Opublikowane: 2024-12-24

Język listów Szczęsnego Czackiego jako odbicie osiemnastowiecznej polszczyzny południowokresowej

Katarzyna Sicińska
Prace Filologiczne
Dział: ARTYKUŁY
DOI https://doi.org/10.32798/pf.1458

Abstrakt

Przedmiotem analizy są cechy polszczyzny regionalnej, południowokresowej odzwierciedlone w listach Szczęsnego Czackiego (1723–1790), podczaszego koronnego, posła na sejmy, przedstawiciela możnego rodu szlacheckiego żyjącego na Wołyniu, na terenie dawnych Kresow południowo-wschodnich. Podstawę materiałową stanowią 23 listy Czackiego adresowane do rożnych osob, pisane w latach 1749–1787, zachowane w postaci rękopisów. W listach dają się zauważyć cechy o szerokim, ogolnopolskim zasięgu. Uwidaczniają się w nich także różnego rodzaju kresowizmy: fonetyczne, fleksyjne i składniowe. Część z tych regionalnych cech wykazuje jednoznacznie kresową genezę (np. odnosowienie ǫ w wygłosie czy użycie mnie zamiast mi w celowniku), w przypadku innych (np. zastępowania -ić przez -eć) status kresowizmów jest nieco bardziej wątpliwy. Z kolei niektóre cechy (np. mieszanie s i š oraz ś i š) mają charakter kresowizmów frekwencyjnych.

Słowa kluczowe:

polszczyzna południowokresowa, polszczyzna XVIII wieku, epistolografia, Szczęsny Czacki, język osobniczy

Podobne artykuły

1 2 3 4 5 6 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Sicińska, K. (2024). Język listów Szczęsnego Czackiego jako odbicie osiemnastowiecznej polszczyzny południowokresowej. Prace Filologiczne, 79, 329–347. https://doi.org/10.32798/pf.1458

Cited by / Share


Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.