Wychowanie poprzez literaturę. W jaki sposób  zootanatologiczna literatura dziecięca wspiera  kształtowanie postaw empatycznych?

Maja Mańkiewicz

doi:10.32798/dlk.1922

Published: 2025-12-31

Vol. 7 No. 2 (2025)

Education Through Literature: How Zoothanatological Children’s Literature Supports the Development of Empathic Attitudes?

Maja Mańkiewicz

Dzieciństwo. Literatura i Kultura

Section: Varia

https://doi.org/10.32798/dlk.1922

Abstract

The author focuses on the teaching of values and the formation of empathetic at titudes in the youngest audiences through engagement with zoothanatopedagogical literature. The article also addresses openness to the experience of the ‘Other’ as well as the emotionality of the reader. The conclusions drawn from the analysis and interpretation of selected works clearly indicate that their authors present a full spectrum of issues related to the teaching of attitudes and values. The analysis further reveals a genuine need to adapt literary texts to the needs of children undergoing cultural and axiological formation, for whom death constitutes a form of initiatory and cultural experience. The article draws on research methods from animal studies, zoothanatology, and zoothanatopedagogy.

Keywords:

animal studies, emotions, children’s literature, contemporary literature, death, zoothanatology, zoothanatopedagogy, mourning

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>

You may also start an advanced similarity search for this article.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Mańkiewicz, M. (2025). Education Through Literature: How Zoothanatological Children’s Literature Supports the Development of Empathic Attitudes?. Dzieciństwo. Literatura I Kultura, 7(2), 211–227. https://doi.org/10.32798/dlk.1922

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Borkowski, I. (2020). Literatura o tematyce tanatycznej adresowana do najmłodszych – problemy dostępności, odbioru, recepcji na polskim rynku wydawniczym. Filoteknos, 10, 187–200. https://doi.org/10.23817/filotek.10-13.
Google Scholar

Carroll, N. (2011). Filozofia sztuki masowej (M. Przylipiak, tłum.). Słowo/Obraz Terytoria. (wyd. oryg. 1998).
Google Scholar

Chacińska, M. (2015). Szwedzkie i norweskie dzieci w świecie książki. Wspieranie czytelnictwa – inicjatywy państwowe i oddolne. W: M. Antczak, A. Walczak-Niewiadomska (red.), Biblioteki i książki w życiu nastolatków (s. 167–181). Wydawnictwo SBP. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-634-5.11
Google Scholar

Chapman, J. (2022). Żegnaj, niedźwiadku (M. Rusinek, tłum.). Wilga.
Google Scholar

Chrobak, M., Wądolny-Tatar, K. (2020). Waga emocji. Narracje afektywne w literaturze dla dzieci i młodzieży. Filoteknos, 10, 69–84. http://dx.doi.org/10.23817/filotek.10-5.
Google Scholar

Davis, M. H. (2018). Empathy: A social psychological approach. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429493898. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429493898
Google Scholar

Dieckmann, S. (2021). Wróć, mój Wilku, wróć! (M. Cebo-Foniok, tłum.). Amberek. (wyd. oryg. 2020).
Google Scholar

Erlbruch, W. (2008). Gęś, śmierć i tulipan (Ł. Żebrowski, tłum.). Hokus-Pokus. (wyd. oryg. 2007).
Google Scholar

Guśniowska, M. (2018). Smacznego, proszę Wilka! (J. Słowińska, il.). TASHKA.
Google Scholar

Hoffmann, J., Michułka, D., Mínguez-López, X. (2020). Czytanie literatury i emocje – perspektywa edukacyjna. Filoteknos, 10, 13–25. https://doi.org/10.23817/filotek.10-1.
Google Scholar

Hydzik, R. (2020). W skórze drugiego człowieka – empatyzacja na poziomie sensorycznym stosowana jako narzędzie projektowe. Dziennikarstwo i Media, 13, 173–183. https://doi.org/10.19195/2082-8322.13.12. DOI: https://doi.org/10.19195/2082-8322.13.12
Google Scholar

Kotyczka, M. (2014). Słowo wstępne. W: M. Kotyczka (red.), Śmierć zwierzęcia. Współczesne zootanatologie (s. 11–12). Wydawnictwo UŚ.
Google Scholar

Łebkowska, A. (2008). Empatia. O literackich narracjach przełomu XX i XXI wieku. TAiWPN Universitas.
Google Scholar

Majchrzak, B. (2013). Opowieść o Błękitnym Psie, czyli o rzeczach trudnych dla dzieci (A. Chabros, il.). Papilon.
Google Scholar

Michułka, D., Świtała, S. W. (2025). Ekologiczna świadomość – ekologiczna empatia – ekologiczna sprawczość. Główne nurty „zielonej edukacji” XXI wieku. W: S. W. Świtała, J. Zając, J. Szumańska, A. Maciejewska, D. Michułka (red.), Zwrot ekologiczny w edukacji i kulturze. Nowa wrażliwość młodego pokolenia (s. 7–19). Wydawnictwo UWr.
Google Scholar

Mikoś, E. (2010). Empatia i hermeneutyka. Poszukiwanie relacji. Annales Universitatis Pedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia, 1, 123–132.
Google Scholar

Molicka, M. (2012). Terapeutyczne oddziaływanie literatury. W: B. Sochańska, J. Czechowska (red.), Tabu w literaturze i sztuce dla dzieci (s. 9–18). Media Rodzina.
Google Scholar

Nilsson, U., Tidholm, A.-C. (2008). Żegnaj, panie Muffinie! (H. Dymel-Trzebiatowska, tłum.). EneDueRabe. (wyd. oryg. 2002).
Google Scholar

Olek-Redlarska, Z. (2002). Rozumienie pojęć moralnych. Edukacja wczesnoszkolna. Trans Humana.
Google Scholar

Olek-Redlarska, Z. (2015). Rozumienie pojęć moralnych w wychowaniu moralnym dzieci młodszych. Empatia i motywacja do zachowań moralnych. Rocznik Teologii Katolickiej, 2, 113–134. DOI: https://doi.org/10.15290/rtk.2015.14.2.07
Google Scholar

Pasieka, P. (2020). Kształcenie postaw wobec zwierząt w XIX-wiecznej literaturze dla dzieci i młodzieży. Kwartalnik Pedagogiczny, 1, 42–64. https://doi.org/10.32346/2657-6007.kp.2020-1.3. DOI: https://doi.org/10.32346/2657-6007.kp.2020-1.3
Google Scholar

Płuciennik, J. (2004). Literackie identyfikacje i oddźwięki. Poetyka a empatia. Wydawnictwo UŁ. (wyd. oryg. 2002).
Google Scholar

Rąbkowska, E. (2016). „Śmieciowe” zwierzęta (trash animals) i „dzieci śmieci”. Relacje dziecka i zwierzęcia w literaturze dla dzieci i młodzieży. W: A. Mik, P. Pokora, M. Skowera (red.), Czytanie menażerii. Zwierzęta w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej (s. 31–52). Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Skowera, M. (2016). Literackie spotkania istot podporządkowanych. Studium przypadku: Miasteczko Ostatnich Westchnień Grzegorza Gortata. W: A. Mik, P. Pokora, M. Skowera (red.), Czytanie menażerii. Zwierzęta w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej (s. 53–76). Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Slany, K. (red.). (2018). Śmierć w literaturze dziecięcej i młodzieżowej. Wydawnictwo SBP.
Google Scholar

Slany, K. (2020). A non-anthropocentric area of animals’ memory in Wake, a short story by Shaun Tan: A conspicuous example of developing pro-animal sensitivity among children. Zoophilologica, 6, 217–239. https://doi.org/10.31261/ZOOPHILOLOGICA.2020.06.15. DOI: https://doi.org/10.31261/ZOOPHILOLOGICA.2020.06.15
Google Scholar

Sztyma, M. (2017). Pustka. Centrala – Mądre Komiksy.
Google Scholar

Unchast, Z. (1996). Empatia jako postawa egzystencjalna. Roczniki Filozoficzne, 4, 37–52.
Google Scholar

Wechterowicz, P. (2018). W pogoni za życiem (E. Dziubak, il.). Ezop.
Google Scholar

Widmark, M., Dziubak, E. (2018). Długa wędrówka (M. Dybula, tłum.). Mamania.
Google Scholar

Zawisza-Wilk, E. (2021). Plasterki na tęsknotę (P. Wąsowicz, il.). Studio Koloru. (wyd. oryg. 2018).
Google Scholar

Maja Mańkiewicz

maja.mankiewicz@o365.us.edu.pl
https://orcid.org/0009-0004-1172-4394

Affiliation:

University of Silesia in Katowice Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Maja Mańkiewicz – BA, prepares a master’s thesis at the University of Silesia in Katowice (Poland) on representations of animals in 20th-century literature, particularly in works by Bruno Schulz, Witold Gombrowicz, and Franz Kafka. Contact: maja.mankiewicz@o365.us.edu.pl.