Czy mówisz po mazursku? Wpływ biografii językowej na znajomość języka kolateralnego

Agnieszka Wełpa-Siudek

doi:10.32798/pf.1435

Opublikowane: 2024-12-24

Tom 79 (2024)

Czy mówisz po mazursku? Wpływ biografii językowej na znajomość języka kolateralnego

Agnieszka Wełpa-Siudek

Prace Filologiczne

Dział: ARTYKUŁY

https://doi.org/10.32798/pf.1435

Abstrakt

Kategorią interpretacyjną zastosowaną w artykule jest pojęcie języka kolateralnego (Wicherkiewicz 2014), które zostało użyte do opisu sytuacji języka mazurskiego (w dialektologii polskiej klasyfikowanego jako jedna z gwar dialektu mazowieckiego), używanego na Mazurach przed wojną oraz szczątkowo współcześnie. Tekst wychodzi od prezentacji danych ankietowych dotyczących używania mazurskiego zbieranych w latach 2022–2023, a następnie przedstawia szczegółowo biografie językowe dwóch kobiet urodzonych odpowiednio w 1932 i 1951 roku. Artykuł pokazuje, jak zmienne czynniki wpłynęły na ich znajomość mazurskiego. Zmiany zachodzące w tym zakresie w ich życiu zostają powiązane z sytuacją społeczną i polityczną kraju zamieszkania oraz czynnikami psychologicznymi.

Instytucje finansujące

grant NCN SONATA BIS (2020/38/E/HS/00006) „Różnorodność językowa w Polsce: języki kolateralne, działania na rzecz języków i konceptualizacja tożsamości zbiorowej”, kierowniczka: dr hab. Nicole Dołowy-Rybińska, prof. IS PAN

Słowa kluczowe:

Mazury, biografia językowa, język kolateralny

Podobne artykuły

Maciej Mętrak, Język śląski w przestrzeni publicznej: zabawa słowem, chwyt marketingowy czy narzędzie emancypacji? , Prace Filologiczne: 2024: Tom dedykowany Profesorowi Zbigniewowi Greniowi
Stanisław Cygan, Teksty gwarowe z polskiego obszaru językowego jako źródło przejawów świadomości językowej mieszkańców wsi , Prace Filologiczne: Tom 78 (2023)
Elżbieta Kaczmarska, Alexandr Rosen, Analiza korpusowa czeskiego czasownika postrádat i jego polskich ekwiwalentów , Prace Filologiczne: Nr 74 (2019): Tom dedykowany Profesorowi Januszowi Siatkowskiemu
Ewelina Zając, Interpretacje związków frazeologicznych z leksemami ucho, oko, nos, język, serce – badania na grupie dzieci pięcioletnich , Prace Filologiczne: Tom 78 (2023)
Elwira Kaczyńska, Elementy katharewusy w języku nowogreckim na przykładzie apelatywnych określeń sklepów branżowych , Prace Filologiczne: Nr 73 (2019)
Mladen Uhlik, Andreja Žele, Zmienność w walencji słoweńskich czasowników: porównanie z językiem chorwackim i rosyjskim , Prace Filologiczne: Tom 80 (2025)
Helena Krasowska, Wielojęzyczność Polaków we wsi Słoboda-Raszków w Naddniestrzu , Prace Filologiczne: 2024: Tom dedykowany Profesorowi Zbigniewowi Greniowi
Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, O eksplikowaniu konceptów kulturowych , Prace Filologiczne: Tom 76 (2021): Tom dedykowany Profesor Krystynie Waszakowej
Agnieszka Grażul-Luft, Moda językowa w literaturze młodzieżowej. Rekonesans badawczy na przykładzie słownictwa rozdziału powieści "Jezioro osobliwości" Krystyny Siesickiej , Prace Filologiczne: Tom 79 (2024)
Katarzyna Sobolewska, Nazwy i skład codziennych posiłków w gwarach Warmii i Mazur , Prace Filologiczne: Tom 77 (2022)

1 2 3 4 5 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wełpa-Siudek, A. (2024). Czy mówisz po mazursku? Wpływ biografii językowej na znajomość języka kolateralnego. Prace Filologiczne, 79, 363–376. https://doi.org/10.32798/pf.1435

Cited by / Share

Bibliografia

Augustyniak-Żmuda, G. (2021). Wpływ biografii językowej na idiolekt. Mowa przesiedleńców z Tarnopolszczyzny mieszkających w regionie lubuskim, Język Polski, 101, 4, 75–89.
Google Scholar

Dołowy-Rybińska, N., Mętrak, M. (2022). Metodologiczne i teoretyczne wyzwania badań nad żywotnością etnolingwistyczną grup posługujących się językami kolateralnymi w Polsce, Zeszyty Łużyckie, 57, 53–70.
Google Scholar

Grinevald, C., Bert, M. (2011). Speakers and communities, W: P. Austin, J. Sallabank (red.), The Cambridge handbook of endangered languages (45–65). Cambridge: Cambridge University Press.
Google Scholar

Kelleher, A. (2010). What is a heritage language? CAL: Center for Applied Linguistics, Retrieved February 23 2016. Pozyskano z: What-is-a-Heritage-Language.pdf (cal.org) [data dostępu: 15.04.2024].
Google Scholar

Krasowska, H. (2022). Biografia językowa jednostki w procesie społeczno-politycznym na przykładzie Polki z Mołdawii, Balcanica Posnaniensia. Acta et studia, 29, 297–311.
Google Scholar

Mazur, A. (2023). Z badań nad wielojęzycznością indywidualną: zachowania językowe utrwalone w piśmiennictwie Bronisława Malinowskiego w perspektywie transkulturowej, Socjolingwistyka, 37, 7–26.
Google Scholar

Miodunka, W. (2016). Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności, W: R. Dębski (red.), Bilingwizm polsko-obcy dziś. Od teorii i metodologii badań do studiów przypadków (49–88). Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Sakson, A. (1990). Mazurzy – społeczność pogranicza. Poznań: Instytut Zachodni.
Google Scholar

Wicherkiewicz, T. (2014). Regionalne języki kolateralne Europy – porównawcze studia przypadku z polityki językowej. Poznań: Wydawnictwo Rys.
Google Scholar

Zielińska, A. (2013). Mowa pogranicza. Studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Google Scholar