Bartol-Jarosińska, D. (1986). Świadomość językowa robotników warszawskich. Studium leksykalno-semantyczne. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar
Bugajski, M., Steciąg, M. (2012). Świadomość językowa, komunikacyjna, dyskursywna. W: M. Bugajski, M. Steciąg (red.), Świadomość językowa w komunikowaniu (29–39). Zielona Góra: Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Google Scholar
Buława, M. (2019). Nazwy chorób w gwarach polskich. Kraków: Wydawca Instytut Języka Polskiego PAN.
Google Scholar
Cygan, S. (2003). Przejawy świadomości geograficznego zróżnicowania języka w wypowiedziach mieszkańców wsi Lasocin. W: U. Sokólska (red.), Słowa jak mosty nad wiekami (71–86). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Google Scholar
Cygan, S. (2007). Sposoby kwalifikowania wyrazów przez użytkowników gwary (na przykładzie zbioru leksyki Karola Dejny Słownictwo ludowe z terenu byłych województw kieleckiego i łódzkiego). W: S. Cygan (red.), W kręgu dialektów i folkloru. Prace ofiarowane Doktor Teresie Gołębiowskiej, Docent Wandzie Pomianowskiej i Docent Zofii Stamirowskiej (149–168). Kielce: Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe.
Google Scholar
Cygan, S. (2011). Przejawy świadomości językowej mieszkańców wsi końca XX wieku na przykładzie Lasocina na Kielecczyźnie. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Google Scholar
Cygan, S. (2018). Gwara w świadomości mieszkańców wsi (na przykładzie Kielecczyzny i Opoczyńskiego). W: A. Burzyńska (red.), Język a Kultura, 28 (25–43). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Google Scholar
Cygan, S. (2019a). Przejawy świadomości językowej mieszkańców wsi regionu opoczyńskiego w zakresie tzw. życia wyrazów. W: P. Zbróg (red.), Język w komunikowaniu i dyskursie (27–44). Kielce: Wydawnictwo Muzeum Narodowego w Kielcach.
Google Scholar
Cygan, S. (2019b). Niektóre przejawy świadomości językowej mieszkańców wsi (na podstawie Wyboru polskich tekstów gwarowych Kazimierza Nitscha), Poradnik Językowy, 1, 79–94.
Google Scholar
Cygan, S. (2022). Zmiany językowe w świadomości użytkowników gwary Łomżyńskiego i Suwalszczyzny (na przykładzie pola leksykalnego „pożywienie człowieka”), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio FF XL, 2, 195–213.
Google Scholar
Gajda, S. (2014). Ku świadomości językowej. W: J. Nocoń, A. Tabisz (red.), Świadomość językowa (15–24). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Google Scholar
Gatkowska, I. (2005). Kilka uwag o świadomości językowej. W: G. Szpila (red.), Język a komunikacja 8. Zbiór referatów z konferencji Język trzeciego tysiąclecia III, Kraków 4–7 marca 2004, t. I: Tendencje rozwojowe współczesnej polszczyzny (41–48). Kraków: Wydawnictwo Tertium.
Google Scholar
Grabias, S. (2019). Język w zachowaniach społecznych. Podstawy socjolingwistyki i logopedii. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar
Jurkowski, E. (1970). Fakty językowe w interpretacji mówiących gwarą, Prace Filologiczne, 20, 11–18.
Google Scholar
Kamińska, M. (1968). Styl i stylizacja w gwarach, Rozprawy Komisji Językowej, ŁTN, XIX, 89–96.
Google Scholar
Kamińska, M. (1973). Z problemów stylistyki gwarowej, Rozprawy Komisji Językowej ŁTN, XIX, 7–17.
Google Scholar
Kamińska, M. (1985). Gwarowe kwalifikatory leksykalne, Rozprawy Komisji Językowej ŁTN, XXXI, 75–79.
Google Scholar
Kamińska, M. (1996). Potoczne kwalifikatory leksykalne. W: E. Rzetelska-Feleszko (red.), Symbolae slavisticae dedykowane Pani Profesor Hannie Popowskiej-Taborskiej (157–161). Warszawa: Wydawnictwo Slawistycznego Ośrodka Wydawniczego.
Google Scholar
Karaś, H. (2017). Język polski pogranicza litewsko-łotewsko-białoruskiego w świetle frekwencji cech językowych. Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar
Kąś, J. (1992). Społeczno-językowe uwarunkowania interferencji leksykalnej słownictwa gwarowego i ogólnopolskiego. W: J. Maćkiewicz, J. Siatkowski (red.), Język a kultura 7 (95–102). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Google Scholar
Kąś, J. (1994). Interferencja leksykalna słownictwa gwarowego i ogólnopolskiego (na przykładzie gwar orawskich). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar
Kąś, J. (2001). Metodologia badań leksyki gwarowej w kontekście współczesnych przemian kulturowych i społecznych. W: J. Sierociuk (red.), Gwary dziś. 1. Metodologia badań (191–200). Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Google Scholar
Kobus, J. (2015). Kierunki i dynamika zmian w języku mieszkańców wielkopolskich wsi na przełomie wieków XX i XXI w. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Google Scholar
Kobus, J., Gniazdowski, T. (2017). O poczuciu przynależności lokalnej na przykładzie języka mieszkańców Modliszewska i okolicy (gm. i pow. Gniezno). W: B. Osowski, J. Kobus, P. Michalska-Górecka, A. Piotrowska-Wojaczyk (red.), Język w regionie, region w języku 2 (155–171). Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Google Scholar
Kość, J. (1999). Polszczyzna południowokresowa na polsko-ukraińskim pograniczu językowym w perspektywie historycznej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar
Krasowicz-Kupis, G. (2004). Rozwój świadomości językowej dziecka. Teoria i praktyka. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar
Kubiczek, A. (2012). Różne oblicza terminu świadomość językowa. W: D. Brzozowska i W. Chłopicki (red.), Język a komunikacja 31. Termin w językoznawstwie (215–223). Kraków: Wydawnictwo Tertium.
Google Scholar
Kucharzyk, R. (2011). Badania świadomości językowej mieszkańców wsi, Poradnik Językowy, 4, 26–38.
Google Scholar
Kwarciak, B. (1995). Początki i podstawowe mechanizmy świadomości metajęzykowej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar
Leszczyński, Z. (1986). Z polsko-zachodnioruskich stosunków językowych okresu starobiałoruskiego. Poczucie odrębności językowej. W: J. Majowa (red.), Język i jego odmiany w aspekcie porównawczym (171–182). Wrocław: Wydawnictwo: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Google Scholar
Lustanski, J. (2021a). Jak można badać potoczną świadomość językową, Poradnik Językowy, 2, 58–74.
Google Scholar
Lustański, J. (2021b). Wymiary potocznej świadomości językowej i relacje między nimi, Socjolingwistyka, 35, 283–302.
Google Scholar
Maćkowiak, K. (2011a). Świadomość językowa – problem definicji, Poradnik Językowy, 2, 5–23.
Google Scholar
Maćkowiak, K. (2011b). U źródeł polskiej świadomości językowej (X–XV wiek). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Google Scholar
Majbańska, R. (2004). Świadomość językowa mieszkańców współczesnej wsi mazowieckiej (na przykładzie Zieleńca). W: W. Decyk-Zięba (red.), Język – Kultura – Historia. Mazowsze wschodnie – Zieleniec i okolice (74–123). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Grado.
Google Scholar
Markowski, A. (2000). Świadomość językowa. W: A. Markowski (red.), Nowy słownik poprawnej polszczyzny (1759–1760). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar
Markowski, A. (2005). Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar
Miodunka, W. (2017). O potrzebie opisu i kształtowania świadomości językowej współczesnych Polaków, Język Polski, 3, 5–18.
Google Scholar
Ożóg, K. (1990). Leksykon metatekstowy współczesnej polszczyzny mówionej. Wybrane zagadnienia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar
Pelcowa, H. (1998). Zmiany językowe jako problem badawczy współczesnej dialektologii. W: S. Gala (red.), Teoretyczne, badawcze i dydaktyczne założenia dialektologii (105–117). Łódź: Wydawnictwo Łódzkiego Towarzystwa Naukowego.
Google Scholar
Pelcowa, H. (1999). Przeszłość w językowym obrazie świata współczesnej wsi. W: A. Pajdzińska, P. Krzyżanowski (red.), Przeszłość w językowym obrazie świata (253–267). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar
Pelcowa, H. (2004a). Gwara – drugi język mieszkańców wsi czy „gorsza” odmiana języka ogólnopolskiego. W: M. Wojtak, M. Rzeszutko (red.), W kręgu wiernej mowy (163–177). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar
Pelcowa, H. (2004b). Obraz gwary i rzeczywistości wiejskiej w ocenie mieszkańców wsi. W: H. Sędziak (red.). Polszczyzna Mazowsza i Podlasia. Cz. VIII. Antroponimia i toponimia Mazowsza i Podlasia (155–168). Łomża: Wydawnictwo Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego.
Google Scholar
Pelcowa, H. (2006). Kwalifikatory w wypowiedziach gwarowych jako sposób interpretacji świata. W: Z. Krążyńska, Z. Zagórski (red.), Poznańskie Spotkania Językoznawcze. Prace Komisji Językoznawczej, t. 44, (107–116). Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Google Scholar
Pelcowa, H. (2008). Stare i nowe w języku polskiej wsi XXI wieku. W: E. Woźniak (red.) Tradycja a nowoczesność (507–516). Łódź: Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie.
Google Scholar
Popowska-Taborska, H. (1961), Centralne zagadnienie wokalizmu kaszubskiego. Kaszubska zmiana ę ≥ i oraz ǐ, ў, ǔ ≥ə. Wrocław–Warszawa–Kraków: Wydawnictwo: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar
Sławkowa, E. (2003). Być stela. Z zagadnień edukacji regionalnej na Śląsku Cieszyńskim. Katowice: Wydawnictwo Gnome.
Google Scholar
Rieger, J. (2019). Język polski na Kresach. Warszawa: Wydawnictwo DiG.
Google Scholar
Rodek, E. (2020). Przejawy świadomości językowej Polaków w pierwszej połowie XVIII wieku. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN.
Google Scholar
Sagan-Bielawa, M. (2014). Dziedzictwo pozaborowe. Społeczna świadomość językowa Polaków w Drugiej Rzeczypospolitej. Kraków: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka.
Google Scholar
Sagan-Bielawa, M. (2017). Język jako element świadomości społecznej (na przykładzie Polski po 1918 roku), LingVaria, XII, 2 (24), 211–224.
Google Scholar
Skudrzyk, A., Urban, K. (2000). Mały słownik terminów z zakresu socjolingwistyki i pragmatyki językowej. Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego; Warszawa: Spółka Wydawniczo-Księgarska.
Google Scholar
Smułkowa, E. (2002). Białoruś i pogranicza: Studia o języku i społeczeństwie. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar
Smyl, J. (1969). Polskie gwarowe nazwy galarety, Prace Filologiczne, 19, 227–230.
Google Scholar
Straczuk, J. (1999). Język a tożsamość człowieka w warunkach społecznej wielojęzyczności. Pogranicze polsko-litewsko-białoruskie. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar
Tambor, J. (2006). Mowa Górnoślązaków oraz ich świadomość językowa i etniczna. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Google Scholar
Tymochowicz, M. (2019). Tradycyjne pożywienie chłopskie na Lubelszczyźnie. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar
Zielińska, A. (2013). Mowa pogranicza. Studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Google Scholar
WYKAZ ŹRÓDEŁ
Google Scholar
JMMW – J. Wegier, E. Oronowicz, Język mówiony mieszkańców wsi Polski południowo-wschodniej, Rzeszów 1992.
Google Scholar
PTG – Z. Sobierajski, Polskie teksty gwarowe z ilustracją dźwiękową. IV. Lubawskie–Ostródzkie–Kaszuby, Poznań 1964.
Google Scholar
ŚTG – Śląskie teksty gwarowe (z mapką), red. A. Zaręba, Kraków 1961.
Google Scholar
TGL – J. Bartmiński, J. Mazur, Teksty gwarowe z Lubelszczyzny, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1978.
Google Scholar
WTG KN – K. Nitsch, Wybór polskich tekstów gwarowych, Warszawa 1960, wyd. II.
Google Scholar
WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWNIKÓW
Google Scholar
ALSK – A. Labuda, Słowniczek kaszubski, Warszawa 1960.
Google Scholar
ALSK-P – A. Labuda, Słowôrz kaszëbsko-polszci. Opr. naukowe E. Brezy, Gdańsk 1982.
Google Scholar
ALSP-K – A. Labuda, Słownik polsko-kaszubski. Opr. naukowe J. Tredera, Gdańsk 1981.
Google Scholar
Brückner – A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1989.
Google Scholar
EGKSN – E. Gòłąbk, Kaszëbszci słowôrz normatiwny, Gdańsk 2005.
Google Scholar
JTSP-K – J. Trepczyk, Słownik polsko-kaszubski, Gdańsk 1994, t. I–II.
Google Scholar
SGL – H. Pelcowa, Słownik gwar Lubelszczyzny, Lublin 2012 – 2023, t. I–XI.
Google Scholar
SGP – Słownik gwar polskich, Źródła i t. I, M. Karaś, i J. Reichan (red.), t. II–V, J. Reichan i S. Urbańczyk (red.), t. VI, J. Okoniowa, i J. Reichan (red.), t. VII–IX, z. 1, J. Okoniowa, J. Reichan, i B. Grabka (red.), t. IX, z. 2, B. Grabka, R. Kucharzyk, J. Okoniowa i J. Reichan (red.), od t. IX, z. 3, B. Grabka, i R. Kucharzyk (red.). Źródła i t. I, z. 1, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, t. I, z. 2 – t. II, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź, t. III, Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, od t. IV, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN. 1977–.
Google Scholar
SGŚ – Słownik gwar śląskich, red. naukowy B. Wyderka, Opole 2000–2020, t. I–XVII.
Google Scholar
SGŚC – Słownik gwarowy Śląska Cieszyńskiego, red. J. Wronicz, Wisła – Ustroń 1995.
Google Scholar
SJD – Słownik języka polskiego, red. W. Doroszewski, Warszawa 1958–1969, t. I–XI.
Google Scholar
SJP – Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował J. Treder, Gdańsk 2006.
Google Scholar
WSJP – Wielki słownik języka polskiego, red. P. Żmigrodzki (online: https://wsjp.pl).
Google Scholar