What it means to feel in Slavic: an exploration into the semantics of Slavic ‘feel’-verbs

Maria Ovsjannikova

doi:10.32798/pf.1796

Opublikowane: 2025-12-29

Tom 80 (2025)

Co znaczy „czuć” w językach słowiańskich: badania semantyki słowiańskich czasowników ‘czuć’

Maria Ovsjannikova

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.1796

Abstrakt

Artykuł analizuje czasowniki o znaczeniu ‘czuć’ w językach słowiańskich. Na podstawie danych z korpusu równoległego obejmującego siedem języków słowiańskich, przyglądam się typom sytuacji opisywanym przez te czasowniki, leksykalnym rozróżnieniom występującym w poszczególnych językach oraz relacjom podobieństwa między słowiańskimi czasownikami oznaczającymi ‘czuć’. W wielu językach słowiańskich występuje leksykalne rozróżnienie pomiędzy czasownikami, które mogą opisywać samopoczucie i samoocenę, a czasownikami, które typowo odnoszą się do sytuacji związanych z bodźcami zewnętrznymi, takimi jak otoczenie, dotyk czy zapach.

Instytucje finansujące

Alexander-von-Humboldt- Foundation

Słowa kluczowe:

czasowniki percepcji, korpusy paralelne, bodziec, typologia leksykalna

Podobne artykuły

Václava Kettnerová, Derived lexical reciprocal verbs in Czech , Prace Filologiczne: Nr 75/1 (2020)
Václava Kettnerová, Markéta Lopatková, Refleksywizacja z punktu widzenia walencji: polifunkcjonalność klityki zwrotnej se, si w czasownikach refleksyjnych , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Andrea Hudousková, Korpus z anotacją składniową jako źródło informacji o czeskiej walencji dla użytkowników niebędących rodzimymi mówcami – ujęcie leksykalno-składniowe , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Magdalena Żabowska, Piotr Sobotka, Czasowniki wymagające frazy przysłówkowej (preliminaria) , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Sylva Nzimba, Vliv prefixace na slovesnou vazbu v češtině (na materiálu nových sloves z oblasti internetových a mobilních technologií) , Prace Filologiczne: Nr 75/1 (2020)
Илияна Генев-Пухалева, Елжбета Качмарска, Българските преводни еквиваленти на чешките фрази с дативна валентност в паралелния корпус InterCorp , Prace Filologiczne: Nr 75/1 (2020)
Lidija Milković, Zmiany diachroniczne w znaczeniu i strukturze walencyjnej czasowników mentalnych w języku chorwackim , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Elżbieta Kaczmarska-Zglejszewska, Walencja wyrażeń oznaczających uczucia i emocje w języku polskim w wypowiedziach obcokrajowców uczących się języka polskiego jako obcego (na podstawie materiałów z korpusu PoLKo) , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Piotr Sobotka, Magdalena Żabowska, Wariantywne realizacje wymaganych przez czasownik fraz przysłówkowych , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Jana Hoffmannová, Verba dicendi v současné mluvené češtině , Prace Filologiczne: 2024: Tom dedykowany Profesorowi Zbigniewowi Greniowi

1 2 3 4 5 6 7 8 9 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Ovsjannikova, M. (2025). Co znaczy „czuć” w językach słowiańskich: badania semantyki słowiańskich czasowników ‘czuć’. Prace Filologiczne, 80, 231–253. https://doi.org/10.32798/pf.1796

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Będkowska-Kopczyk, A. (2015). Glagol čutiti v slovenščini: med slovarjem, skladnjo in rabo. In: Slovnica in slovar – aktualni jezikovni opis (93-100). Ljubljana. https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&id=166467.
Google Scholar

Będkowska-Kopczyk, A. (2016). Začutiti in občutiti: Kognitivna analiza pomensko-skladenjskih lastnosti dveh predponskih tvorjenk iz glagola čutiti. In: Obdobja 35 (41-48). Ljubljana: Center za slovenščino kot drugi in tuji jezik. https://centerslo.si/wp-content/uploads/2016/11/Bedkowska.pdf.
Google Scholar

Dickey, S. M. (2000). Parameters of Slavic Aspect. A cognitive approach. Stanford: cacsli Publications.
Google Scholar

Georgakopoulos, Th., Grossman, E., Nikolaev, D., Polis, S. (2021). Universal and macroareal patterns in the lexicon: A case-study in the perception-cognition domain, Linguistic Typology, 26(2), 439-487. DOI: 10.1515/lingty-2021-2088. DOI: https://doi.org/10.1515/lingty-2021-2088
Google Scholar

Grković-Mejdžor, J. (2011). Semantika glagola čulne percepcije u staroslovenskom jeziku, Slavistična revija, 59(1), 21-30. https://srl.si/ojs/srl/article/view/98d0b8ac4df74c2dbfb1d12f11eb5345.
Google Scholar

Kn͡iazev, ͡Iu. P. (2007). Grammaticheska͡ia semantika: Russkij ͡iaazyk v tipologicheskoĭ perspektive. Moskva: ͡Iazyki slavjanskix kul’tur.
Google Scholar

Koptjevskaja-Tamm, M. (2008). Approaching Lexical typology. In: M. Vanhove (ed.), From Polysemy to Semantic Change: Towards a Typology of Lexical Semantic Associations(3-52). Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. DOI: https://doi.org/10.1075/slcs.106.03kop
Google Scholar

Maechler, M., Rousseeuw, P., Struyf, A., Hubert, M., Hornik, K. (2024). cluster: Cluster Analysis Basics and Extensions. R package version 2.1.8.
Google Scholar

Mair, P., Groenen, P., de Leeuw, J. (2022). More on Multidimensional Scaling and Unfolding in R: smacof Version 2, Journal of Statistical Software, 102. DOI:10.18637/jss.v102.i10. DOI: https://doi.org/10.18637/jss.v102.i10
Google Scholar

Neuwirth, E. (2022). _RColorBrewer: ColorBrewer Palettes_. R package version 1.1-3, https://CRAN.R-project.org/package=RColorBrewer.
Google Scholar

Norcliffe, E., Majid, A. (2024). Verbs of perception: A quantitative typological study, Language, 100(1), 81-123. DOI: 10.1353/lan.2024.a922000. DOI: https://doi.org/10.1353/lan.2024.a922000
Google Scholar

Preveden, F. R. (1932). Some Balto-Slavic Terms of Acoustic Perceptions, Language, 8(2), 145-151. <https://www.jstor.org/stable/409311> DOI: 10.2307/409311. DOI: https://doi.org/10.2307/409311
Google Scholar

Rakhilina, E., Reznikova, T. (2016). A Frame-based methodology for lexical typology. In: P. Juvonen, M. Koptjevskaja-Tamm (eds.), The Lexical Typology of Semantic Shifts (95-130). Berlin, Boston: de Gruyter. DOI: 10.1515/9783110377675-004. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110377675-004
Google Scholar

Rosen, A. (2023). The InterCorp Parallel Corpus with a Uniform Annotation for All Languages, Jazykovedný časopis, 74(1), 254-267. DOI: 10.2478/jazcas-2023-0043. DOI: https://doi.org/10.2478/jazcas-2023-0043
Google Scholar

Rosen, A., Vavřín, M., Zasina, A. J. (2022). InterCorp, Release 15 of 11 November 2022. Institute of the Czech National Corpus, Charles University. Available at: http://www.korpus.cz.
Google Scholar

Singhal, A. (2001). Modern Information Retrieval: A Brief Overview, IEEE Data Engineering Bulletin, 24(4), 35-43.
Google Scholar

Slowikowski, K. (2023). _ggrepel: Automatically Position Non-Overlapping Text Labels with ‚ggplot2’_. R package version 0.9.3, https://CRAN.R-project.org/package=ggrepel.
Google Scholar

Viberg, Å. (1984). The verbs of perception: a typological study, Linguistics, 21(1), 123-162. DOI: https://doi.org/10.1515/ling.1983.21.1.123
Google Scholar

Wälchli, B. (2016). Non-specific, specific and obscured perception verbs in Baltic languages, Baltic Linguistics, 7, 53–135. DOI: https://doi.org/10.32798/bl.384
Google Scholar

Wickham H. (2016). ggplot2: Elegant Graphics for Data Analysis. New York: Springer-Verlag. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-24277-4_9
Google Scholar

Wierzbicka, A. (1996). Semantics: Primes and Universals. Oxford, New York: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198700029.001.0001
Google Scholar

Wild, F. (2022). lsa: Latent Semantic Analysis. R package version 0.73.3, <https://CRAN.R-project.org/package=lsa>.
Google Scholar