Nazwy niektórych zwierząt o ciałach obłych w języku mieszkańców wielkopolskich wsi

Justyna Kobus

doi:10.32798/pf.1449

Opublikowane: 2024-12-23

Tom 79 (2024)

Nazwy niektórych zwierząt o ciałach obłych w języku mieszkańców wielkopolskich wsi

Justyna Kobus

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.1449

Abstrakt

W artykule zostały opisane wielkopolskie nazwy zwierząt o ciałach obłych. Baza materiałowa objęła trzy zróżnicowane pod względem chronologicznym i metodologicznym źródła: kartotekę Adama Tomaszewskiego (materiały przedwojenne), Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski (materiały z lat 70 i 80. XX w.) oraz materiały do serii Wielkopolskie Słowniki Regionalne (materiały współczesne, pozyskiwane po 2000 r.). Autorka skoncentrowała się na opisie semantyki wyekscerpowanych nazw, obejmujących nie tylko określenia stadiów rozwoju niektórych owadów (larwa), ale i dotyczących osobników dorosłych z różnych poziomów systematyki zwierząt, np. dżdżownic, owsików, owadów, jak i zbiorczych nazw niewielkich zwierząt, których cechą wspólną jest kształt ciała.

Słowa kluczowe:

gwara, leksyka, semantyka, Wielkopolska

Podobne artykuły

1 2 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Kobus, J. (2024). Nazwy niektórych zwierząt o ciałach obłych w języku mieszkańców wielkopolskich wsi. Prace Filologiczne, 79, 161–177. https://doi.org/10.32798/pf.1449

Cited by / Share

Bibliografia

AJK-I: Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich, t. I, kier. Z. Stieber, Wrocław 1964.
Google Scholar

AJK-IV: Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich, t. IV, kier. Z. Stieber, Wrocław 1967.
Google Scholar

AJKLW-II: Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski, t. II: CZŁOWIEK – PRZYRODA, red. Z. Sobierajski, J. Burszta, cz. 1. Mapy 116–235, cz. 2: Wykazy i komentarze do map 116–235, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1979.
Google Scholar

AJKLW-IX: Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski, t. IX: RYBOŁÓWSTWO, red. Z. Sobierajski, cz. 1. Mapy 702–763, cz. 2: Wykazy i komentarze do map 702–763, Poznań 1996.
Google Scholar

AJKLW-X: Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski, t. X: LECZNICTWO LUDOWE – MAGIA, red. Z. Sobierajski, cz. 1. Mapy 764–834, cz. 2: Wykazy i komentarze do map 764–834, Poznań 2001.
Google Scholar

AJK-VII: Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich, t. VII, kier. H. Popowska-Taborska, Wrocław 1970.
Google Scholar

AJK-XV Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich, t. XV, kier. H. Popowska-Taborska, Wrocław [i in.] 1978.
Google Scholar

AJŚ-IV: A. Zaręba, Atlas językowy Śląska, t. IV, cz. 1, Mapy 501–750, cz. 2. Wykazy i komentarze do map 501–750, Warszawa–Kraków 1974.
Google Scholar

AS-III: Z. Sobierajski, Atlas gwar spiskich na terenie Polski i Czechosłowacji. T. 3, Poznań 1973.
Google Scholar

AT – Kartoteka Adama Tomaszewskiego. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Google Scholar

AWK-II: K. Dejna, Atlas gwarowy województwa kieleckiego, z. 2, Łódź 1963.
Google Scholar

AWK-V: K. Dejna, Atlas gwarowy województwa kieleckiego, z. 5, Łódź 1966.
Google Scholar

MAGP-IV: Mały atlas gwar polskich, t. IV, cz.1. Mapy 151–200, 2. Wstęp do T.4: wykazy i komentarze do map 151–200, red. M. Karaś, Z. Stamirowska, Kraków–Wrocław 1961.
Google Scholar

MAGP-IX: Mały atlas gwar polskich, t. IX, cz.1. Mapy 401–450, 2. Wstęp do T.9: wykazy i komentarze do map 401–450, red. M. Karaś, Z. Stamirowska, Kraków–Wrocław 1966.
Google Scholar

SEJP: A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927.
Google Scholar

SGD: M. Szymczak, Słownik gwary Domaniewka. Cz. VI: Pš–S, Wrocław–Warszawa–Kraków 1969.
Google Scholar

SGL-III: H. Pelcowa, Słownik gwar Lubelszczyzny, t. III: Świat zwierząt, Lublin 2015.
Google Scholar

SGP PAN: Słownik gwar polskich, t. III, z. 3 (9), red. J. Reichan, S. Urbańczyk, Wrocław–Warszawa–Kraków 1991; t. VIII, z. 3 (26)-4 (27), red. J. Okoniowa, J. Reichan, B. Grabka, Kraków 2013.
Google Scholar

SGŚ-X: Słownik gwar śląskich, t. X, red. B. Wyderka, Opole 2008.
Google Scholar

WSR-Kłc: Słownik języka mieszkańców okolic Kłecka. Praca na roli i w gospodarstwie, red. J. Kobus, K. Wilkosz (w opracowaniu).
Google Scholar

WSR-Pob-1: Słownik języka mieszkańców okolic Pobiedzisk. Praca na roli i w gospodarstwie, red. J. Kobus, A. Migdałek, Poznań 2021.
Google Scholar

WSR-Pob-2: Słownik języka mieszkańców okolic Pobiedzisk. Przyroda, pod red. J. Kobus i A. Migdałek, Poznań 2023.
Google Scholar

Budziszewska, W. (1965). Słowiańskie słownictwo dotyczące przyrody żywej, Wrocław [i in.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwa Polskiej Akademii Nauk.
Google Scholar

Jundziłł, B. S. (1807). Zoologia krotko zebrana, cz. 4: Owady i robactwo, Wilno: Nakładem i drukiem Józefa Zawadzkiego.
Google Scholar

Kluk, J. K. (1802). Zwierząt domowych i dzikich, osobliwie kraiowych, historyi naturalney początki i gospodarstwo. Potrzebnych i pożytecznych domowych chowanie, rozmnożenie, chorob leczenie, dzikich łowienie, oswoienie, zażycie, szkodliwych zaś wygubienie, t. 4: O owadzie i robakach, Warszawa: w Drukarni Xięży Piiarów.
Google Scholar

Kobus, J. (2020). Leksyka mikropola tematycznego MUCHA w języku mieszkańców okolic Pobiedzisk w środkowej Wielkopolsce, Gwary Dziś, 12, 201–211. DOI:10.14746/gd.2020.12.15.
Google Scholar

Kobus, J. (2023b). Nazwy motyli w mowie mieszkańców wielkopolskich wsi, Gwary Dziś, 16, 59–171. DOI:10.14746/gd.2023.16.13.
Google Scholar

Kobus, J. (2022). Leksyka pola tematycznego PRZYRODA w wielkopolskich zasobach dialektologicznych. Мовознавчий вісник [Movoznavchyi visnyk], 32, 15–24.
Google Scholar

Kobus, J. (2023a). Nazwy larwy motyla w języku mieszkańców wielkopolskich wsi. W: Т. Jastrems´ka, D.K. Rembiszewska (red.), Ad fontes. Źródła do badań dialektologicznych (281–292). Lwów–Warszawa: WYDAWNICTWO: Instytut Ukraїnoznavstwa im. Kryp´jakewycha NANU, Instytut Slawistyki PAN. DOI:10.33402/dssg.2023-1/14.
Google Scholar

Maciołek, M. (2014b). Kształtowanie się nazw owadów w języku polskim. Procesy nominacyjne a językowy obraz świata, Katowice: Uniwersytet Śląski, Oficyna Wydawnicza WW.
Google Scholar

Maciołek, M. (2014a). Nazwy larw owadów – etymologia i rozwój w języku polskim. W: K. Lisczyk-Kubina, M. Maciołek (red.), Granice w języku – język w granicach (21–37). Katowice: GNOME – Wydawnictwa Naukowe i Artystyczne. Pozyskano z: https://www.postscriptum.us.edu.pl/pdf/bps2014_4.pdf [data dostępu: 2.02.2023].
Google Scholar

Pisulewski, S. (1852). Zoologia krótko zebrana czyli opisanie najważniejszych z działu zwierząt stworzeń, tak pod względem korzyści, jako i szkód które zrządzają, Warszawa: W Drukarni S. Orgelbranda.
Google Scholar

Popowska-Taborska, H. (2004). Szlachetny rodowód polskiego „pędraka”. W: Tejże, Z językowych dziejów Słowiańszczyzny (419–421), Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Google Scholar

Reichan, J., Woźniak, K. (2004), Polskie atlasy dialektologiczne i etnograficzne, Kraków: LEXIS.
Google Scholar

Tomaszewski, A. (1936), Mowa tzw. Mazurów wieleńskich, Poznań 1936.
Google Scholar

Waśkowski, K. (2017). Polskie nazwy zwierząt. Studium historycznojęzykowe, Nowy Targ: Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu.
Google Scholar