Poetyka „umarłego miasta”. Literackie strategie obrazowania Dubrownika w dramacie „Dubrovačka trilogija” Iva Vojnovicia w kontekście studium „Pad Dubrovnika” Luja Vojnovicia

Damian Kubik

doi:10.32798/pflit.1000

Opublikowane: 2023-06-25

Nr 13 (16) (2023)

Poetyka „umarłego miasta”. Literackie strategie obrazowania Dubrownika w dramacie „Dubrovačka trilogija” Iva Vojnovicia w kontekście studium „Pad Dubrovnika” Luja Vojnovicia

Damian Kubik

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

Dział: Temat Numeru

https://doi.org/10.32798/pflit.1000

Abstrakt

Artykuł przedstawia dramat Dubrovačka trilogija Iva Vojnovicia w perspektywie studium historycznego Pad Dubrovnika jego młodszego brata – Luja. Punktem wyjścia prezentowanej w tekście refleksji jest sugestia Antuna Gustava Matoša dotycząca paralelnego czytania obu dzieł, które wzajemnie się uzupełniają w kreowaniu wizerunku „umarłego miasta”, jakim był XIX-wieczny Dubrownik. Analizie poddane zostają najważniejsze w takim kontekście elementy poetyki trylogii: przede wszystkim czasoprzestrzeń, ale też wybrane motywy, związane np. z bohaterami. Ich semantyka i funkcje w prezentowanej wizji literackiej zostają dopełnione analizą komentarza historycznego Luja Vojnovicia.

Słowa kluczowe:

Dubrownik w XIX w., upadek Republiki Dubrownickiej, „umarłe miasto”, dramat modernistyczny, historiografia początku XX w.

Podobne artykuły

Jarosław Ławski, „Życie sieroty” Jana Barszczewskiego – czarny romantyzm spoza modelu „antagonizmu wieszczów” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Andrzej Fabianowski, Słowacki mentorem Mickiewicza w wierszu „Mój Adamito...” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Anna Rzepniewska, Juliusz Słowacki − konstruktor przełomów we własnej twórczości. Znaki cezurowania w wierszu „Ostatnie wspomnienie. Do Laury” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Miasto nad niepozorną rzeką – Białystok i Biała , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 5(8) (2015): Rzeki
Damian Makuch, Stefana Buszczyńskiego „Rękopis z przyszłego wieku” − granice dystopijnej fantazji w drugiej połowie XIX stulecia , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 4(7) (2014): Dystopie
Ewa Wróblewska-Trochimiuk, Między agonem a antagonizmem. Chorwackie koncepcje idei polityki , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Weronika Kostecka, Grzegorz Leszczyński, Maciej Skowera, Kamienie milowe w dziejach polskiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Leśmian – Korczak – Brzechwa , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Magdalena Bystrzak, Słowacka post-przeszłość po 1918 roku. Kilka uwag wstępnych , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 11 (14) (2021): Cezury
Ewa Szczeglacka-Pawłowska, Agon i arcydzieło. [„Pan Baron”] Adama Mickiewicza wobec „pokusy poetyckiej á la Słowacki” , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony
Magdalena Bąk, Nienawidzę i kocham. Miejsce Mickiewicza i rola autorytetu w korespondencji Słowackiego , Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo: Nr 10 (13) (2020): Agony

<< < 1 2 3 4 5 6 7 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Kubik, D. (2023). Poetyka „umarłego miasta”. Literackie strategie obrazowania Dubrownika w dramacie „Dubrovačka trilogija” Iva Vojnovicia w kontekście studium „Pad Dubrovnika” Luja Vojnovicia. Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo, (13 (16), 197–216. https://doi.org/10.32798/pflit.1000

Cited by / Share

Bibliografia

Bakija, Katja, Pjesnik sutona – 90. godina od smrti Iva Vojnovića, „Dobro došli u Dubrovnik” 2019, s. 58–60.
Google Scholar

Crijević, Ilija / Cervinus, Aelius Lampridius, Oda Dubrovniku / Ode in Rhacusam, w: Hrvatski latinisti, prired. R. Bogišić, knj. 1, Zagreb 1969.
Google Scholar

Czerwiński, Maciej, Chorwacja. Dzieje, kultura, idee, Kraków 2020.
Google Scholar

Ćosić, Stjepan, Pogovor. Vojnovićev „Pad Dubrovnika” nakon stotinu godina, w: L. Vojnović, Pad Dubrovnika (1797.–1806.), Zagreb 2009.
Google Scholar

Darasz, Zdzisław, Dramatyczność, element liryczny i epicki w dramaturgii Vojnovicia, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historycznoliterackie” 1987, z. 62, s. 47–54.
Google Scholar

Fališevac, Dunja, Dubrovnik – otvoreni i zatvoreni grad. Studije o dubrovačkoj književnoj kulturi, Zagreb 2007.
Google Scholar

Fališevac, Dunja, Slike starog Dubrovnika. Filološke i književnoantropološke studije, Zagreb 2013.
Google Scholar

Falski, Maciej, Porządkowanie przestrzeni narodowej – przypadek chorwacki. Studium z historii wyobrażeń kulturowych, Warszawa 2008.
Google Scholar

Foretić, Miljenko, Kazalište u Dubrovniku, Zagreb 2008.
Google Scholar

Ivanišin, Nikola, Grada Dubrovnika pjesnik, Zagreb 1984.
Google Scholar

Ivanković, Hrvoje, Doživljaj Dubrovnika – lamentacije o mrtvom gradu, „Sarajevske sveske” 2008, br. 21–22, s. 86–112.
Google Scholar

Ivetic, Egidio, Adriatyk. Morze i jego cywilizacja, tłum. J. Ugniewska et al., Kraków 2021.
Google Scholar

Kasumović, Ivan, Dubrovački pjesnici i propast dubrovačke slobode, „Vienac” 1902, br. 23, s. 362–364.
Google Scholar

Krleža, Miroslav, Panorama pogleda, pojava i pojmova, knj. 5, Sarajevo 1975.
Google Scholar

Krstanović, Zdravko, Lujo Vojnović: Orfej na ruševinama, https://p-portal.net/lujovojnovic-orfej-nad-rusevinama/ (d.d. 15.03.2022).
Google Scholar

Kunčević, Lovro, Mit o Dubrovniku. Diskursi o identitetu renesansnoga grada, Zagreb–Dubrovnik 2015.
Google Scholar

Kubik, Damian, The Second Death of Dubrovnik: Selected Testimonies from the Beginning of the Nineteenth Century on the Fall of the Republic in the Light of Lujo Vojnović’s Historiosophical Conception, „Colloquia Humanistica” 2022, nr 11, s. 1–31.
Google Scholar

Matković, Marijan, Drama hrvatske moderne, „Dani Hvarskoga kazališta: Građa i rasprave o hrvatskoj književnosti i kazalištu” 1975, vol. 1, br. 1, s. 211–216.
Google Scholar

Matoš, Antun Gustav, Dr. Lujo knez Vojnović: Pad Dubrovnika, w: idem, Sabrana djela, knj. 6: O hrvatskoj književnosti (1898–1909), prired. N. Mihanović, Zagreb 1973.
Google Scholar

Matvejević, Predrag, Brewiarz śródziemnomorski, tłum. D. Cirlić-Straszyńska, wprow. C. Magris, Sejny 2003.
Google Scholar

Paljetak, Luko, Sveti Vlaho i Dubrovnik, w: Sveti Vlaho – dubrovački parac u hrvatskoj književnosti. Antologija, prired. L. Paljetak et al., Dubrovnik 2001.
Google Scholar

Prosperov Novak, Slobodan, Da li je Ivo Vojnović nešto dugovao bratu Luju?, „Dubrovnik. Časopis za književnost i znanost” 2009, br. 4, s. 54–61.
Google Scholar

Rapacka, Joanna, Leksykon tradycji chorwackich, Warszawa 1997.
Google Scholar

Rapacka, Joanna, „Smrt majke Jugovića” Ivo Vojnovicia, czyli o daremnej próbie wkroczenia do kosowskiej świątyni, w: eadem, Śródziemnomorze, Europa Środkowa, Bałkany. Studia z literatur południowosłowiańskich, red. M. Dąbrowska-Partyka, Kraków 2002.
Google Scholar

Ricoeur, Paul, Pamięć, historia, zapomnienie, tłum. J. Margański, Kraków 2007.
Google Scholar

Sławiński, Janusz, Przestrzeń w literaturze. Elementarne rozróżnienia i wstępne oczywistości, w: Przestrzeń i literatura. Studia. Tom poświęcony VIII Kongresowi Slawistów, red. M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978.
Google Scholar

Šoljan, Antun, Plovidba na dubrovački način, „Dubrovnik. Časopis za književnost i znanost” 1993, br. 4, s. 8–12.
Google Scholar

Trylogia dubrownicka przez Iwona hr. Vojnović’a, tłum. H. d’Abancourt de Franqueville, Kraków 1910.
Google Scholar

Vojnović, Ivo, Dubrovačka trilogija, w: idem, Odabrana djela, prired. T. Maštrović, Vinkovci 1998.
Google Scholar

Vojnović, Ivo, Prolog nenapisane drame, w: idem, Izabrana djela: I–II, prired. L. Paljetak, Zagreb 2003.
Google Scholar

Vojnović, Lujo, Dubrovnik. Jedna istorijska šetnja sa 55 slika, Dubrovnik 1907.
Google Scholar

Vojnović, Lujo, Dvor; Gospa od Milosrđa; Lovrijenac; Na Dančama; Spomeni o bratu; Smrt dubrovačkijeh stijena, w: idem et al., Izabrana djela, prired. B. Donat, Zagreb 1981.
Google Scholar

Vojnović, Lujo, Pad Dubrovnika. Prva knjiga (1797–1806), Zagreb 1908.
Google Scholar

Vojnović, Lujo, Pad Dubrovnika. Druga knjiga (1807–1815), Zagreb 1908.
Google Scholar

Vojnović, Lujo, Prva smrt Dubrovnika (6 aprila 1667) [1–2], „Letopis Matice srpske” 1912, br. 3, s. 40–57; br. 4, s. 52–69.
Google Scholar

White, Hayden, Proza historyczna, red. E.Domańska, tłum. R. Borysławski et al.,Kraków 2009.
Google Scholar

Zlatar, Zdenko, Braća Vojnovići, w: idem, Dubrovačke drame, Split 2018.
Google Scholar

Damian Kubik

d.kubik@uj.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-1531-6222

Afiliacja:

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Polska

Biogram

slawista i polonista. Adiunkt w Instytucie Filologii Słowiańskiej UJ w Krakowie. Autor nagrodzonej przez Prezesa Rady Ministrów książki Południowosłowiańska „kultura wyobrażona”. Projekt Mickiewiczowski a dziewiętnastowieczne dyskursy kulturowe w Serbii i Chorwacji (2015). Brał udział w konferencjach krajowych i zagranicznych (Warszawa, Bratysława, Chicago). Uczestniczył w projekcie Idee wędrowne na słowiańskich Bałkanach (XVIII–XX w.), realizowanym w IS PAN w Warszawie. W swoich badaniach zajmuje się XIX-wieczną literaturą serbską i chorwacką, wykładami paryskimi Adama Mickiewicza, historią slawistyki, eseistyką Predraga Matvejevicia, historią idei oraz wybranymi zagadnieniami z literatury i kultury słoweńskiej i czarnogórskiej. Aktualnie przygotowuje rozprawę habilitacyjną poświęconą kształtowaniu się elit kulturalnych i politycznych w XIX-wiecznym Dubrowniku.