Оказіоналізми в когнітивному просторі мови

Євгенія А. Карпіловська

doi:10.32798/pf.856

Opublikowane: 2021-12-30

Tom 76 (2021)

Оказіоналізми в когнітивному просторі мови

Євгенія А. Карпіловська

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.856

Abstrakt

Okazjonalizmy w kognitywnej przestrzeni języka
Język jako system ma swoje centrum oraz peryferie. W centrum systemu leksykalnego języka sytuują się słowa o stabilnej pozycji, aktywnie wykorzystywane, których forma i znaczenie zgodne są z aktualnie obowiązującymi normami leksykalnymi i słowotwórczymi. Z kolei na peryferiach systemu pozostają głównie słowa rzadko używane, których forma i/lub znaczenie nie odpowiadają współczesnym standardom użycia języka. Okazjonalizmy mogą: 1) wyrażać nowe pojęcia lub nowe aspekty znanych pojęć lub 2) stanowić efekt zastosowania nowych technik słowotwórczych w celu nadania formy pojęciom i ich aspektom. Okazjonalizmy poszerzają lub pogłębiają zatem kognitywną przestrzeń języka, na którą składają się pojęcia, których sposoby werbalizacji zgodne są z normami językowymi.

Pезюме
Мова як система знаків має свій центр та периферію. Центр лексичної системи мови складають стабільно й активно вживані слова, форма та семантика яких відповідають чинним лексичній і словотвірній нормі. Периферію цієї системи представляють переважно рідковживані слова, форма та/або семантика яких не відповідають чинним нормам. Оказіоналізми можуть: 1) вербалізувати нові поняття або нові аспекти відомих понять чи 2) реалізовувати нові техніки оформлення понять та їхніх аспектів. Вони розширюють або поглиблюють когнітивний простір мови, створений поняттями, вербалізація яких відповідає мовним нормам.

Słowa kluczowe:

językowy obraz świata, gramatyka derywacji, КЛЮЧОВІ СЛОВА: мовна картина світу, дериваційна граматика

Podobne artykuły

1 2 3 4 5 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF (Українська)

Zasady cytowania

Карпіловська, Є. А. (2021). Оказіоналізми в когнітивному просторі мови. Prace Filologiczne, 76, 231–243. https://doi.org/10.32798/pf.856

Cited by / Share

Bibliografia

Bilodid, I. (red.). (1970-1980). Slovnyk ukraïns′koï movy. Kyïv: Naukova dumka.
Google Scholar

Doroszewski, W. (1952). Podstawy gramatyki polskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Falkowska, M., Waszakowa, K. (red.). (2015). Pojęcia zapisane w języku. Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW.
Google Scholar

Fauconnier, G. (1994). Mental Spaces: Aspects of Meaning Construction in Natural Language. Cambridge: Cambridge University Press.
Google Scholar

I͡anko-Trinit͡skai͡a, N. (2001). Slovoobrazovanie v sovremennom russkom i͡azyke. Moskva: Indrik.
Google Scholar

Karpilovs′ka, I͡E. (2005). Neuzual′ne slovotvorenni͡a: pravyla «hry bez pravyl», Visnyk Kyïvs′koho nat͡sional′noho linhvistychnoho universytetu. Serii͡a Filolohii͡a, T. 8. 1, 106–117.
Google Scholar

Koloïz, Z͡H. (2003). Tlumachno-slovotvirnyǐ slovnyk okazionalizmiv. Kryvyǐ Rih: TOV «I͡AVVA».
Google Scholar

Koloïz, Z͡H. (2015). Neuzual′ne slovotvorenni͡a. Kryvyǐ Rih: NPP Asteriks.
Google Scholar

Nagórko, A. (1975). O dwóch typach motywacji leksemów rzeczownikowych we współczesnej polszczyźnie, Poradnik Językowy, 10, 525–532.
Google Scholar

Neli͡uba, A. (2012). Slovotvorchist′ nezalez͡hnoï Ukraïny. 1991–2011. Kharkiv: Kharkivs′ke istoryko-filolohichne tovarystvo.
Google Scholar

Perebyǐnis, V. (red.). (1981). Chastotnyǐ slovnyk suchasnoï ukraïns′koï khudoz͡hn′oï prozy. Kyïv: Naukova dumka.
Google Scholar

Trier, J. (1931). Der deutsche Wortschatz im Sinnbezirk des Verstandes. Die Geschichte eines sprachliches Feldes. Von den Anfängen bis zum Beginn des 13. Jahrhunderts. Heidelberg: Winter.
Google Scholar

Uorf, B.L. (1972). Grammaticheskie kategorii. W: B. Uspenskiĭ (red.), Print͡sipy tipologicheskogo analiza i͡azykov razlichnogo stroi͡a (44–60). Moskva: Nauka.
Google Scholar

Vokal′chuk, H. (2004). Avtors′kyǐ neolohizm v ukraïns′kiǐ poeziï KhKh stolitti͡a (leksykohrafichnyǐ aspekt). Rivne: Naukovo-vydavnychyǐ t͡sentr Perspektyva.
Google Scholar

Waszakowa, K. (2017). Kognitywno-komunikacyjne aspekty słowotwórstwa. Wybrane zagadnienia opisu derywacji w języku polskim. Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW.
Google Scholar

Zabuz͡hko, O. (1999). Khroniky vid Fortinbrasa. Vybrana eseïstyka 90-kh. Kyïv: Fakt
Google Scholar