Z szacunkiem dla poprzedników. Analiza czasownika szanować

Krystyna Kleszczowa; Zofia Zaron

doi:10.32798/pf.1565

Opublikowane: 2024-10-21

2024

Z szacunkiem dla poprzedników. Analiza czasownika szanować

Krystyna Kleszczowa , Zofia Zaron

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.1565

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest analizie historyczno-synchronicznej czasownika szanować, ponieważ autorki uważają, że na różne możliwe sposoby należy przypominać, że istnieją jeszcze takie wartości jak chociażby szacunek. W tym przypominaniu ma swój udział Zbigniew Greń wspierający i współredagujący cykl My z Nich, poświęcony językoznawcom pokolenia lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. W dalszej części przypominamy historyczną drogę leksemów szanować i szacunek, kształtowanie się formy i znaczenia na gruncie polskim. Następnie drogą analizy semantyczno-składniowej szukamy odpowiedzi, ile znaczeń kryje się za kształtem czasownika szanować. Autorki w kontrze do leksykografów opowiadają się za jednoznacznością tego leksemu (X szanuje Y-a ponieważ/ za to, że Z), pokazując zarazem różne możliwe realizacje trójmiejscowej struktury wyjściowej.

Instytucje finansujące

history of Polish linguistics

Słowa kluczowe:

historia polskiej lingwistyki, pożyczki niemieckie, analiza składniowa, jednoznaczność/wieloznaczność leksemów

Podobne artykuły

Koji Morita, Wybrane aspekty wielojęzyczności w powojennej twórczości prozatorskiej Czesława Miłosza i jej recepcja w Japonii , Prace Filologiczne: 2024: Tom dedykowany Profesorowi Zbigniewowi Greniowi
Katarzyna Kuligowska, Nazwy przypraw we frazeologii polskiej , Prace Filologiczne: Tom 79 (2024)
Jarosław Łachnik, Analiza najnowszego słownictwa polskiego z pola tematycznego JEDZENIE – na materiale słownika Obserwatorium Językowego UW. Analiza formalna jednostek i analiza ilościowa pola , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Katarzyna Jachymek, Analiza narracyjna jako metoda badań nad wizerunkiem organizacji , Prace Filologiczne: Tom 79 (2024)
Krystyna Wierzbicka-Trwoga, Izabela Winiarska-Górska, Język dwóch siedemnastowiecznych drukowanych przekazów Historii o Magielonie, królewnie neapolitańskiej w odniesieniu do pytań o pochodzenie i modernizację polskiej wersji tekstu , Prace Filologiczne: 2024: Tom dedykowany Profesorowi Zbigniewowi Greniowi
Monika Kresa, Nie tylko RATATUJA – jak o jedzeniu i gotowaniu mówią bohaterowie animacji "Ratatuj" w polskiej wersji dubbingowej , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska, Definicja kulturowa na przykładzie leksemów OKNO i DRZWI , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Maciej Rak, Hasło JEŚĆ w ujęciu etnolingwistycznym (na podstawie kartoteki "Słownika mitologii polskiej" Jana Karłowicza) , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Katarzyna Kuligowska, Nazwy potraw we frazeologii polskiej , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)
Anna Ledzińska, Sanctus vir sed non femina. Badania leksykalne przymiotnika sanctus z wykorzystaniem Korpusu Polskiej Hagiografii Średniowiecznej , Prace Filologiczne: Nr 73 (2019)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Kleszczowa, K., & Zaron, Z. (2024). Z szacunkiem dla poprzedników. Analiza czasownika szanować. Prace Filologiczne, 177–188. https://doi.org/10.32798/pf.1565

Cited by / Share

Bibliografia

Kleszczowa, K. (2018). Okazywać komuś szacunek. Studium semantyczno-składniowe. W: J. Chojak, Z. Zaron (red.), Ku rzeczom niebłahym. Księga jubileuszowa na 90-lecie prof. Jadwigi Puzyniny (161–170). Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW.
Google Scholar

Kluge, F. (2011). Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache. 25., durchgesehene und erweiterte Auflage. Bearbeitet von Elmar Seebold, Berlin/New York: de Gruyter.
Google Scholar

Krasiński, A. S. (1885). Słownik synonimów polskich. Kraków.
Google Scholar

Pastuch, M. (2000). Zmiany semantyczne i strukturalne czasowników odrzeczownikowych w polszczyźnie. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Google Scholar

Rejzek, J. (2001). Český etymologický slovník. Voznice: Leda.
Google Scholar

De Vincenz A., Hentschel, G. (2010). Wörterbuch der deutschen Lehnwörter in der polnischen Schrift- und Standardsprache. Von den Anfängen des polnischen Schrifttums bis in die Mitte des 20. Jahrhunderts: http://diglib.bis.uni-oldenburg.de/bis-verlag/wdlp/
Google Scholar

Św. Tomasz z Akwinu (2000). Traktat o człowieku, tłum. S. Swieżawski, Kęty.
Google Scholar

Wierzbicka, A. (1971). Kocha, lubi, szanuje: medytacje semantyczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna.
Google Scholar

Zaron, Z. (2006). Problemy z definicją synonimiczną (na przykładzie definiowania szacunku 1). Prace Filologiczne, t. LI, s. 493–504.
Google Scholar

Wykaz skrótów
Google Scholar

DSS – Dystynktywny słownik synonimów, red. A. Nagórko, M. Łaziński, H, Burkhardt, Kraków 2004.
Google Scholar

ISJP – Inny Słownik języka polskiego, red. M. Bańko, Warszawa 2000.
Google Scholar

KorBa – Elektroniczny korpus tekstów polskich z XVII i XVIII w. (do 1772 R.), red. R. Bronikowska, W. Gruszczyński (http://korba.edu.pl/manual).
Google Scholar

L – S.B. Linde, Słownik języka polskiego, Warszawa 1807–1814.
Google Scholar

NKJP – Narodowy korpus języka polskiego: www.nkjp.pl.
Google Scholar

SJPD – Słownik języka polskiego, red. W. Doroszewski, Warszawa 1958–1969.
Google Scholar

SPXVI – Słownik polszczyzny XVI wieku, red. M. R. Mayenowa, Wrocław–Warszawa–Kraków 1966–1999.
Google Scholar

SStp – Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN 1953–2002.
Google Scholar

SWJP – Słownik współczesnego języka polskiego, red. B. Dunaj, Warszawa 1996.
Google Scholar

USJP – Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, Warszawa PWN 2008.
Google Scholar

WSJP – Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki, Kraków 2007- (http://www.wsjp.pl).
Google Scholar

WSWB – Wielki słownik wyrażeń bliskoznacznych, red. M. Bańko, Warszawa 2005.
Google Scholar