„Historia stara jak świat” i jej alternatywne wersje. Metamorfozy Pięknej i Bestii Disneya w literaturze

Joanna Wawryk

doi:10.32798/dlk.1959

Published: 2025-12-31

Vol. 7 No. 2 (2025)

“A Tale as Old as Time” and Its Alternative Versions: Metamorphoses of Disney’s Beauty and the Beast in Literature

Joanna Wawryk

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Studies

https://doi.org/10.32798/dlk.1959

Abstract

The fairy tale “Beauty and the Beast” has appeared in numerous literary and cinematic adaptations. One of the most iconic versions is Walt Disney Studios’ 1991 animated film, directed by Gary Trousdale and Kirk Wise, while its 2017 live-action remake, directed by Bill Condon, reconfigures the relationship between Belle and the Beast. This article examines recent literary reinterpretations of Disney’s variants of the tale. Many literary adaptations for children based on Trousdale and Wise’s and Condon’s versions closely mirror these films, reinforcing the Disney canon. By contrast, young adult retellings – such as The Beast Within: A Tale of Beauty’s Prince by Serena Valentino (2012), As Old as Time by Liz Braswell (2016), and Rebel Rose by Emma Theriault (2020) – challenge conventional plot structures and introduce original perspectives. These reinterpretations reflect broader postmodern and feminist trends in contemporary literature. Disney’s films and affiliated literary works demonstrate varied strategies for reengaging with the fairy-tale tradition and with Disney’s own legacy. Beauty and the Beast thus illustrates how Disney not only perpetuates its own version of the tale across media and merchandise, but also allows for its transformation in response to the evolving preferences of contemporary audiences.

Keywords:

adaptation, film fairy tale, literary fairy tale, Emma Theriault, young adult fiction, Liz Braswell, metamorphosis, Beauty and the Beast, retelling, Serena Valentino, Walt Disney

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Wawryk, J. (2025). “A Tale as Old as Time” and Its Alternative Versions: Metamorphoses of Disney’s Beauty and the Beast in Literature. Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 7(2), 13–38. https://doi.org/10.32798/dlk.1959

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Bednarek, M. (2019). Prince Charming na licencji? Totalizacja baśni. Literatura i Kultura Popularna, 25, 149–158. https://doi.org/10.19195/0867-7441.25.9. DOI: https://doi.org/10.19195/0867-7441.25.9
Google Scholar

Bettelheim, B. (2023). Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, t. 2. (D. Danek, tłum). PIW. (wyd. oryg. 1976).
Google Scholar

Blaine, C., Vega, D. de la, Dourmashkin, B., Kase, K., Kline, B., Medall, B., Rochon, M. (reż.). (1998). Piękna i Bestia. Zaczarowany świat Belli [film]. Walt Disney Television Animation, Walt Disney Video Premiere.
Google Scholar

Braswell, L. (2023). Cierń klątwy. Mroczne opowieści (D. Radzimińska, tłum.). Olesiejuk. (wyd. oryg. 2016).
Google Scholar

Całek, A. (2016). Retelling w literaturze fantasy: od renarracji do metafikcji. W: M. M. Leś, W. Łaszkiewicz, P. Stasiewicz (red.), Tekstowe światy fantastyki (s. 45–66). Prymat, Mariusz Śliwowski.
Google Scholar

Craven, A. (2002). Beauty and the Belles: Discourses of feminism and femininity in Disneyland. European Journal of Women’s Studies, 9(2), 123–142. https://doi.org/10.1177/1350682002009002806. DOI: https://doi.org/10.1177/1350682002009002806
Google Scholar

Craven, A. (2017). Fairy tale interrupted: Feminism, masculinity, wonder cinema. Peter Lang. DOI: https://doi.org/10.3726/978-3-0343-2470-0
Google Scholar

Cocteau, J. (reż.). (1946). Piękna i Bestia [film]. DisCina.
Google Scholar

Condon, B. (reż.). (2017). Piękna i Bestia [film]. Walt Disney Pictures, Mondeville Films.
Google Scholar

Estés, P. C. (2015). Biegnąca z wilkami. Archetyp Dzikiej Kobiety w mitach i legendach (A. Cioch, tłum.). Zysk i S-ka. (wyd. oryg. 2015).
Google Scholar

Fanning, J. (2017). Disney – wielka księga. Wspaniały świat Disneya (M. Krzysik, W. Mincer, tłum.). Egmont. (wyd. oryg. 2015).
Google Scholar

Jałocha, A. (2016). Odnaleźć magię w rzeczywistości. Piękna i Bestia Jeana Cocteau na podstawie baśni Madame Leprince de Beaumont. W: A. Helman. P. Włodek (red.), Od de Laclosa do Collarda. Fundacja Terytoria Książki.
Google Scholar

Jung, C. G. (2018). Człowiek i jego symbole (R. Palusiński, tłum.). Kos. (wyd. oryg. 1964).
Google Scholar

Kaczyńska, B. (2021). Motywacja metamorfozy a potworność cielesna i duchowa w wybranych realizacjach wątku Pięknej i Bestii. Literatura i Kultura Popularna, 27, https://doi.org/10.19195/0867-7441.27.2. DOI: https://doi.org/10.19195/0867-7441.27.2
Google Scholar

Knight, A. (reż.). (1997). Piękna i Bestia. Zaczarowane święta [film]. Walt Disney Television Animation, Walt Disney Video Premiere, Walt Disney Animation Canada.
Google Scholar

Kocemba, K. (2021). Bajkowa (r)ewolucja? Prawa kobiet a filmy Disneya. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 26(1), 86–99. http://dx.doi.org/10.36280/AFPiFS.2021.1.86. DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2021.1.86
Google Scholar

Kostecka, W. (2014). Baśń postmodernistyczna: przeobrażenia gatunku. Intertekstualne gry z tradycją literacką. Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Kowalczyk, K. (2016). Baśń w zwierciadle popkultury. Renarracje baśni ze zbioru Kinderund Hausmärchen Wilhelma i Jakuba Grimmów w przestrzeni kultury popularnej. Stowarzyszenie Badaczy Popkultury i Edukacji Popkulturowej „Trickster”, PTL.
Google Scholar

Lasoń-Kochańska, G. (2012). Gender w literaturze dla dzieci i młodzieży. Wzorce płciowe i kobiecy repertuar topiczny. WN AP w Słupsku.
Google Scholar

Leprince de Beaumont, J. M. (2000). Piękna i Bestia (B. Grzegorzewska, tłum.). Literatura na Świecie, 10‒11, 61–77. (wyd. oryg. 1756).
Google Scholar

Martuszewska, A. (1998). Przemiany Pięknej i Bestii. Literatura Ludowa, 6, 17–26.
Google Scholar

Mik, A. (2016). Postmodernistyczne Bestie. Transformacje wizerunku baśniowego „potwora”. W: A. Mik, P. Pokora, M. Skowera (red.), Czytanie menażerii. Zwierzęta w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej (s. 107–130). Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Ogonowska, A. (2013). Adaptacja filmowa jako przykład zjawiska intermedialności. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis, 5, 113–127.
Google Scholar

Reaves M. (adapt.), Studio Dice (rys.). (2024). Piękna i Bestia. Opowieść Belli (M. Lis, tłum.). Egmont. (wyd. oryg. 2017).
Google Scholar

Rudnick, E. (2017a). Piękna i Bestia. (M. Urban, tłum.). Egmont. (wyd. oryg. 2017).
Google Scholar

Rudnick, E. (2017b). Piękna i Bestia. (N. Wiśniewska, tłum.). Egmont. (wyd. oryg. 2017).
Google Scholar

Skowera, M. (2021). Model baśni filmowej w złotym wieku wytwórni Walta Disneya (wraz z późniejszymi modyfikacjami). Wielogłos, 47(1), 151–181. https://doi.org/10.4467/2084395XWI.21.007.13582. DOI: https://doi.org/10.4467/2084395XWI.21.007.13582
Google Scholar

Theriault, E. (2024). Rebel Rose. Róża buntu (E. Tarnowska, tłum.). Olesiejuk (wyd. oryg. 2020).
Google Scholar

Trousdale, G., Wise, K. (reż.). (1991). Piękna i Bestia [film]. Walt Disney Feature Animations, Walt Disney Pictures, Silver Screen Partners IV.
Google Scholar

Valentino, S. (2014). Bestia. Prawdziwa historia Księcia. (J. Polkowski, tłum.). Dream Books. (wyd. oryg. 2012).
Google Scholar

Valentino, S. (2024). Kill the Beast: A tale of everyone’s guy. Disney Hyperion.
Google Scholar

Zipes, J. (1994). Fairy tale as myth, myth as fairy tale. UP of Kentucky.
Google Scholar

Zipes, J. (2006a). Fairy tales and the art of subversion: The classical genre for children and the process of civilization. Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203959824
Google Scholar

Zipes, J. (2006b). Why fairy tales stick: The evolution and relevance of a genre. Routledge.
Google Scholar

Joanna Wawryk

j.wawryk@ifp.uz.zgora.pl
https://orcid.org/0000-0002-0679-4847

Affiliation:

University of Zielona Góra Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Joanna Wawryk – PhD, works at the Institute of Polish Philology, Faculty of Humanities, University of Zielona Góra (Poland). Her research interests include contemporary Polish literature, children’s and young adult literature, and transformations of fairy tales in contemporary cultural texts. Contact: j.wawryk@ifp.uz.zgora.pl.