Jovana Skerlicia aksjologiczne wzorce autorytetów jako paradygmatów serbskiej kultury i literatury

Dorota Gil

doi:10.32798/pflit.1155

Opublikowane: 2024-06-18

Nr 14 (17) (2024)

Jovana Skerlicia aksjologiczne wzorce autorytetów jako paradygmatów serbskiej kultury i literatury

Dorota Gil

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Temat Numeru

https://doi.org/10.32798/pflit.1155

Abstrakt

Artykuł wskazuje na bezprecedensowe – bo niezwykle trwałe, niepodważalne w Serbii przez wiele dziesięcioleci wieku XX i istotne także dziś – znaczenie opinii wybitnego krytyka literackiego Jovana Skerlicia. Zarówno jego określona horyzontem światopoglądowym (racjonalista, „uczeń Zachodu”) skrajnie negatywna ocena kultury średniowiecznej, jak i wskazane przezeń aksjologiczne wzorce XIX-wiecznych autorytetów jako paradygmatów serbskiej kultury i literatury będą brzemienne w skutki. Podobnie jak na początku XX w., również dziś narzucone mocą autorytetu krytyka poglądy prowadzić będą do zestereotypizowanej waloryzacji już współczesnych kontynuatorów XIX-wiecznych autorytetów, takich jak Dositej Obradović, Vuk Karadžić czy Petar II Petrović Njegoš, oraz przywoływać uproszczoną kategoryzację dominujących nurtów czy typów tradycji w obrębie kultury serbskiej.

Słowa kluczowe:

Jovan Skerlić, autorytet, periodyzacja literatury serbskiej, paradygmaty serbskiej kultury i literatury, Dositej Obradović, Vuk Karadžić, Petar II Petrović Njegoš

Podobne artykuły

Weronika Kostecka, Grzegorz Leszczyński, Maciej Skowera, Kamienie milowe w dziejach polskiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Leśmian – Korczak – Brzechwa , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Ewa Kosowska, Cezura ocenzurowana. Raz jeszcze o „Panu Tadeuszu” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Magdalena Bystrzak, Słowacka post-przeszłość po 1918 roku. Kilka uwag wstępnych , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Ewa Kosowska, Wybrane aspekty recepcji twórczości Henryka Sienkiewicza na Śląsku. Rekonesans , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Mariusz Gołąb, Asyndeton – fotopoetyckie doświadczenie podróży , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy
Konrad Niciński, Irzykowski w kręgu Skamandra , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy
Ewa Szczęsna, Genom literatury i jego medialne oraz dyskursywne modelowanie , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 14 (17) (2024): Autorytety
Paweł Kuligowski, Zbigniew Morsztyn spotyka Stephena Dedalusa , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Ewa Paczoska, Progi i mosty. Kod temporalny w historiach literatury , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Łukasz Wróbel, Mortyfikacja (wstępne rozpoznania) , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 13 (16) (2023): Zaniedbane tropy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Gil, D. (2024). Jovana Skerlicia aksjologiczne wzorce autorytetów jako paradygmatów serbskiej kultury i literatury. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (14 (17), 105–116. https://doi.org/10.32798/pflit.1155

Cited by / Share

Dorota Gil

dorota.gil@uj.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-2231-5308

Afiliacja:

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Polska

Biogram

prof. dr hab., Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. Zatrudniona w Instytucie Filologii Słowiańskiej, kierownik Zakładu Filologii Serbskiej. Slawistka – rusycystka oraz serbokroatystka – wykładowczyni literatur i kultur południowosłowiańskich na UJ (od 1993), Uniwersytecie Ca’ Foscari w Wenecji oraz Uniwersytecie w Padwie. Autorka książek: Serbska hymnografia narodowa (1995); Prawosławie. Historia. Naród. Miejsce kultury duchowej w serbskiej tradycji i współczesności (2005); Dylematy identyfikacyjne w obrębie serbsko-czarnogórskiej kulturosfery. Dawne i współczesne modele (auto)refleksji (2019), i ponad stu artykułów naukowych oraz współredaktorka dziesięciu tomów Leksykonu idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach. XVIII–XXI wiek.