
Zagadnienia dźwięku i ciszy, głosu i milczenia mają długą tradycję badawczą, a przy tym wciąż pozostają w centrum zainteresowań filologii i stale modernizującego się pod wpływem nowych inspiracji metodologicznych literaturoznawstwa. Zauważamy i doceniamy potencjał naukowy tego niejednorodnego obszaru tematyczno-problemowego, ale nie chcemy proponować kontynuacji czy powtórzeń wątków dobrze już w humanistyce opracowanych. Zachęcamy raczej do:
– poszukiwań poznawczych, które obejmowałyby pola semantyczne pokrewne ze wskazanymi, ale nie tożsame z nimi,
– spojrzenia na kwestie wyciszania ekspresji z nowych perspektyw,
– badania wymuszającego uruchomienie innych niż dotychczas kontekstów,
– wykorzystania rozmaitych możliwości, narządzi, praktyk badawczych,
– sięgnięcia po tematy wciąż w literaturoznawstwie za słabo słyszalne, zaniechane, przeoczone, przemilczane,
– objęcia namysłem kwestii zarówno wewnątrz-, jak i zewnątrztekstowych.
Dlatego temat kolejnego numeru „Prac Filologicznych. Literaturoznawstwa”, do którego gorąco Państwa zapraszamy, to ZAMILKNIĘCIA.
Mamy nadzieję, że taki sposób ujęcia interesującej nas problematyki uruchomi inwencję badawczą i zaowocuje nieoczywistymi interpretacjami. Wyznaczając wstępny i z tego powodu rekonesansowy zarys zagadnień, które wydają nam się szczególnie godne uwagi, chcemy wskazać następujące kwestie:
– niestandardowe środki artystyczne i strategie pisarskie służące eksponowaniu momentów zawieszenia głosu, zerwania komunikacji, naruszenia ciągłości narracji, stłumienia ekspresji itp.
– funkcje pauzy, wielokropka, elipsy, autorskiego szyfru…
– poetyka i pragmatyka zamilknięcia
– zamilknięcie jako wybór, konieczność, eksperyment
– zamilknięcia w tekście literackim jako akt i jako proces
– polemiki i dyskusje literackie – zamilknięcia jako odmowa i jako przymus
– status dzieł niedokończonych wobec kanonu
– wygaszenie recepcji jako zamilknięcie
– artystyczne, aksjologiczne, etyczne aspekty zamilknięcia
– brak odpowiedzi jako gest tożsamościowy – w epistolografii prywatnej i publicznej
– pozorne zamilknięcia w literaturze i życiu literackim
– zamilknięcie a nieporozumienie (w tekstach i w środowisku twórczym)
– zamilknięcie jako etap twórczy i kres pisarskiej drogi – uwarunkowania i funkcje
– wybór lub zmiana nazwiska/ pseudonimu jako zamilknięcie
– mody metodologiczne a problem zamilknięcia
– publikowanie w sieci a możliwości i cele zamilknięcia
Zapraszamy także do nadsyłania artykułów do stałego działu „Pożytki filologiczne”, gdzie publikujemy oryginalne interpretacje utworów i przekładów albo nowe omówienia kwestii badawczych. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do przesunięcia tekstów niezwiązanych z tematem numeru do kolejnych roczników, w zależności od wielkości naboru.
Artykuły o objętości od 22 do 37 tysięcy znaków (razem z pojedynczymi spacjami) można składać do 15 kwietnia 2027 roku za pośrednictwem naszej strony internetowej. Złożenie tekstu wymaga wcześniejszej rejestracji. Prosimy w związku z tym o uważne zapoznanie się z „Informacjami dla Autorów”.