Świadectwa zanikającego dziedzictwa językowego w mowie potomków osadników niemieckich na Mazowszu na podstawie notatek służbowych i pamiętników nauczycielki szkoły podstawowej z lat 50.–70. XX wieku

Roman Roszko

doi:10.32798/pf.1574

Opublikowane: 2024-10-21

2024

Świadectwa zanikającego dziedzictwa językowego w mowie potomków osadników niemieckich na Mazowszu na podstawie notatek służbowych i pamiętników nauczycielki szkoły podstawowej z lat 50.–70. XX wieku

Roman Roszko

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.1574

Abstrakt

W tym artykule opisano niemieckie leksykalne i niektóre składniowe świadectwa utraconego języka ojczystego w mowie potomków osadników niemieckich na Mazowszu, zapisane przez nauczycielkę z osiedla Radziwie koła Płocka w notatkach służbowych i prywatnym pamiętniku w latach 50.–70. XX wieku. Zwrócono uwagę na szybki zanik nieznanych polszczyźnie ogólnej germanizmów oraz dłuższe utrzymywanie się cech składniowych w mowie tych osób.

Słowa kluczowe:

dziedzictwo językowe, leksykalne i składniowe germanizmy, niemieccy osadnicy na Mazowszu w Polsce

Podobne artykuły

Anna Ledzińska, Sanctus vir sed non femina. Badania leksykalne przymiotnika sanctus z wykorzystaniem Korpusu Polskiej Hagiografii Średniowiecznej , Prace Filologiczne: Nr 73 (2019)
Andrea Hudousková, Korpus z anotacją składniową jako źródło informacji o czeskiej walencji dla użytkowników niebędących rodzimymi mówcami – ujęcie leksykalno-składniowe , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Krzysztof Kołatka, AŃTOP, ĆRULKI i WINTBOJTEL, czyli o krajeńskich germanizmach kulinarnych , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Tomasz Korpysz, O Norwidowskich obrazach barwy żółtej , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Krystyna Wierzbicka-Trwoga, Izabela Winiarska-Górska, Język dwóch siedemnastowiecznych drukowanych przekazów Historii o Magielonie, królewnie neapolitańskiej w odniesieniu do pytań o pochodzenie i modernizację polskiej wersji tekstu , Prace Filologiczne: 2024: Tom dedykowany Profesorowi Zbigniewowi Greniowi
Agnieszka Słoboda, Zmiany składniowe w wybranych konstrukcjach z bezokolicznikiem w średniowiecznej polszczyźnie , Prace Filologiczne: Tom 78 (2023)
Krystyna Kleszczowa, Reguły walencyjne polskich adwerbalnych derywatów mutacyjnych , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Dorota Piekarczyk, Czy jesteśmy pesymistami? O tym, co zdradza polszczyzna , Prace Filologiczne: 2024: Tom dedykowany Profesorowi Zbigniewowi Greniowi
Joanna Pędzisz, Przemysław Staniewski, Językowe wykładniki propriocepcji w tańcu współczesnym: perspektywa kognitywna , Prace Filologiczne: Nr 75/2 (2020)
Maria Ovsjannikova, Co znaczy „czuć” w językach słowiańskich: badania semantyki słowiańskich czasowników ‘czuć’ , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)

1 2 3 4 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Roszko, R. (2024). Świadectwa zanikającego dziedzictwa językowego w mowie potomków osadników niemieckich na Mazowszu na podstawie notatek służbowych i pamiętników nauczycielki szkoły podstawowej z lat 50.–70. XX wieku. Prace Filologiczne, 315–331. https://doi.org/10.32798/pf.1574

Cited by / Share

Bibliografia

Baraniuk, T. (2014). Radziwiacy i płocczanie czyli o społecznym tworzeniu wizerunku sąsiada. Rocznik Towarzystwa Naukowego Płockiego, VI, 17–32.
Google Scholar

CLARIN-PL. (n.d.). Polska infrastruktura CLARIN. http://clarin-pl.eu/.
Google Scholar

Gryszpanowicz, P., Piekarski, T. (2022). Radziwie: Szkice o historii i literaturze. Płock: Płocki Instytut Wydawniczy.
Google Scholar

Hentschel, G., Tambor, J., Fekete, I. (2021) Frequenzwörterbuch deutscher Lehnwörter im Schlesischen der Gegenwart: Mit Kommentaren zur Etymologie / Słownik frekwencyjny niemieckich zapożyczeń leksykalnych we współczesnym lekcie śląskim: Z komentarzami etymologicznymi. Oldenburg: BIS-Verlag.
Google Scholar

Hentschel, G., Tambor, J., Fekete, I. (2022). Das Schlesische und seine Sprecher: Etablierung in der Gesellschaft, Attitüden, Vitalität der Germanismen / Śląski lekt i jego użytkownicy: rozpowszechnienie, postawy społeczne wobec śląszczyzny, żywotność germanizmów w lekcie śląskim. Berlin: Peter Lang.
Google Scholar

Machálek, T. (2020). KonText: Advanced and flexible corpus query interface. Proceedings of the 12th Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2020), 7003–7008.
Google Scholar

Nowak, B. (2023). Poznajmy historyczne zakątki Radziwia. Pozyskano z http://petronews.pl/poznajmy-historyczne-zakatki-radziwia-zdjecia/ [data dostępu: 08.02.2023].
Google Scholar