Opublikowane: 2024-12-24

Język listów Szczęsnego Czackiego jako odbicie osiemnastowiecznej polszczyzny południowokresowej

Katarzyna Sicińska
Prace Filologiczne
Dział: ARTYKUŁY
DOI https://doi.org/10.32798/pf.1458

Abstrakt

Przedmiotem analizy są cechy polszczyzny regionalnej, południowokresowej odzwierciedlone w listach Szczęsnego Czackiego (1723–1790), podczaszego koronnego, posła na sejmy, przedstawiciela możnego rodu szlacheckiego żyjącego na Wołyniu, na terenie dawnych Kresow południowo-wschodnich. Podstawę materiałową stanowią 23 listy Czackiego adresowane do rożnych osob, pisane w latach 1749–1787, zachowane w postaci rękopisów. W listach dają się zauważyć cechy o szerokim, ogolnopolskim zasięgu. Uwidaczniają się w nich także różnego rodzaju kresowizmy: fonetyczne, fleksyjne i składniowe. Część z tych regionalnych cech wykazuje jednoznacznie kresową genezę (np. odnosowienie ǫ w wygłosie czy użycie mnie zamiast mi w celowniku), w przypadku innych (np. zastępowania -ić przez -eć) status kresowizmów jest nieco bardziej wątpliwy. Z kolei niektóre cechy (np. mieszanie s i š oraz ś i š) mają charakter kresowizmów frekwencyjnych.

Słowa kluczowe:

polszczyzna południowokresowa, polszczyzna XVIII wieku, epistolografia, Szczęsny Czacki, język osobniczy

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Sicińska, K. (2024). Język listów Szczęsnego Czackiego jako odbicie osiemnastowiecznej polszczyzny południowokresowej. Prace Filologiczne, 79, 329–347. https://doi.org/10.32798/pf.1458

Cited by / Share


Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.