol Irzykowski i „królewski łachman”. Przyczynek do nienapisanej książki o Polskiej Akademii Literatury , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy
Przemysław Kaliszuk, (Nie)możliwe antologie i definicyjne meandry nowoczesnej literatury „górskiej” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 12 (15) (2022): Antologie i antologizowanie
Magdalena Bystrzak, Słowacka post-przeszłość po 1918 roku. Kilka uwag wstępnych , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Mirosława Buchholtz, Niewidzialny gatunek. Próby definicji antologii literackiej w kontekście anglojęzycznym , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 12 (15) (2022): Antologie i antologizowanie
Marzena Woźniak-Łabieniec, Marek Hłasko i jego twórczość w dokumentach GUKPPiW (lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte). Rekonesans , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 15 (18) (2025): Cenzury
Kinga Matuszko, Mikołaj Głos, „Pętano nas wszystkie przez całe życie, seksualnie, społecznie i kulturowo. Czas odwrócić role! Teraz my będziemy pętać!” – proza Agnieszki Szpili w kontekście postfeminizmu i postpornografii , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 15 (18) (2025): Cenzury
Jan Potkański, Nieświadoma autocenzura w twórczości i dziennikach Zofii Nałkowskiej , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 15 (18) (2025): Cenzury
Konrad Niciński, Irzykowski w kręgu Skamandra , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Szczęsna, E. (2024). Genom literatury i jego medialne oraz dyskursywne modelowanie. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (14 (17), 269–289. https://doi.org/10.32798/pflit.1157

Cited by / Share

Ewa Szczęsna

e.szczesna@uw.edu.pl
https://orcid.org/0000-0003-3708-8854

Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski Polska

Biogram

prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski. Pracuje na Wydziale Polonistyki UW, specjalizuje się w zakresie poetyki, semiotyki i perswazji wieloznakowych, multimedialnych i interaktywnych tekstów kultury współczesnej. Autorka książek: Cyfrowa semiopoetyka (2018); Poetyka mediów (2007); Poetyka reklamy (2001, 2003). Redaktorka i współautorka m.in. publikacji: Słownik pojęć i tekstów kultury (2002; 2004); Komparatystyka dzisiaj, t.1: Problemy teoretyczne (2010); Komparatystyka dzisiaj, t. 2: Interpretacje (2011); Przekaz digitalny. Z zagadnień semiotyki, semantyki i komunikacji cyfrowej (2015), oraz artykułów z zakresu komparatystyki mediów, poetyki i semiotyki publikowanych m.in. w: „Tekstach Drugich”, „Pamiętniku Literackim”, „Zagadnieniach Rodzajów Literackich”, „Przestrzeniach Teorii”, „Przeglądzie Humanistycznym”, „Załączniku Kulturoznawczym”, „Tekstualiach”.