Syntakticky anotovaný korpus jako zdroj dat o valenci v češtině pro potřeby nerodilých mluvčích – syntakticko-lexikální pohled

Andrea Hudousková

doi:10.32798/pf.1769

Opublikowane: 2025-12-29

Tom 80 (2025)

Korpus z anotacją składniową jako źródło informacji o czeskiej walencji dla użytkowników niebędących rodzimymi mówcami – ujęcie leksykalno-składniowe

Andrea Hudousková

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.1769

Abstrakt

Artykuł przedstawia możliwości wykorzystania składniowo oznakowanego reprezentatywnego korpusu języka czeskiego SYN2020 do opisu walencji czeskich czasowników na potrzeby osób niebędących rodzimymi użytkownikami języka. Chociaż walencja jest uważana za rdzeń systemu składniowego, a także za jedno z najważniejszych kryteriów oceny biegłości językowej, jest ona często zaniedbywana w nauczaniu języków obcych. Obecnie nie ma systematycznych materiałów dydaktycznych, które wspierałyby opanowanie szerszego zakresu czeskich leksemów czasownikowych i ram walencyjnych. Artykuł proponuje możliwe kierunki empirycznych badań korpusowych, opartych na teoretycznych założeniach gramatyki konstrukcji, uwzględniając frekwencję lematów czasownikowych i ram walencyjnych, ich wzajemne relacje oraz typowe dla nich pozycje leksykalne.

Instytucje finansujące

none

Słowa kluczowe:

językoznawstwo korpusowe, gramatyka konstrukcji, język czeski L2, konstrukcja walencyjna, Czeski Korpus Narodowy

Podobne artykuły

Jakub Sláma, Barbora Štěpánková, Walencyjne zachowanie interjekcji w języku czeskim , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Magdalena Danielewiczowa, Jako-fraza w strukturze walencyjnej czasownika i poza tą strukturą , Prace Filologiczne: Nr 75/1 (2020)
Václava Kettnerová, Veronika Kolářová, Valence českých verbálních jmen v nominálních konstrukcích a ve verbonominálních predikátech s kategoriálním slovesem , Prace Filologiczne: Nr 75/1 (2020)
Hanna Sytar, Anatolii Zahnitko, Przyimki wtórne o zmiennej walencji wyrażające określenie czynności w języku ukraińskim , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Václava Kettnerová, Markéta Lopatková, Refleksywizacja z punktu widzenia walencji: polifunkcjonalność klityki zwrotnej se, si w czasownikach refleksyjnych , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Lucie Saicová Římalová, Walencja i rzeczowniki oznaczające emocje we współczesnym języku czeskim: przypadek obojętności (lhostejnost, nezájem) , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Elżbieta Kaczmarska-Zglejszewska, Walencja wyrażeń oznaczających uczucia i emocje w języku polskim w wypowiedziach obcokrajowców uczących się języka polskiego jako obcego (na podstawie materiałów z korpusu PoLKo) , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Magdalena Pastuch, Różne oblicza prawdy. O historycznych źródłach metatekstowych użyć PRAWDY , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Agnieszka Słoboda, Zmiany składniowe w wybranych konstrukcjach z bezokolicznikiem w średniowiecznej polszczyźnie , Prace Filologiczne: Tom 78 (2023)
Sylva Nzimba, Vliv prefixace na slovesnou vazbu v češtině (na materiálu nových sloves z oblasti internetových a mobilních technologií) , Prace Filologiczne: Nr 75/1 (2020)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Hudousková, A. (2025). Korpus z anotacją składniową jako źródło informacji o czeskiej walencji dla użytkowników niebędących rodzimymi mówcami – ujęcie leksykalno-składniowe. Prace Filologiczne, 80, 45–60. https://doi.org/10.32798/pf.1769

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Confortiová, H. (1995). Seznam nejfrekventovanějších českých sloves: (s označením vidu, frekvence a rekce-příklady). Praha: Karolinum.
Google Scholar

Čadská, M., Bidlas, V., Confortiová, H., Turzíková, M. (2005). Čeština jako cizí jazyk. Úroveň A2. Praha: Tauris.
Google Scholar

Čermák, F. (1991). Podstata valence z hlediska lexikologického. In D. Rytel-Kuc (Ed.), Walęcja czasownika a problemy leksykografii dwujęzycznej (15-40). Wrocław: Wydawnictwo polskiej Akademii nauk.
Google Scholar

Čermák, F., Holub, J. (2005). Syntagmatika a paradigmatika českého slova. 1., Valence a kolokabilita. Praha: Karolinum.
Google Scholar

De Souza, R. A. (2011). Argument structure in L2 acquisition: language transfer revisited in a semantics and syntax perspective. Ilha do Desterro, 60, 153-188. DOI:
Google Scholar

10.5007/2175-8026.2011n60p153. DOI: https://doi.org/10.5007/2175-8026.2011n60p153
Google Scholar

Ellis, N. C. (2006). Language acquisition as rational contingency learning. Applied Linguistics, 27, 1-24. DOI: 10.1093/applin/ami038. DOI: https://doi.org/10.1093/applin/ami038
Google Scholar

Ellis, N. C., Ferreira-Junior, F. (2009). Construction learning as a function of frequency, frequency distribution, and function. The Modern Language Journal, 93, 370-385. DOI: 10.1111/j.1540-4781.2009.00896.x. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.2009.00896.x
Google Scholar

Goldberg, A. E. (2006). Constructions at work: the nature of generalization in language. New York: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199268511.001.0001
Google Scholar

Goldberg, A. E. (2019) Explain me this: creativity, competition, and the partial productivity of constructions. Princeton: Princeton University Press. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctvc772nn
Google Scholar

Herbst, T. , Garibyan, A., Balog, E. (2019). L2-constructions that go together – more on valency constructions and learner language. Yearbook of the German Cognitive Linguistics Association, 7, 9-30. DOI: 10.1515/gcla-2019-0002. DOI: https://doi.org/10.1515/gcla-2019-0002
Google Scholar

Herbst, T. (2020). Constructions, generalizations, and the unpredictability of language: Moving towards colloconstruction grammar. Constructions and frames, 12, 56-95. DOI: 10.1075/cf.00035.her. DOI: https://doi.org/10.1075/cf.00035.her
Google Scholar

Hlaváčková, D. (2008). Databáze slovesných valenčních rámců VerbaLex. Nepublikovaná diz. práce. Ústav českého jazyka FF MU, Brno.
Google Scholar

Hudousková, A. (2021). Užití spojkových obsahových vět v češtině nerodilých mluvčích. Nová čeština doma a ve světě, 2021, 50-65.
Google Scholar

Hudousková, A. (2023). Slovesná valence v češtině nerodilých mluvčích. Bohemica Olomucensia, 15, 26-41. DOI: 10.5507/bo.2023.018 DOI: https://doi.org/10.5507/bo.2023.018
Google Scholar

Křen, M., Cvrček, V., Henyš, J., Hnátková, M., Jelínek, T., Kocek, J., Kováříková, D., Křivan, J., Milička, J., Petkevič, V., Procházka, P., Skoumalová, H., Šindlerová, J., Škrabal, M. (2020). SYN2020: reprezentativní korpus psané češtiny. Ústav Českého národního korpusu FF UK, Praha. Dostupný z <http://www.korpus.cz>
Google Scholar

Lopatková, M., Kettnerová, V., Bejček, E., Žabokrtský, Z. (2016). Valenční slovník českých sloves VALLEX. Praha: Karolinum.
Google Scholar

Montrul, S. (2001). Agentive verbs of manner of motion in Spanish and English as second languages. Studies in Second Language Acquisition, 23, 171-207. DOI: 10.1017/S0272263101002030. DOI: https://doi.org/10.1017/S0272263101002030
Google Scholar

Rosen, A. (2017). Valency Patterns in Czech Learner Corpora. Prace filologiczne, 70, 377-395.
Google Scholar

Svozilová, N., Prouzová, H., Jirsová, A. (1997). Slovesa pro praxi: valenční slovník nejčastějších českých sloves. Praha: Academia.
Google Scholar

Svozilová, N., Prouzová, H., Jirsová, (2005). A. Slovník slovesných, substantivních a adjektivních vazeb a spojení. Praha: Academia.
Google Scholar

Stefanowitsch, A., Gries, S.T. (2004). Collostructions: Investigating the interaction of words and constructions. International Journal of Corpus Linguistics, 8, 209-243. DOI: 10.1075/ijcl.8.2.03ste. DOI: https://doi.org/10.1075/ijcl.8.2.03ste
Google Scholar

Šára, M., Bischofová, J., Confortiová, H., Cvejnová, J., Čadská, M., Holub, J., Lánská, L., Palková, Z., Turzíková, M. (2001). Prahová úroveň – čeština jako cizí jazyk. Strasbourg: Council of Europe.
Google Scholar

White, L. (1991). Argument structure in second language acquisition. Journal of French Language Studies, 1, 189-207. DOI: 10.1017/S0959269500000983. DOI: https://doi.org/10.1017/S0959269500000983
Google Scholar

Zyzik, E. (2006). Transitivity alternations and sequence learning: Insights from L2 Spanish production data. Studies in Second Language Acquisition, 28, 449-485. DOI: 10.1017/S0272263106060190. DOI: https://doi.org/10.1017/S0272263106060190
Google Scholar